Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy aktora i reżysera. Zobacz też: Jan Królikowski – polski policjant.

Jan Walery Królikowski (ur. 4 kwietnia 1820 w Warszawie, zm. 11 września 1886 tamże) – polski aktor i reżyser.

Jan Walery Królikowski
Ilustracja
Portret Jana Walerego Królikowskiego
drzeworyt Aleksandra Regulskiego
wg rysunku Józefa Buchbindera
Data i miejsce urodzenia 4 kwietnia 1820
Warszawa
Data i miejsce śmierci 11 września 1886
Warszawa
Zawód aktor, reżyser
Grób Jana Walerego Królikowskiego na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Syn Józefa Franciszka, polskiego historyka literatury. Zdobył sławę i uznanie jako jeden z największych artystów scen polskich w rolach z wielkiego repertuaru. Debiutował w Lublinie w 1836 roku, następnie występował w zespole Tomasza Andrzeja Chełchowskiego. W latach 18401846 grał w Krakowie pod kierownictwem A. Meciszewskiego 18431845. Od 1846 mieszkał w Warszawie, gdzie do 1872 z przerwami był reżyserem. W latach 1848–1852 wykładał w Szkole Dramatycznej w Warszawie.

Początkowo grywał role pierwszoplanowe amantów, później tzw. czarne charaktery. Grywał m.in. z Heleną Modrzejewską, którą np. jako Ofelię miał za partnerkę w swej roli tytułowej w „Hamlecie” Williama Szekspira.

Najbardziej znaczące role: Franciszek Moor – Zbójcy i Miller – Intryga i miłość Friedricha Schillera, Wojewoda – Mazepa Juliusza Słowackiego, Rodin – Żyd wieczny tułacz Melville’a i J. Malliana; także role komediowe i charakterystyczne, m.in. Łatka – Dożywocie Aleksandra Fredry. Jego prawnuk Wojciech Królikowski jest polskim fizykiem.

Pamięci Jana Królikowskiego, rysunki Józefa Ryszkiewicza
Jan Królikowski w roli Franciszka Moor w „Zbójcach” Schillera , drzeworyt wg rysunku Franciszka Tegazzo
Jan Królikowski na fotografii Konrada Brandela z około 1870 roku



BibliografiaEdytuj

  1. "Encyklopedia Orgelbranda" 18 tomowa