Otwórz menu główne

Jan (stgr. Ἰωάννης od hebr. rdzenia יחב – łaska) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Po hebrajsku יוחנן (Jochanan) oznacza „Jahwe jest łaskaw”. Według Ewangelii imię to nosił prorok Jan Chrzciciel oraz apostoł Jan Ewangelista. Zostało ono przejęte najpierw do greki, a potem do łaciny. Rozpowszechniło się we wszystkich krajach chrześcijańskich.

Zobacz też: Jan (staw).

W polskich dokumentach zapisywano najpierw to imię w postaci Ioannes, Iohannes (1012-18), później także Jan (1161), Jon (1302), Johan (1320), Jen (1366), Johans (1385) oraz Joan (forma kresowa, 1432). Największą popularność zyskała forma Jan, od czasów średniowiecza będąca jednym z najczęściej nadawanych imion. W 2004 r. imię Jan nosiło 689 212 osób w Polsce (1. miejsce wśród imion męskich pod względem popularności; jedynie dwa imiona żeńskie – Anna i Maria – były liczniej nadawane)[1].

Przekształcenia i zdrobnienia: Han, Hanek, Haniek, Hanisz, Hanus, Iwan, Iwasz, Jach, Jachu, Janczy, Janiec, Janicek, Janik, Janisław, Jano, Janek, Janko, Janosik, Jasiek, Jaszko, Jaś, Jaśko, Jasio, Janusz, Jasz[2].

Żeńskim odpowiednikiem jest Joanna, i – późniejszym – Janina.

Spis treści

ImieninyEdytuj

Odpowiedniki w innych językachEdytuj

  • angielski: John, Ian, Jack, Hank, Jon, Sean, Evan, Jonny/Johnny/Johnnie;
  • białoruski: Іван (Iwan), Ян (Jan), Янка (Janka), Ясь (Jaś);
  • bułgarski: Иван (Iwan), Йон (Jon), Йован (Jowan), Ванче (Wancze), Ванчо (Wanczo);
  • czeski: Jan, Ivan, Johan, Honza;
  • duński: Jens, Jais, Iben, Iven, Evan, Even;
  • esperanto: Johano[3]
  • fiński: Jukka, Juhani, Jussi, Janne;
  • francuski: Jean;
  • grecki: Ιωάννης (Joanis), Γιάννης (Janis);
  • hiszpański: Juan;
  • interlingua: Jean, Johannes;
  • irlandzki: Seán, Shane, Shaine, Shaun, Shawn;
  • japoński: ヤン Yan;
  • kataloński: Joan;
  • litewski: Jonas, Jasius;
  • łacina: Joannes, Johannes;
  • łotewski: Jānis;
  • macedoński: Ivan, Jovan, Vančo, Vane;
  • niderlandzki: Johannes, Jan, Joannes, Johan;
  • niemiecki: Johannes, Johann, Hannes, Hanns, Hans, Heinz, Jan, Jens;
  • norweski: Johan, Jens, Hans, Jo, Evan;
  • portugalski: João;
  • rosyjski: Иван (Iwan), Иоанн (Ioann);
  • rumuński: Ioan, Ion, Ian, Iane, Ivan;
  • serbsko-chorwacki: Ivan, Jovan, Jovanka, Jovo;
  • słowacki: Ján, Ivan, Janko;
  • słoweński: Ivan, Jan, Janez, Janko, Jovan;
  • sycylijski: Giuvanni;
  • szwedzki: Johannes, Johan, Jöns, Jan, John, Hans, Ivan;
  • ukraiński: Іван (Iwan), Іоанн (Ioann);
  • węgierski: János, Iván;
  • włoski: Giovanni, Gianni, Giovannino, Vanni, Nanni.

Imię to ma również kilka tradycyjnych zestawień z drugimi imionami:

W języku włoskim imię to występujące jako pierwsze jest często łączone z drugim imieniem, np. Giovanni Lorenzo = Gianlorenzo (Jan Wawrzyniec), Giovanni Carlo = Giancarlo (Jan Karol).

PrzysłowiaEdytuj

  • Czego Jaś się nie nauczy, tego Jan nie będzie umiał
  • Chrzest Jana w deszczowej wodzie trzyma zbiory na przeszkodzie
  • Jutro święty Janek, puśćmy na wodę wianek
  • Jaka na Jana od Krzyża pogoda się głosi, taką, jak starzy mówią, Nowy Rok przynosi
  • Na Święty Jan, jagód pełen dzban

Znane osoby noszące imię JanEdytuj

WładcyEdytuj

Władcy Judei i Cesarstwa RzymskiegoEdytuj

 
Jan II Komnen

Cesarze bizantyjscyEdytuj

 
Jan od Książąt Litewskich

Królowie i książęta polscyEdytuj

Królowie PortugaliiEdytuj

 
Jan II Dobry

Władcy francuscyEdytuj

Władcy hiszpańscyEdytuj

Władcy skandynawscyEdytuj

Władcy brytyjscyEdytuj

Książęta LiechtensteinuEdytuj

Pozostali władcyEdytuj

DuchowniEdytuj

 
Jan VII
 
Jan XIX

PapieżeEdytuj

Patriarchowie KonstantynopolaEdytuj

 
Jan Chrzciciel
 
Jan XXIII

Święci i błogosławieniEdytuj

 
Jan Stryprock
 
Jan Styrna

Biskupi polscyEdytuj

Pozostałe osobyEdytuj

  • Jochanan – postać biblijna, przywódca grupy uchodzców żydowskich zmierzającej do Egiptu
  • Janick Gers – gitarzysta heavy metalowego zespołu Iron Maiden

EwanEdytuj

 
Jan A.P. Kaczmarek
 
Jan Bazen
 
Jan Berzin
 
Jan Chrystian Kamstzer

JanEdytuj

 
Jan Henryk Dąbrowski
 
Jan Dworak
 
Jan Heweliusz
 
Jan Jeziorański
 
Jan Karol Chodkiewicz
 
Jan Lesman-Brzechwa
 
Jan Maria Vianney
 
Jan Parandowski
 
Jan Plata-Przechlewski
 
Jan Rokita
 
Jan Schmid
 
Jan Śniadecki
 
Jan Twardowski
 
Jan Wincenty Bandtkie
 
Jan Zamoyski
 
Jan Železný
 
Giovanni Botero
 
Giovanni van Bronckhorst

GiovanniEdytuj

HannesEdytuj

 
Hans Eysenck
 
Hans-Jürgen Wischnewski

HansEdytuj

 
Joanis Metaksas

IanEdytuj

JoanisEdytuj

IonEdytuj

 
Iwan IV Groźny

IwanEdytuj

 
Janne Happonen

JanneEdytuj

 
Janos Bolyai

JanosEdytuj

 
Jean-Claude Duvalier
 
Jean de La Bruyère
 
Jean-Louis Tauran
 
Jean-Philippe Rameau
 
Jens Evensen

JeanEdytuj

JensEdytuj

JoanEdytuj

JoãoEdytuj

 
Johan Christian Fabricius

JohanEdytuj

 
Johann Wolfgang von Goethe
 
Johan (Jan) Sebastian Bach

JohannEdytuj

 
Johannes Chrysostomus Wolfgang Amadeus Mozart

JohannesEdytuj

 
John Austin
 
John Christopher Smith
 
John Dolmayan
 
John Field
 
John Hadley
 
John Hersey
 
John Lennon
 
John Maynard Keynes
 
John Parrott
 
John Ruiz
 
John Wallis

JohnEdytuj

 
Johnny Hallyday

JohnnyEdytuj

 
Jon Lord

JonEdytuj

JonsEdytuj

 
Juan Sebastián Elcano

JuanEdytuj

 
Sean Connery

JóannesEdytuj

JussiEdytuj

SeanEdytuj

Jan w kulturzeEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. STATYSTYKA 50 najpopularniejszych imion w Polsce w podziale na płeć (pol.). Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, 2004 r.. [dostęp 2008-10-28]. (.pdf)
  2. Henryk Fros SJ, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 3: H-Ł. Kraków: WAM, Księża Jezuici, 1997, s. 205. ISBN 83-7097-464-3.
  3. Kazimierz Tymiński: Mały słownik polsko-esperancki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, s. 430. ISBN 83-214-0326-3.