Otwórz menu główne
Zobacz też: inne osoby nazywające się Jan Dobrowolski.

Jan Marian Dobrowolski (ur. 4 września 1886 w Tarnowie, zm. 28 czerwca 1958 w Poznaniu) – polski botanik i farmaceuta.

ŻyciorysEdytuj

Był synem Jana Dobrowolskiego – urzędnika państwowego i Karoliny z domu Albinów[1]. W 1907 ukończył szkołę średnią w Tarnowie. W latach 1907-1912 studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Specjalizował się w botanice. Był uczniem m.in. Mariana Raciborskiego, Jana Rostafińskiego, Emila Godlewskiego, czy Edwarda Janczewskiego. W latach 1913-1914 uczył w szkole średniej w Starej Wsi. Jesienią 1914 przeniósł się do Krakowa, do Instytutu Botanicznego UJ[2]. Pracował jako młodszy asystent w Zakładzie Botaniki u prof. Raciborskiego i doktoryzował się tam z botaniki w 1917[1]. W tym samym roku powołano go do wojska austriackiego. Objął kierownictwo Referatu Produkcji Roślin Lekarskich Generalnego Gubernatorstwa Wojskowego w Lublinie oraz kierował Plantacją Roślin Lekarskich w Dąbrowie koło Opoczna. Odbywał wtedy liczne podróże naukowe. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości kierował Referatem Produkcji Roślin Leczniczych Departamentu Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie. Organizował wtedy ogród farmakognostyczny Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1918-1920 prowadził zajęcia z farmakognozji na tej uczelni. Habilitował się w 1923 z botaniki lekarskiej. W 1925 wyjechał do Poznania, obejmując, w charakterze profesora nadzwyczajnego oraz kierownika, nowo utworzoną Katedrę Botaniki i Uprawy Roślin Lekarskich Uniwersytetu Poznańskiego. Prowadził wykłady, ćwiczenia, a także współorganizował (wraz z prof. Zygmuntem Pietruszczyńskim) poznański ogród farmakognostyczny. W 1926 rozpoczął międzynarodową wymianę nasion i wydawanie Index Seminum. W tym czasie brał też udział w pracach Komisji Farmakopei Polskiej II. Od 1931 do 1933 był dziekanem Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego UP. Poznań opuścił w 1939 i udał się do Burzyna pod Tarnowem. Nauczał wtedy w sposób tajny i pracował nad podręcznikiem Uprawa i zbieranie roślin lekarskich aromatycznych i korzennych. Podczas okupacji mieszkał też w Krakowie i Warszawie - wszędzie trudnił się tajnym nauczaniem, wykładami i egzaminowaniem. W maju 1945 powrócił do Poznania, w celu reaktywacji Zakładu Botaniki i ogrodu farmakognostycznego. Był wtedy organizatorem i pierwszym dziekanem Wydziału Farmaceutycznego UP (1947-1951)[2], od 1950 w składzie Akademii Medycznej. W 1946 został profesorem zwyczajnym[1]. Ostatnie lata życia poświęcił zagadnieniom anatomicznych cech diagnostycznych rodzimych roślin lekarskich i trujących. Odbywał wtedy liczne wyprawy badawcze w lasy okolic Poznania[2].

 
grób prof. Jana Dobrowolskiego na Cmentarzu parafialnym św. Jana Vianneya w Poznaniu (kw. św. Barbary-rząd 29-grób 8)

CzłonkostwoEdytuj

Był członkiem następujących organizacji[2][1]:

Wybrane publikacje[1][3]Edytuj

  • Rośliny lekarskie dziko w Polsce rosnące ; wskazówki do zbierania i suszenia, Jeneralna Intendentura Społeczna, Warszawa 1920.
  • Uprawa roślin lekarskich [z rys. G. Dobrowolskiej], nakł. Kasy Mianowskiego, 1923 (Warszawa: Drukarnia Narodowa).
  • Nasza walka, nasze dążenia. Poznań: nakł. Składnicy Abstynenckiej, 1928 (Poznań: „Ostoja” Księgarnia i Drukarnia).
  • Korelacja między liśćmi a budową anatomiczną drewna (1936).
  • Herba cum radice Plantaginis. Poznań: skł. gł. w Księgarni Jana Jachowskiego, 1938 (Poznań: Czcionkami Druk. Uniwersytetu Poznańskiego pod zarządem Józefa Winiewicza). Seria: Prace Zakładu Botaniki i Uprawy Roślin Lekarskich; Nr 2.
  • Uprawa i zbieranie roślin lekarskich aromatycznych i korzennych. Poznań: Księgarnia Akademicka, 1946.
  • Wskazówki do ćwiczeń z botaniki farmaceutycznej (1952)

OdznaczeniaEdytuj

Odznaczony został Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Pochowany na Cmentarzu św. Jana Vianneya w Poznaniu[2].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Stanisław Felisiak (red.): Słownik biologów polskich. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 131-132. ISBN 83-01-00656-0.
  2. a b c d e Zofia Macher, Jan Dobrowolski, w: Sprawozdania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, nr 1/1958, s.123-128
  3. Dobrowolski, Jan Marian (1886-1958). W: NUKAT [on-line]. [dostęp 2014-12-19].