Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy sędziego ziemskiego. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.

Jan Jerzy Szlichtyng lub Szlichting herbu własnego (ur. w 1597, zm. w 1658) – sędzia ziemski we Wschowie, poseł na Sejm, działacz reformacyjny braci polskich, założyciel miasta Szlichtyngowa.

ŻyciorysEdytuj

Był pochodzenia niemieckiego. Przeniósł się do Polski z powodu doznanych represji (ze względu na wyznawany unitarianizm); zaczął działać w zborach braci polskich. Był jednym z wykładowców Akademii Rakowskiej, teologiem ariańskim i biblistą, napisał komentarze do Nowego Testamentu.

Był elektorem Władysława IV Wazy z województwa poznańskiego w 1632 roku[1]. Poseł sejmiku średzkiego na sejm ekstraordynaryjny 1634 roku[2].

W latach 1634–1643 wykupił majątek ziemski na południe od Wschowy z myślą o osadzeniu tam protestantów, prześladowanych na Śląsku. 20 lipca 1644 otrzymał od króla Władysława pozwolenie na założenie miasta, nazwanego Szlichtyngowa od nazwiska założyciela. W mieście osiedlili się głównie niemieccy luteranie, którym Szlichtyng w przywileju lokacyjnym zagwarantował wolność wyznania. W 1645 wzniósł tam kościół ewangelicki. Jako przedstawiciel braci czeskich został delegatem na rozmowę przyjacielską w Toruniu w 1645 roku[3].

Był elektorem Jana II Kazimierza Wazy z województwa poznańskiego w 1648 roku[4]. Poseł na sejm 1649/1650 roku z sejmiku średzkiego województw poznańskiego i kaliskiego[5]. Poseł na sejm 1653 roku z województwa poznańskiego i kaliskiego[6]. Jako poseł na sejm nadzwyczajny 1654 roku wyznaczony do lustracji dóbr królewskich w Prusach[7].

Szlichtyng mieszkał wraz z żoną w pobliskiej Górczynie. Dwór Szlichtynga był ostoją języka i kultury polskiej w przeciwieństwie do w większości niemieckiej Szlichtyngowej. W latach Potopu poparł Szwedów widząc w nich obrońców polskich protestantów. Zmarł bezpotomnie i został pochowany w kościele w Szlichtyngowej.

PrzypisyEdytuj

  1. Suffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych, y W. X. Litewskiego, Zgodnie ná Naiásnieyssego Władisława Zygmunta ... roku 1632 ... Woiewodztwo Krákowskie., s. A2.
  2. Przemysław Paradowski, W obliczu „nagłych potrzeb Rzeczypospolitej”. Sejmy ekstraordynaryjne za panowania Władysława IV Wazy, Toruń 2005, s. 256.
  3. Józef Łukaszewicz, O kościołach Braci Czeskich w dawnej Wielkiejpolsce, Poznań 1835, s. 211.
  4. Volumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 99.
  5. Łucja Częścik, Sejm warszawski w 1649/50 roku, 1978, s. 148.
  6. Tomasz Ciesielski, Sejm brzeski 1653 r., Toruń 2003, s. 276.
  7. Volumina Legum, tom IV, Petersburg 1860, s. 212.