Jan Edward Bryk (ur. 16 maja 1899 w Busku, zm. 1940 w Kijowie) – polski prehistoryk i archeolog, burmistrz Kamionki Strumiłowej, ofiara zbrodni katyńskiej.

Jan Bryk
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 16 maja 1899
Busk
Data i miejsce śmierci 1940
Kijów
Burmistrz Kamionki Strumiłowej
Okres od 1933
do 1939
Odznaczenia
Medal Niepodległości
Krzyż Legionowy

ŻyciorysEdytuj

Urodził się jako syn Ignacego i Barbary. W 1922 rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym Lwowskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, które ukończył w 1926 na utworzonym w 1924 Wydziale Humanistycznym, uzyskując tytuł naukowy doktora filozofii. Pracował w C. K. Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie jako nauczyciel, wykładał język ruski, język łaciński[1]. Równolegle uczył w Prywatnym Gimnazjum Zofii Strzałkowskiej we Lwowie, wykładając język grecki[2].

W niepodległej Polsce pozostawał nauczycielem. 16 września 1925 został przeniesiony z XII Państwowego Gimnazjum we Lwowie do XI Państwowego Gimnazjum we Lwowie[3]. Od 1925 do 1931 pracował jako asystent w Zakładzie Prehistorii UJK, którym kierował prof. Leon Kozłowski, następnie jako starszy asystent. Prowadził zajęcia ze studentami na uczelni. Przeprowadził badania archeologiczne: na obszarze Małopolski Wschodniej latem 1930[4] oraz na terenie cmentarzyska w Bukównej[5].

Publikował prace w zakresie swojej dziedziny naukowej. Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności.

W 1933 został wybrany burmistrzem Kamionki Strumiłowej i sprawował urząd do 1939 (do tego czasu zamieszkiwał przy ulicy Żółkiewskiego 35)[6].

Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez funkcjonariuszy NKWD w listopadzie 1939 w Kamionce Strumiłowej[7]. Na wiosnę 1940 został zamordowany przez NKWD w Bykowni. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 (został wymieniony na liście wywózkowej 72/1-47 oznaczony numerem 299; dosłownie określony jako Jan Brik)[8]. Został pochowany na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

PublikacjeEdytuj

  • Czaszki z Remenowa (1925)
    • Les crânes de Remenów (1935)
  • Osady epoki kamiennej na wydmach nadbużańskich (1925)
  • Kultury epoki kamiennej na wydmach zachodniej części południowego Wołynia (1928)
  • Neolityczne kurhany ze szkieletami skurczonymi w Kaczanówce w pow. skałackim, woj. tarnopolskie (1930)
  • Tymczasowe sprawozdanie z badań archeologicznych we Wschodniej Małopolsce (1930)
  • Scytyjski kurhan w Kaczanówce (1932)
  • Kurhany w Rusiłowie i Krasnem (1933)
  • Badania archeologiczne w Ostapiu na Podolu (1936)
  • Tymczasowe sprawozdanie z badań archeologicznch w Bukównie, pow. tłumacki (w: Sprawozdania PAU 37/5, 21-22)

Odznaczenia i orderyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Sprawozdanie Dyrektora c. k. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za Rok Szkolny 1913. Lwów: Fundusz Naukowy, 1913, s. 33.
  2. Sprawozdanie Dyrekcji Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego Zofii Strzałkowskiej we Lwowie za rok szkolny 1907/08. Lwów: 1908, s. 23.
  3. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum XII im. Stan. Szczepanowskiego we Lwowie za rok szkolny 1928/29. Lwów: 1929, s. 11.
  4. Jan Bryk. Tymczasowe sprawozdanie z badań archeologicznych we Wschodniej Małopolsce. „Z Otchłani Wieków”, s. 89-92, Nr 6 / 1930. Dział Przedhistoryczny Muzeum Wielkopolskiego. 
  5. Przemysław Makarowicz, Siergiej Łysenko, Igor Koćkin. Wyniki badań cmentarzyska w Bukivnej nad górnym Dniestrem w 2010 roku. „Materiały Archeologiczne”, s. 103, 104, 109, XXXIX / 2013. Muzeum Archeologiczne w Krakowie. 
  6. Książka telefoniczna. Kamionka Bużańska. genealogyindexer.org. [dostęp 2015-11-18].
  7. Helena Żołnierzowa: Moja mała ojczyzna. cracovia-leopolis.pl. [dostęp 2015-11-18].
  8. Ukraińska Lista Katyńska. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 1994. s. 8. [dostęp 5 marca 2015].

BibliografiaEdytuj