Otwórz menu główne

Jan Wantuła

Jan Wantuła, ps. Jan Gojański (ur. 20 września 1877 w Ustroniu, zm. 29 lipca 1953 tamże) – polski ślusarz hutniczy, pomolog, pisarz ludowy i bibliofil.

Jan Wantuła
Jan Gojański
Data i miejsce urodzenia 20 września 1877
Ustroń, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 29 lipca 1953
Ustroń, Polska
Miejsce spoczynku Ustroń
Zawód ślusarz hutniczy
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi
Tablica poświęcona Janowi Wantule na budynku Muzeum Ustrońskiego

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Pochodził z rodziny osiadłej na Śląsku Cieszyńskim co najmniej od XVII wieku[1]. Przez całe życie był związany ze Śląskiem Cieszyńskim. Ukończył jedynie trzyklasową szkołę ewangelicką w Ustroniu i w wieku 14 lat rozpoczął pracę w ustrońskiej hucie. Przepracował później jako hutnik i ślusarz hutniczy 34 lata, później gospodarując równocześnie na 4-hektarowym gospodarstwie, odziedziczonym po ojcu. Z huty w Ustroniu został usunięty w 1907 za działalność patriotyczną. Wówczas podjął pracę w hucie w Trzyńcu. Był działaczem organizacji społeczno kulturalnych i propagatorem czytelnictwa (od 1897 członek Czytelni Ludowej w Cieszynie). Od 1898 zamieścił na łamach czasopism około 350 artykułów. Spisał kroniki Goleszowa i Ustronia.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 lipca 1952 na wniosek Ministra Kultury i Sztuki – za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi po raz II[2].

Ojciec Andrzeja Wantuły. 31 lipca 1953 został pochowany w Ustroniu.

PublikacjeEdytuj

  • Pamiętnik Jury Gaydzicy z Cisownicy, w: "Zaranie Śląskie" nr 3/1930;
  • Dr Paweł Oszelda, bojownik o wolność ludu 1848, w: "Zaranie Śląskie" nr 1/1935;
  • Najdawniejszy polski ekslibris chłopski, Warszawa 1935;
  • Śląsk ewangelicki w walce z alkoholizmem, Cieszyn 1937;
  • Obrazki z huty trzynieckiej, w: "Głos Ludu Śląskiego", 1947;
  • Rok 1848 na Śląsku Cieszyńskim (1954);

Wydane po śmierci pisarzaEdytuj

  • Karty z dziejów ludu Śląska Cieszyńskiego (wybór pism) (1954);
  • Książki i ludzie (1956);

PrzypisyEdytuj

  1. Dla wcześniejszego okresu brak ksiąg metrykalnych.
  2. M.P. z 1952 r. nr 70, poz. 1078

BibliografiaEdytuj

  • Brożek Ludwik:Jan Wantuła, w: "Śląsk Literacki" nr 6/7 z 1953
  • Golec Józef, Bojda Stefania: Wantuła Jan, w: Słownik biograficzny Ziemi Cieszyńskiej, tom 1, Cieszyn 1993
  • Hierowski Zdzisław: O Janie Wantule, w: "Dziennik Zachodni" z 05.08.1953
  • Morcinek Gustaw: Jan Wantuła (w wyborze pism J. Wantuły pt. "Karty z dziejów ludu Śląska Cieszyńskiego"), Warszawa 1954
  • Szewczyk Wilhelm: Z Janem Wantułą, w: "Trybuna Robotnicza" – dodatek "Trybuna Tygodnia" z 08–09.08.1953