Otwórz menu główne

Johannes Falkenberg (ur. 1385[potrzebny przypis] w Falkenbergu, zm. 1430 w Legnicy) – dominikanin, inkwizytor, autor antypolskiego paszkwilu Satyra przeciw herezji i innym nikczemnościom Polaków i ich króla Jagiełły[1].

Johannes Falkenberg
Data i miejsce śmierci 1430
Legnica
inkwizytor
Okres sprawowania 1411
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja dominikanie
Śluby zakonne

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w saskiej rodzinie mieszczańskiej[2]. Ukończył studia w Wiedniu z tytułem magistra teologii. W 1408 kaznodzieja w Pradze, w 1411 inkwizytor w Magdeburgu. Zasłynął jako autor w dwóch tematach: wielka schizma zachodnia oraz polemika pomiędzy Polską a zakonem krzyżackim.

Wzburzony porażką zakonu krzyżackiego pod Grunwaldem napisał tekst (Liber de doctrina) zachęcający do walki przeciwko Polsce, w którym przedstawia kraj Słowian jako świątynię pogaństwa, wysługującą się bożkom ziemię niewiernych, przeciw którym zaleca walkę jako dzieło Chrystusowe. Następnie za pisanie oszczerstw na temat Polaków i rozpowszechnianie ich w świecie płacił mu już zakon krzyżacki[3].

W procesie Jeana Petita wbrew stanowiskom Johannesa Gersona i Pierre'a d'Ailly'ego reprezentował pogląd, że tylko Kościołowi, względnie papieżowi – natomiast nigdy biskupom – przysługuje prawo do potępiania poszczególnych twierdzeń jako heretyckich.

Rozpowszechniana podczas soboru w Konstancji jego antypolska Satyra na herezje... stała się po interwencji Pawła Włodkowica przedmiotem dochodzenia inkwizycji, a on sam został aresztowany[4]. Tylko papieżowi Marcinowi V zawdzięcza, że jego traktatu nie uznano za heretycki, lecz jedynie gorszący. Kapituła generalna zakonu dominikanów skazała Falkenberga na dożywotnie więzienie. Marcin V przeniósł go jednak do siebie do Włoch i w 1424 uwolnił[5].

TwórczośćEdytuj

  • De monarchia mundi (przeciwko Mateuszowi z Krakowa)
  • Liber de doctrina potestatis papae et imperatoris
  • Tres tractatuli dati iudicaliter in concilio Constantiensi circa novem assertiones Johannis Parvi magistri sacrae facultatis Parisiensis a Johanne Gersono cancellario Ecclesiae Parisiensis denuntiatas
  • Satira contra hereses et cetera nephanda Polonarum et eorum regis Jagel (Satyra przeciw herezji i innym nikczemnościom Polaków oraz ich króla Jagiełły[6].
  • Veteres relegentes historias (Stare zebrane historie) - nawoływał w nich do odebrania Polakom bytu państwowego[7].

PrzypisyEdytuj

  1. Praca zbiorowa, Słownik biograficzny historii powszechnej do XVII stulecia. Warszawa 1968, s. 121
  2. Praca zbiorowa, Słownik biograficzny historii powszechnej do XVII stulecia. Warszawa 1968, s. 121
  3. Multimedialna Historia Polski. Tom 5. Od Mieszka I do Jana Pawła II, Początki Jagiellonów 1400-1447 Warszawa 2006, s.33
  4. Jan Tyszkiewicz, Karol Mórawski, Krzyżacy Książka i Wiedza Warszawa 1973, s.285.
  5. Józef Wójcicki, Dzieje Polski nad Bałtykiem. Książka i Wiedza, Warszawa 1989 s. 65
  6. Praca zbiorowa, Słownik biograficzny historii powszechnej do XVII stulecia. Warszawa 1968, s. 121
  7. Praca zbiorowa, Słownik biograficzny historii powszechnej do XVII stulecia. Warszawa 1968, s. 121