Jamusukro

stolica Wybrzeża Kości Słoniowej

Jamusukro (fr. Yamoussoukro) – stolica konstytucyjna Wybrzeża Kości Słoniowej (od 1983). Liczy 310 000 mieszkańców (2014). Burmistrzem miasta jest Kouacou Gnrangbé[1].

Jamusukro
Yamoussoukro
Ilustracja
Jamusukro (w tle widoczna bazylika Matki Bożej Królowej Pokoju)
Dewiza: „Solidarité-Paix-Développement”
Państwo

 Wybrzeże Kości Słoniowej

Dystrykt

Dystrykt Jamusukro

Departament

Departament Jamusukro

Burmistrz

Kouacou Gnrangbé[1]

Powierzchnia

3496[2] km²

Populacja
• liczba ludności


355 573

Położenie na mapie Wybrzeża Kości Słoniowej
Mapa konturowa Wybrzeża Kości Słoniowej, w centrum znajduje się punkt z opisem „Jamusukro”
Ziemia6°50′36″N 5°17′06″W/6,843333 -5,285000
Strona internetowa

W Jamusukro urodził się pierwszy prezydent Wybrzeża Kości Słoniowej Félix Houphouët-Boigny.

HistoriaEdytuj

Jamusukro powstało w 1909 roku w wyniku zmiany nazwy wioski N'Gokro (zamieszkanej w 1901 roku przez 475 mieszkańców)[3]. W ciągu następnych czterech dziesięcioleci Jamusukro było niewielkim ośrodkiem handlowym.

Po uzyskaniu niepodległości przez Wybrzeże Kości Słoniowej w 1960 roku Jamusukro było „drugą stolicą kraju”, gdyż miasto to było miejscem narodzin, domem oraz nieoficjalną siedzibą prezydenta Félixa Houphouëta-Boigny’ego[4]. W 1964 roku Félix Houphouët-Boigny rozpoczął rozbudowę miasta, budując m.in. autostradę z Abidżanu do Jamusukro[3]. Do końca lat 70. Jamusukro było niewielkim miasteczkiem liczącym mniej niż 20 tys. mieszkańców[5].

W 1983 roku prezydent Félix Houphouët-Boigny wybrał Jamusukro na nową stolicę kraju i rozpoczął rozbudowę miasta[4]. Przeniesienie stolicy było jednym z symboli autorytarnej polityki Houphouëta-Boigny’ego[6]. W ramach rozbudowy miasta powstał pięciogwiazdkowy Hôtel Président oraz centrum kongresowe[7]. W Jamusukro mieściła się aula Partii Demokratycznej Wybrzeża Kości Słoniowej, jedynej legalnej partii politycznej do 1990 roku[4]. W 1990 roku poświęcono bazylikę Matki Boskiej Królowej Pokoju[8].

Pomimo przeniesienia stolicy, wybudowania wielopasmowych dróg oraz budynków użyteczności publicznej większość firm, ambasad oraz innych instytucji pozostało w Abidżanie[9].

W 2011 roku podczas wojny domowej w Jamusukro toczyły się walki pomiędzy siłami prezydenta Laurenta Gbagbo a siłami zwycięzcy wyborów prezydenckich Alassane Ouattary. Siły Ouattary zdobyły Jamusukro 30 marca[10].

Gospodarka i infrastrukturaEdytuj

Podstawą gospodarki Jamusukro jest turystyka oraz handel produktami rolnymi[11]. Rolnictwo jest głównym źródłem dochodu połowy mieszkańców Jamusukro[12]. Uprawia się banany, jams, maniok, pomidory, bakłażany. Hoduje się bydło, owce, kozy, świnie, kury. Rozwinięte jest także pszczelarstwo[12]. Produkcja perfum[3].

W Jamusukro znajduje się elektrownia wodna[12].

W Jamusukro istnieje gęsta infrastruktura drogowa (w tym sześciopasmowe autostrady[7]). Długość sieci drogowej wynosi 2025 km (z czego 261 km to drogi asfaltowe)[12]. Miasto jest obsługiwane przez port lotniczy Jamusukro (drugie co do wielkości w kraju)[12].

Atrakcje turystyczneEdytuj

W Jamusukro znajduje się wzorowana na bazylice św. Piotra na Watykanie bazylika Matki Bożej Królowej Pokoju będąca największym kościołem na świecie i najwyższą świątynią w Afryce[13]. Bazylikę poświęcono 10 września 1990 roku[8]. Świątynia mierzy 158 m wysokości, a jej powierzchnia przekracza 30 tys. m²[14]. Kościół może pomieścić do 10 tys. osób[9].

Obok bazyliki znajdują się także: katedra św. Augustyna oraz meczet[15][3].

Liczba ludnościEdytuj

Rok Liczba ludności
2003 185 600[4]
2008 235 000[16]
2010 242 744[3]
2014 310 056[potrzebny przypis]

Znane osoby urodzone w JamusukroEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Kouacou Gnrangbé rempile pour 5 ans à la tête de la mairie de Yamoussoukro. news.abidjan.net, 2013-06-16. [dostęp 2018-01-26].
  2. Capital Facts for Yamoussoukro, Ivory Coast (ang.). worldscapitalcities.com. [dostęp 2018-01-28].
  3. a b c d e Yamoussoukro, Cote d’Ivoire (1909- ) (ang.). blackpast.org. [dostęp 2020-12-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-14)].
  4. a b c d Yamoussoukro (ang.). britannica.com. [dostęp 2018-01-25].
  5. Yamoussoukro (ang.). encyclopedia.com. [dostęp 2018-01-28].
  6. Wybrzeże Kości Słoniowej. Historia, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2018-01-25].
  7. a b Monica Mark: Yamoussoukro's Notre-Dame de la Paix, the world's largest basilica - a history of cities in 50 buildings, day 37 (ang.). theguardian.com, 2015-05-15. [dostęp 2018-01-26].
  8. a b Cezary Wąs: Antynomie współczesnej architektury sakralnej. Wrocław: Muzeum architektury we Wrocławiu, 2016, s. 101. ISBN 978-83-89262-45-5.
  9. a b Sylwia Kulczyk: Ekonomia i czary. geozeta.pl. [dostęp 2018-01-25].
  10. WKS: Siły prezydenta zajęły stolicę. newsweek.pl, 2011-03-30. [dostęp 2018-01-25].
  11. Oxford Wielka Encyklopedia Świata. T. 6. Poznań: Oxford Educational, 2004, s. 144. ISBN 83-7325-546-X.
  12. a b c d e Economy (ang.). yamoussoukro.org. [dostęp 2020-12-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-07)].
  13. Matt Rosenberg: Where is the world's largest church?. About.com. Geography.
  14. Bazylika Matki Boskiej Królowej Pokoju w Jamusukro. turystyka.wp.pl. [dostęp 2018-01-25].
  15. Diocese of Yamoussoukro (ang.). gcatholic.org. [dostęp 2018-01-28].
  16. Jamusukro, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2018-01-25].
  17. Cheick Tiote. soccerbase.com. [dostęp 2018-01-26].

Linki zewnętrzneEdytuj