Otwórz menu główne

Jan Wiktor (pisarz)

pisarz polski
Zobacz też: inne osoby nazywające się Jan Wiktor.

Jan Wiktor (ur. 1 listopada 1890 w Radomyślu nad Sanem, zm. 17 lutego 1967 w Krakowie) – polski pisarz, publicysta, dziennikarz, działacz ludowy, poseł na Sejm PRL I kadencji.

Jan Wiktor
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1 listopada 1890
Radomyśl nad Sanem
Data i miejsce śmierci 17 lutego 1967
Kraków
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
Ważne dzieła
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej Złoty Wawrzyn Akademicki

ŻyciorysEdytuj

Ukończył Gimnazjum w Dębicy. Jako publicysta zadebiutował w 1912 w radykalnej prasie w Galicji. Pracował w „Gazecie Podhalańskiej” i brał udział w akcji w czasie plebiscytu na Spiszu i Orawie. Był posłem do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm I kadencji (1952–1956).

W 1953 podpisał tzw. apel krakowski. Był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu w 1958[1].

Znany był jako piewca piękna Pienin, jego największe dzieła powstawały podczas jego pobytów w Szczawnicy, gdzie zamieszkiwał w pensjonacie Szalay. W krajobraz Pienin wpisał akcję wielu dzieł, m.in. swojego najwybitniejszej powieści, Orka na ugorze, której bohaterką jest szczawnicka nauczycielka. Doceniono jego zasługi w popularyzacji Pienin, nazywając jego nazwiskiem jeden z pienińskich rezerwatów przyrody – Wąwóz Homole. W okresie PRL od 1972 do 1989 był patronem macierzystego I LO w Dębicy.

Zmarł 17 lutego 1967 w Krakowie[2]. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie[3].

Monografię o pisarzu wydała w 2012 Teresa Kowalik-Gąska.

TwórczośćEdytuj

Opowiadania:

  • Zapomniany lotnik (1937)

Powieści:

  • Oporni (1920)
  • Papież i buntownik (1953)
  • Wierzby nad Sekwaną (1933)
  • Orka na ugorze (1935)
  • Skrzydlaty Mnich (1947)
  • Zbuntowany (1948)
  • Miłość wśród płonących wzgórz (1959)

Monografie:

  • Pieniny i ziemia sądecka (1956)
  • Strzecha w cieniu drapaczy chmur (1963)

OdznaczeniaEdytuj

NagrodyEdytuj

  • Nagroda ZZLP (1931)
  • Nagroda Ziemi Krakowskiej (1948)
  • Nagroda Miasta Krakowa (1956)
  • Nagroda Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie (1961, za osiągnięcia w dziedzinie literatury i publicystyki)
  • Nagroda państwowa I stopnia w dziedzinie literatury (1964)[7].

PrzypisyEdytuj

  1. „Trybuna Robotnicza”, nr 4 (4350), 7 stycznia 1958, s. 2.
  2. Jan Wiktor. Nekrolog. „Nowiny”, s. 2, Nr 45 z 22 lutego 1967. 
  3. Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. Internetowy lokalizator grobów. Jan Wiktor. rakowice.eu. [dostęp 2017-02-01].
  4. M.P. z 1953 r. nr 117, poz. 1514
  5. Zbigniew Skolicki przewodniczącym Prez. Rady Narodowej m. Krakowa. „Dziennik Polski”. Nr 265, s. 2, 7 listopada 1959. 
  6. M.P. z 1937 r. Nr 257, poz. 406.
  7. „Dziennik Polski”, rok XX, nr 171 (6363), s. 3.

BibliografiaEdytuj