Jakub Wiktor

Jakub Maurycy Apolinary Wiktor[a] herbu Brochwicz (ur. 1814, zm. 10 lipca 1887 w Karlsbadzie) – polski ziemianin, właściciel dóbr, działacz gospodarczy i społeczny.

Jakub Wiktor
Data urodzenia 1814
Data i miejsce śmierci 10 lipca 1887
Karlsbad
Miejsce spoczynku Cmentarz w Zarszynie
Narodowość polska
Rodzice Euzebiusz, Joanna
Małżeństwo Wincentyna (I), Leopoldyna (II)
Dzieci Adam, Władysław, Zofia, Maria, Adam
Krewni i powinowaci Jan, Aniela, Józef (rodzeństwo),
Kazimierz (bratanek),
Franciszek Rozwadowski (zięć)

ŻyciorysEdytuj

 
Nieistniejący budynek dworski w Woli Sękowej
 
Grobowiec Wiktorów w Zarszynie

Syn Euzebiusza herbu Brochwicz (1785-) i Joanny z domu Grodzickiej herbu Łada. Jego rodzeństwem byli: Jan (1812–1877), Aniela (1816-1877) i Józef (1817-1854).

W 1845 Jakub i Józef Wiktor przejęli majątek dworski w Woli Sękowej (określana także jako (Wola) Senkowa i Wola Seńkowa). W kolejnych latach Jakub Wiktor władał majątkiem[1][2]. W połowie XIX wieku był właścicielem posiadłości tabularnej Senkowa, Wola Jaworowa, Zaliw[3]. Kilkadziesiąt lat później, na podstawie darowizny z 11 listopada 1884 dwór w Woli Sękowej przejął Władysław Jan Wiktor i posiadał go w późniejszym czasie[4].

Był wybierany do Rady c. k. powiatu sanockiego jako reprezentant grupy większych posiadłości: w 1867[5] (pełnił funkcję prezesa wydziału)[6][7], w 1870 (ponownie wybrany prezesem wydziału)[8][9][10]. Na początku maja 1870 w jego miejsce w Radzie jako przedstawiciel większych posiadłości został wybrany Stanisław Bieliński[11]. Urząd marszałka pełnił po nim Maksymilian Łepkowski)[8].

Jakub Wiktor był uprawniony o wyboru posłów na Sejm Krajowy Galicji: w 1870 jako posiadacz dóbr tabularnych Wola Sękowa i Wola Jaworowa (analogicznie jego brat Jan jako posiadacz majątków Długie, Posada Zarszyńska i Zarszyn)[12], w 1884 jako posiadacz tabularnej własności Nowotaniec (część), Wola Jaworowa, Wola Seńkowa[13]. Posiadał część wsi Nagórzany i Nowotaniec.

Członek i działacz Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego, członek Komitetu GTG (28 czerwca 1870 - 18 czerwca 1875)[14][15]. W 1860 został członkiem pierwszego zarządu Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie[16]. Od 1887 był szacownikiem dóbr dla okręgu sanockiego C. K. Sądu Obwodowego w Sanoku[17]. 26 marca 1887 został wybrany członkiem wydziału Galicyjskiej Kasy Oszczędności we Lwowie[18]. Pełnił funkcję wiceprezesa i dyrektora Galicyjskiego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego[19] oraz dyrektora Towarzystwa Zaliczkowego dla Rolnictwa i Przemysłu. Działał jako kurator Fundacji Sikorskich.

Jakub Wiktor był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Wincentyna z domu Zatorska Ślepowron (1824-1847, właściciela majątków Załuż i Wujskie pod Sanokiem), z którą miał syna Adama (1847-1907). Drugą żoną została w 1858 siostra pierwszej żony, Leopoldyna (1820-1898, właściciela majątku Wańkowa), a ich dziećmi byli: Władysław Jan Duklan, Zofia (po mężu Nikorowicz), Maria (1854-1940, żona posła na Sejm Krajowy Galicji Franciszka Rozwadowskiego, po ojcu spadkobierczyni majątku Wańkowa[20]). Nieślubnym dzieckiem Jakuba Wiktora i Wincenty Jasińskiej (ur. 1848) był Adam Didur (1874-1946), światowej sławy śpiewak[21].

Na początku lipca 1887 Jakub Wiktor odwiózł żonę do uzdrowiska Marienbad, po czym sam zmierzał do sanatorium w Karlsbad; w drodze zachorował i zmarł w Karlsbadzie 10 lipca 1887[19][22]. Został pochowany w grobowcu rodzinnym w Zarszynie.

Po śmierci Jakuba Wiktora w jego miejsce w radzie nadzorczej Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń w Krakowie został wybrany Bolesław Augustynowicz[23].

UwagiEdytuj

  1. W ewidencji administracyjnej Austro-Węgier był określany w języku niemieckim jako „Jacob Wiktor”. W piśmiennictwie z XIX wieku imię było zapisywane w formie „Jakób”.

PrzypisyEdytuj

  1. Monarchya austriacka. Sprawy krajowe. „Gazeta Lwowska”, s. 665, Nr 167 z 23 lipca 1852. 
  2. Edykt. „Gazeta Lwowska”, s. 865, Nr 148 z 28 czerwca 1872. 
  3. Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: Karol Wild, 1855, s. 193.
  4. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
  5. Nowiny z kraju i z zagranicy. Sanok. „Dziennik Lwowski–Dodatek”. Nr 166, s. 2, 21 października 1867. 
  6. Galizisches Provinzial-Handbuch für das Jahr 1868. Lwów: 1868, s. 399-400.
  7. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1869. Lwów: 1869, s. 274-275.
  8. a b Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 353.
  9. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1870. Lwów: 1870, s. 280.
  10. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1870. Lwów: 1870, s. 281.
  11. Kronika. Wybór uzupełniający. „Gazeta Lwowska”, s. 632, Nr 104 z 7 maja 1870. 
  12. Wykaz posiadaczy dóbr tabularnych uprawnionych do wyboru posłów, w ciele wyborczym posiadaczy większych majętności byłego Obwodu sanockiego. „Gazeta Lwowska”, s. 773, Nr 126 z 3 czerwca 1870. 
  13. Wykaz posiadaczy dóbr tabularnych uprawnionych na mocy § 8 sejm. ord. wyborczej do wyboru posła na Sejm krajowy w kuryi wielkich posiadłości okręgu wyborczego sanockiego. „Gazeta Lwowska”, s. 9, Nr 112 z 14 maja 1884. 
  14. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na rok 1870, s. 567; 1871, s. 502; 1872, s. 500; 1873, s. 516; 1874, s. 561; 1875, s. 564;
  15. Wyciąg z protokołu posiedzenia komitetu c. k. Towarzystwa gospodarskiego galic. z dnia 18 czerwca 1870 r.. „Gazeta Lwowska”, s. 1094, Nr 181 z 10 sierpnia 1870. 
  16. 50-lecie Krakowskiego „Tow. Wzaj. Ubezpieczeń”. Pierwszy Zarząd. „Kurier Kolejowy i Asekuracyjny”, s. 3, Nr 11 (568) z 1 czerwca 1911. 
  17. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1888. Lwów: 1888, s. 66.
  18. Galicyjska Kasa Oszczędności. „Dziennik Polski”, s. 2, Nr 86 z 27 marca 1887. 
  19. a b Kronika. „Dziennik Polski”, s. 3, Nr 189 z 10 lipca 1887. 
  20. Tadeusz Pilat: Skorowidz dóbr tabularnych w Galicyi z Wielkiem Ks. Krakowskiem. Lwów: 1890, s. 281.
  21. Ewa Dzieduszycka: Przygody z Adamem Didurem. lwow.com.pl. [dostęp 2015-10-01].
  22. Kronika. † Jakób Wiktor. „Dziennik Polski”, s. 3, Nr 191 z 12 lipca 1887. 
  23. Gospodarstwo, przemysł i handel. Wiadomości osobiste. „Dziennik Polski”, s. 3, Nr 303 z 1 listopada 1887. 

BibliografiaEdytuj