Jan Paweł Gromnicki

Zobacz też: Jan Gromnicki.

Jan Paweł Maria Gromnicki herbu Prawdzic (ur. 15 stycznia 1872 w Wachnówce, gub. kijowskiej, zm. 9 lipca 1956 w Słomnikach) – radca tytularny, starszy ułan 14 pułku Ułanów Jazłowieckich oraz sędzia.

Jan Gromnicki
Jan Paweł Maria
Ilustracja
Herb
Prawdzic
Rodzina Gromniccy z Omelan herbu Prawdzic
Data i miejsce urodzenia 15 stycznia 1872
Wachnówka
Data i miejsce śmierci 9 lipca 1956
Słomniki
Ojciec Piotr Gromnicki
Matka Ewelina Kotowicz
Żona

Helena Tokarzewska-Karaszewicz

Dzieci

Stefan Maria Gromnicki

Marceli Gromnicki

Danuta Gromnicka

Wanda Gromnicka

Rodzeństwo Kazimierz Gromnicki

Roman Gromnicki

Stefania Zdziechowska

Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941) Medal Niepodległości Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Brązowy za Długoletnią Służbę

ŻyciorysEdytuj

Urodził się jako syn Piotra, marszałka pow. berdyczowskiego, właściciela Wachnówki[1] oraz Eweliny z Kotowiczów Gromnickich. Ukończył gimnazjum w Odessie, następnie w 1897 prestiżowe Imperatorskie Liceum Aleksandrowskie w Petersburgu (wcześniej Imperatorskie Carskosielskie Liceum).

Po zakończeniu edukacji pracował jako urzędnik Ministerstwa Dróg i Komunikacji w Starej Uszycy na Podolu, osiągając rangę cywilną radcy tytularnego. 25 lipca 1899 poślubił Helenę Tokarzewską-Karaszewicz h. Trąby, córkę Stefana i Laury z Janiszewskich h. Strzemię. Helena była siostrą Jana Tokarzewskiego-Karaszewicza. Po ślubie mieszkali w posagowym majątku Czabanówka, a następnie w nabytym majątku Hołubecze, koło Krzyżopola.

W latach 1916–1918 Jan Gromnicki był jednym z organizatorów Polskiej Organizacji Wojskowej w Odessie. Po wybuchu rewolucji październikowej, wraz z synami wstąpił w Odessie do dowodzonego przez majora Konstantego Pliskowskiego Dywizjonu Jazdy przy 4 Dywizji Strzelców Polskich, późniejszego 14 pułku Ułanów Jazłowieckich. Brał udział w kampanii w Małopolsce Wschodniej przeciwko oddziałom ukraińskim. Walczył między innymi w sławnej bitwie pod Jazłowcem[2], podczas której oswobodzony został klasztor sióstr Niepokalanek, których współzałożycielką była Marcelina Darowska – siostra Eweliny Gromnickiej[3].

W październiku 1919 mianowany został referentem aprowizacji w Baranowiczach. W 1920 wstąpił ponownie, ochotniczo, do 14 pułku Ułanów Jazłowieckich i wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Następnie mianowany został referentem aprowizacji w Krzemieńcu, a później w Kowlu i Kamieniu Koszyrskim.

Jako prawnik został wcielony do Korpusu Sądowego Wojska Polskiego i pracował jako aplikant przy Sądzie Okręgowym w Łucku. W 1921 mianowany sędzią pokoju w Międzyrzeczu, a następnie sędzią grodzkim w Równem i Bodzentynie. Od 1936 pracował jako notariusz w Słomnikach.

W tym samym roku został też wiceprezesem Towarzystwa „Strzelec” oraz prezesem Koła Przyjaciół Harcerstwa.

Po II wojnie światowej, w 1947, powołany do rocznego wykonywania obowiązków sędziego grodzkiego w Słomnikach i pełnił tę funkcję jednocześnie będąc notariuszem. Zmarł 9 lipca 1956 w Słomnikach i został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

OdznaczeniaEdytuj

BibliografiaEdytuj

  1. S. Łoza, Czy wiesz kto to jest?, Warszawa 1938, s. 232.
  2. E. Rulikowski, Wachnówka w: Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XII: Szlurpiszki – Warłynka, Warszawa 1892.
  3. J. Gromnicki, Z. Szymerski, Księga Grobów Ułanów Jazłowieckich, Warszawa 2005.
  4. A. Pospiszyl, Krótka monografia rodziny Zdziechowskich h. Rawicz, Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego [red. S. Górzyński], t. XIV (XXV), Warszawa 2015.
  5. M. A. Sołtan, Matka. Życie i działalność Matki Marceliny Darowskiej 1827-1911, Szymanów 1982.
  6. T. Epsztein, Polska Własność ziemska na Ukrainie w 1900 roku, Warszawa 2008.
  7. Dzieje Ułanów Jazłowieckich, Londyn 1988.

PrzypisyEdytuj

  1. Edward Rulikowski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XII – wynik wyszukiwania – DIR, dir.icm.edu.pl, 1892 [dostęp 2018-06-02] (pol.).
  2. Dzieje Ułanów Jazłowieckich, s. 29, 1988, ISBN 0-903705-63-X.
  3. Maria Alma Sołtan, Matka. Życie i Działalność Matki Marceliny Darowskiej 1827-1911, s. 14, 1982.
  4. Monitor Polski nr 64/1937.