Otwórz menu główne

Jan Tęczyński (1492–1541)

polski szlachcic (1492-1541)
Ten artykuł dotyczy wojewody sandomierskiego i ruskiego. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.

Jan Tęczyński herbu Topór (ur. w 1492, zm. między: 821 lipca 1541) – starosta bełski, chełmski, krasnostawski i ratnieński, hrubieszowski (15361541), tyszowiecki (15361541), miecznik krakowski, podkomorzy chełmski (1515), kasztelan chełmski (15151525), wojewoda bełski (15281533), podolski (15331536), ruski (15361537), sandomierski (15371541), przedstawiciel dyplomatyczny Rzeczypospolitej w Imperium Osmańskim w 1524 roku[1].

Jan Tęczyński (zm. 1541)
Herb
Topór
Rodzina Tęczyńscy herbu Topór
Data urodzenia 1492
Data śmierci między 8 a 21 lipca 1541
Ojciec Mikołaj Tęczyński (wojewoda ruski),
Matka Aleksandra z Chożowa,
Żona

Katarzyna Łaska

Dzieci

Zofia (zm. 1588), żona Stanisława Ostroroga,
Katarzyna (zm. 1562) żona Jana Bonera, potem Stanisława Barzi

Spis treści

KarieraEdytuj

Odziedziczył po ojcu posiadłości Tenczyńskie wraz z wytwórnią papieru w Krzeszowicach, i m.in. Rytwiany gdzie w 1621 Jan Tęczyński sprowadził kamedułów, którzy wybudowali klasztor i kościół. W 1521 Jan Tęczyński za 5500 florenów zakupił Książ Wielki i 7 wsi od Marcina Kamienieckiego. Odbył podróże po wielu krajach, (które opisał Paprocki), zdobywając w nich wykształcenie. Potem przebywał na dworach. Zabiegał o dziesięcioletni rozejm z Turcją.

Pochodzenie i rodzinaEdytuj

Był synem Mikołaja (wojewody ruskiego), zwanego Krakowczykiem, (zm. 26 października 1497); i Aleksandry z Chożowa (zm. 1 października 1522/1526 – córki Olechny Sudymontowicza, wojewody wileńskiego), bratem Stanisława (zm. 1521/1527), (starosty lubomelskiego), Anny (ur. 1480 ?, zm. 1532), ż. Mikołaja Szydłowieckiego, Jadwigi (zm. 1549/60), ż. Adama Kurozwęckiego vel Rytwianskiego, i Barbary Tarnowskiej (ok. 1490 – 1521) – żony Jana Amora Tarnowskiego.

Był mężem Katarzyny Łaskiej, h: Korab (ur. między: 1496 a 1497, zm. 16 stycznia 1557 – córki Jarosława) oraz ojcem Zofii (zm. 1588, żony Stanisława Ostroroga, kasztelana międzyrzeckiego) i Katarzyny (1538 – 1566 – żony Jana Bonera i następnie Stanisława Barzi ). Jego stryjecznym bratem był Andrzej Tęczyński (zm. 1536) – wojewoda sandomierski, który od cesarza Karola V uzyskał dla rodziny tytuł hrabiego Świętego Imperium Rzymskiego (1527 r.).

Jan Tęczyński – jeden z najbogatszych ludzi w Polsce, zmarł w lipcu 1541, pozostawiając olbrzymi majątek i dwie córki. Jego nagrobek, jeden z najwspanialszych nagrobnych pomników renesansowych, kosztem obu zięciów wykonano w Książu Wielkim w 1541 r. Przy nim w 1566 została pochowana jego córka Katarzyna Barzi, zmarła w 28 roku życia.

BibliografiaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 139.
Poprzednik
Jan Amor Tarnowski
  wojewoda ruski
1536 – 1537
  Następca
Stanisław I Odrowąż