Otwórz menu główne

Jan Bolesław Ożóg

polski poeta, pisarz i felietonista

Jan Bolesław Ożóg (ur. 1 marca 1913 w Nienadówce, zm. 1 marca 1991 w Krakowie) – polski poeta, pisarz i felietonista, uważany za najwybitniejszego przedstawiciela autentyzmu, członek i współzałożyciel grupy literackiej Barbarus[1].

Jan Bolesław Ożóg
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1 marca 1913
Nienadówka
Data i miejsce śmierci 1 marca 1991
Kraków
Nagrody

nagroda II stopnia ministra kultury i sztuki (1967), nagroda m. Krakowa (1977), nagroda I stopnia ministra kultury i sztuki (1985)

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Ukończył gimnazjum przy ul. Krakowskiej w Rzeszowie[2]. Początkowo studiował w Instytucie Teologicznym w Przemyślu. Ukończył polonistykę na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Debiutował w 1935 roku w miesięczniku Okolica Poetów. W czasie wojny, w latach 1943–1944 uczestniczył w tajnym nauczaniu, był żołnierzem AK, uczestniczył w walkach partyzanckich w 1944 roku. Następnie pracował w latach 1944–1945 jako nauczyciel w Sokołowie Małopolskim[3], w latach 1945–1950 w Radomiu, oraz w latach 1950–1951 w Bochni. Od 1950 roku mieszkał w Krakowie.

Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim a na nagrobku data śmierci to 28 luty 1991.

Twórczość (wybór)Edytuj

Autor liryki nastrojowo-refleksyjnej o kolorycie wiejskim, nawiązującej do pogańskich korzeni Polski. W późniejszym okresie twórczości skłaniał się w stronę pełnego obrazów profanacji, frenezji, erotyki i okrucieństwa katastrofizmu oraz surrealizmu, do końca pozostając jednak wiernym autentyzmowi. Jego wiersze przesiąknięte są elementami krytyki globalizmu i świata industrialnego.

Zaliczany był również do grona prymitywistów. Jego zasługą jest udoskonalenie i spropagowanie autentyzmu Stanisława Czernika jako nie tylko kierunku literackiego, ale i światopoglądu[potrzebny przypis].

PoezjaEdytuj

  • Wyjazd wnuka, 1937
  • Ogier i makolągwa, 1939
  • Kraj, 1945
  • Zielony wiatr, 1958
  • Jemioła, 1966
  • Ziemia Wielkanocna, 1969
  • Wyspa Barbarus, 1973
  • Gdy wilk pije piwo, 1980

ProzaEdytuj

Zbiory opowiadańEdytuj

  • Chustka, 1958
  • Popiół mirtowy, 1962
  • Kiedy ptaki odleciały, 1969

PowieściEdytuj

  • Bracia, 1969
  • Cienie ziemi, 1970

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Lesław M. Bartelski: Polscy pisarze współcześni, 1939-1991: Leksykon. Tower Press, 2000, s. 311.