Otwórz menu główne

Jan Robert Gebethner (ur. 25 października 1860, zm. 22 września 1910) – polski księgarz i wydawca prasy oraz książki.

Jan Robert Gebethner
Data urodzenia 25 października 1860
Data śmierci 22 września 1910
Zawód, zajęcie księgarz, wydawca
Grób księgarzy i wydawców Jana Roberta Gebethnera i Gustawa Adolfa Gebethnera na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie (aleja 19 gr. 10)

Syn Gustawa Adolfa Gebethnera i Teofili Katarzyny z Trzetrzewińskich. Ukończył gimnazjum w Brzegu i Wydział Handlowy Politechniki Ryskiej. W trakcie studiów został przyjęty do korporacji akademickiej Arkonia.

Po uzyskaniu dyplomu, w roku 1888 rozpoczął pracę w rodzinnej firmie „Gebethner i Wolff”, gdzie początkowo prowadził dział ilustracyjny „Tygodnika Ilustrowanego”. Doświadczenie zdobyte w ciągu kilku lat pracy na różnych stanowiskach dało bardzo dobre efekty w okresie, gdy po śmierci ojca w 1901 r. został, wraz z Augustem Robertem Wolffem i jego synem Józefem, współwłaścicielem księgarni i wydawnictwa. Firma znacząco rozszerzyła swoją działalność na polu wydawnictw szkolnych i oświatowych. Zaczęto wydawać serie Biblioteczka Uniwersytetów Ludowych i Młodzieży szkolnej, Wybór pisarzów Polskich dla Domu i Szkoły oraz Teatr Amatorski. Ważnym wydawnictwem był przewodnik bibliograficzny Gebethnera i Wolffa ukazujący się w latach 1901-1913, oraz Biografia Polska XIX stulecia Karola Estreichera. Gwałtowny rozwój firmy spowodował, iż w 1906 przy ulicy Zgoda w Warszawie stanął nowy gmach, w którym umieszczono centralę firmy, dział wydawnictw, nową księgarnię i redakcję Tygodnika Ilustrowanego. Rok 1908 to początek zaawansowanej współpracy z emigracją polską w Ameryce.

Jan Robert Gebethner, poza pracą w firmie działał w wielu organizacjach. Był aktywnym członkiem wspomnianej korporacji akademickiej Arkonia oraz po powrocie do Warszawy jednym z inicjatorów powołania oraz pierwszym prezesem Stowarzyszenia Filistrów Arkonii w Warszawie. Pełnił funkcję sędziego handlowego, był podstarszym w Zgromadzeniu Kupców, członkiem Börsenverein der Deutschen Buchhändler, brał udział w IV Międzynarodowym Kongresie Wydawców, był prezesem Delegacji Księgarskiej przy Sekcji V Warszawskiego Oddziału Towarzystwa Popierania Przemysłu i Handlu w latach 1905-1908, wiceprezesem Związku Księgarzy Polskich i członkiem Komisji Rewizyjnej Towarzystwa Biblioteki Publicznej w Warszawie.

Był żonaty z Marią Herse (1870-1950), z którą miał trzech synów Jana Stanisława, Tadeusza (długoletniego kapitana i pierwszego prezesa Polonii Warszawa), Wacława Roberta oraz dwie córki Marię i Hannę. Zmarł w Warszawie. Jego ciało spoczywa na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim.

BibliografiaEdytuj