Otwórz menu główne

Jan Śpiewak (poeta)

polski poeta, eseista i tłumacz
Ten artykuł dotyczy polskiego poety. Zobacz też: Jan Śpiewak – działacz społeczny i samorządowy.

Jan Śpiewak (ur. 18 lipca 1908 w Hołej Prystani, zm. 22 grudnia 1967 w Warszawie) – polski poeta, eseista i tłumacz. Mąż poetki Anny Kamieńskiej, ojciec socjologa Pawła Śpiewaka.

Jan Śpiewak
Ilustracja
Jan Śpiewak, lata 60.
Data i miejsce urodzenia 18 lipca 1908
Hoła Prystań
Data i miejsce śmierci 22 grudnia 1967
Warszawa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
Ważne dzieła
  • Zstąpienie do krateru
  • Anna
Grób Jana Śpiewaka na Powązkach Wojskowych

ŻyciorysEdytuj

Urodził się na ukraińskiej wsi Hoła Prystań w rodzinie żydowskiej, jako syn Leona i Klary. Dzieciństwo spędził w Chersoniu, następnie wraz z rodziną przyjechał do Polski i zamieszkał w Równem na Wołyniu. Studiował polonistykę we Lwowie i w Warszawie. Związany był z grupą poetów lewicujących, którzy swoje wiersze drukowali w pismach socjalistycznych, „Sygnałach” i „Lewym Torze”. Okres II wojny światowej spędził w Związku Radzieckim.

W 1948 ożenił się z Anną Kamieńską (1920–1986), poetką. Mieli dwóch synów: Jana Leona (1949–1988), dziennikarza („Powściągliwość i Praca”), pisarza i działacza społecznego, oraz Pawła, socjologa (ur. 1951).

Do Warszawy wrócił w 1950. Był członkiem redakcji miesięcznika literackiego „Współczesność”. Wydał wiele tomów poezji, również przekłady utworów literatury rosyjskiej i bułgarskiej. Razem z żoną, Anną Kamieńską, tłumaczył dramaty Gorkiego, zaś we współpracy z Sewerynem Pollakiem opublikował w 1955 dorobek literacki Józefa Czechowicza. Jest autorem antologii, szkiców literackich, esejów, wspomnień o innych poetach (m.in. o Gałczyńskim, Piętaku, Ginczance). Otrzymał w 1966 Order Cyryla i Metodego I klasy za tłumaczenia z języka bułgarskiego zawarte w antologii Oj, lesie, lesie zielony. Jego wiersze znalazły się w kilkunastu antologiach poezji polskiej wydanych w językach obcych.

Zmarł na raka[1] w Warszawie. Jest pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera C2, rząd 4, grób 11).

Od 1968 w Świdwinie co roku odbywa się ogólnopolski konkurs poetycki imienia Jana Śpiewaka i (od 2005) także Anny Kamieńskiej, jeden z najstarszych konkursów w Polsce.

TwórczośćEdytuj

PoezjaEdytuj

  • 1938: Wiersze stepowe
  • 1953: Doświadczenia
  • 1957: Karuzela
  • 1958: Zielone ptaki
  • 1960: Dialogi naiwne
  • 1963: Zstąpienie do krateru
  • 1966: Źrenice piasku: poezje wybrane (1933-1963)
  • 1967: Anna
  • 1969: Ugory

Szkice i wspomnieniaEdytuj

  • 1965: Przyjaźnie i animozje
  • 1971: Pracowite zdziwienia

PrzypisyEdytuj

  1. Jan Twardowski: Śpieszmy się kochać. [dostęp 2013-01-05].

BibliografiaEdytuj

  • Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny. Red. Jadwiga Czachowska, Alicja Szałagan. T. 8. Warszawa: WSiP, 2003, s. 264. ISBN 83-02-08697-5.