Jan Świderski (aktor)

polski aktor i reżyser
Ten artykuł dotyczy polskiego aktora. Zobacz też: inne osoby o tym imieniu i nazwisku.

Jan Świderski (ur. 14 stycznia 1916 w Chmielińcu, zm. 18 października 1988 w Warszawie) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser teatralny, pedagog.

Jan Świderski
Ilustracja
Jako Cześnik Maciej Raptusiewicz w Zemście (Lublin, 1984)
Data i miejsce urodzenia 14 stycznia 1916
Chmieliniec
Data i miejsce śmierci 18 października 1988
Warszawa
Zawód aktor, reżyser, pedagog
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 10-lecia Polski Ludowej Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” POL Zasłużony Kultury Narodowej (1985) Odznaka „Zasłużony Białostocczyźnie”
Danuta Szaflarska i Jan Świderski w filmie Zakazane piosenki
Władysława Nawrocka i Jan Świderski w sztuce "Stary Dworek" Adama Ważyka, w 1946 roku. Teatr T. U. R. w Łodzi

ŻyciorysEdytuj

Uczęszczał do Prywatnej Szkoły Powszechnej Towarzystwa Szkoły Mazowieckiej przy ul. Klonowej 16 w Warszawie, a następnie do Gimnazjum Państwowego im. Adama Mickiewicza, gdzie zdał maturę[1].

Pod naciskiem ojca w 1935 zaczął studiować prawo na Uniwersytecie Warszawskim[1]. W 1938 ukończył jednak Wydział Sztuki Aktorskiej Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie, a w 1948 Wydział Reżyserski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Łodzi. Zadebiutował w Teatrze Polskim w Poznaniu, gdzie grał jeden sezon[1].

W czasie II wojny światowej prowadził z Lidią Zamkow konspiracyjny teatrzyk w Krakowie. W pierwszych latach po wojnie występował na deskach teatrów w Białymstoku (1944), Lublinie (1944–1945), Łodzi (1945–1949), a od sezonu 1949/1950 do śmierci – w teatrach warszawskich: Polskim (1949–1955), Domu Wojska Polskiego, Dramatycznym (1955–1966) i Ateneum (1966–1988). W latach 1961–1966 był dyrektorem i kierownikiem artystycznym Teatru Dramatycznego w Warszawie.

Zajmował się także reżyserią teatralną. Pedagog, wychowawca kilku pokoleń aktorskich, profesor nadzwyczajny (1949), zwyczajny (1964). Od 1948 był wykładowcą łódzkiej, a następnie warszawskiej szkoły teatralnej. W latach 1952–1963 był prorektorem Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie.

W 1950 był współzałożycielem, następnie wieloletnim członkiem Prezydium Zarządu Głównego i wiceprezesem Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatru i Filmu (SPATiF).

Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A3 tuje-1-47)[2].

Brat aktorki Anieli Świderskiej[3].

FilmografiaEdytuj

Ordery i odznaczeniaEdytuj

NagrodyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Olgierd Budrewicz: Warszawskie małe ojczyzny. Warszawa: Iskry, 1985, s. 15. ISBN 83-207-0768-4.
  2. Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
  3. Tygodnik Życie na Gorąco nr 39, 24 września 2015, s. 30-31
  4. M.P. z 1955 r. nr 91, poz. 1144 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
  5. M.P. z 1953 r. nr 90, poz. 1142 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
  6. M.P. z 1955 r. nr 101, poz. 1400 - Uchwała Rady Państwa nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki, s. 1632.

Linki zewnętrzneEdytuj