Janusz Trela, ps. Krakowiak (ur. 1963 w Krakowie) – polski gangster, przestępca, szef gangu Krakowiaka.

Janusz Trela
Krakowiak
Data i miejsce urodzenia

1963
Kraków

Zawód, zajęcie

ślusarz

Życiorys edytuj

Urodził się w 1963 w Krakowie, w dzielnicy Nowa Huta. Z zawodu ślusarz. Ojciec pięciorga dzieci[1].

Działalność przestępczą rozpoczął u schyłku lat 70., gdy trenował judo. Z czasem zaczął również dokonywać kradzieży, napadów z bronią w ręku, rozbojów, oraz nielegalnie rozprowadzać wódkę. Był również zamieszany w handel pieniędzmi[2]. W latach 80. wraz ze swoją grupą przeniósł się na Śląsk i nadal kontynuował przestępczy proceder. Jego pseudonim pochodził od sposobu, w jaki traktował swe ofiary; zazwyczaj kopał leżących, jakby tańczył krakowiaka[1] (według drugiej wersji pseudonim pochodził po prostu od nazwy rodzinnego miasta[3]). Był nałogowym hazardzistą[1].

W latach 90. zaczął przemycać kradzione samochody, wymuszać haracze, oraz zajmował się sprzedażą narkotyków. Na przełomie lat 80. i 90. zapewnił bezpieczną kryjówkę dla poszukiwanego wówczas przez policję legendarnego gdańskiego gangstera Nikodema Skotarczaka, ps. Nikoś. Dzięki niemu uzyskał w późniejszych latach prawo wyłączności na przestępczy proceder związany z kradzieżami pojazdów w południowej Polsce[4]. Sam zasłynął kultywowaniem tradycji mafijnych prezentowanych w kinowych produkcjach. Podawał dzieci swych wspólników do chrztu, nakazywał składać pocałunek na swojej dłoni.

Podejrzewany o zlecenie i wykonanie co najmniej ośmiu zabójstw, w tym właściciela kantoru ze Stalowej Woli w 1991[1], małżeństwa z Sosnowca, oraz mistrza kick-boxingu Andrzeja Firsta w 1996.

Gang Krakowiaka edytuj

Gang Krakowiaka działał w latach 1991-1999, głównie na południu kraju[5]. Był najbrutalniejszym gangiem w Polsce. Jako jedyny działał samodzielnie w latach 1988-1999, nie podlegając pod mafię pruszkowską, lekceważąc przy tym „rezydenta Pruszkowa” na Śląsku Zbigniewa Szczepaniaka, ps. Sajmon, który został zastrzelony 4 marca 1999 w Katowicach.

Najważniejszymi postaciami w gangu, pod samym szefem Januszem Trelą, byli: Wiesław Czemeris, ps. Kastor, były kulturysta, który został świadkiem koronnym i pogrążył swoimi zeznaniami byłych kompanów, przyczyniając się do rozbicia gangu, oraz Zdzisław Łabudek, ps. Straszny Zdzicho, były karateka, zbrojmistrz i egzekutor gangu. Wyróżniał się szczególnym okrucieństwem i sadystycznymi skłonnościami[6]. Został skazany na dożywocie[5]. Do gangu "Krakowiaka" przeniknął Nadkomisarz Jerzy Hybiński "Zwierzak", były antyterrorysta (misztalowiec) w MO, później antyterrorysta SPAP, policjant-przykrywkowiec i oficer Centralnego Biura Śledczego (CBŚ), który rozpracowywał strukturę grupy[7].

Historii gangu Krakowiaka i życiorysowi samego szefa, był poświęcony odcinek nr 9 serialu dokumentalnego pt. „Alfabet mafii”, zrealizowany przez telewizję TVN w 2004 roku przy pomocy dziennikarzy śledczych Piotra Pytlakowskiego i Ewy Ornackiej.

Proces gangu Krakowiaka to najdłuższy i najdroższy proces w historii śląskiego wymiaru sprawiedliwości[8].

Wyroki edytuj

Pierwsze zatrzymanie Janusza Treli miało miejsce w styczniu 1997, jednak w dwa tygodnie później wyszedł z aresztu śledczego, wpłacając kaucję w wysokości 10 tysięcy złotych. Ponownie został zatrzymany w nocy z 18 na 19 stycznia 1999 r., w swoim domu w Będzinie-Małobądzu, przy ul. Baczyńskiego 23. Wraz z nim zatrzymano pozostałych członków grupy.

Jego proces rozpoczął się dnia 20 lutego 2001 roku przed Sądem Okręgowym w Katowicach, w którym zarówno on sam, jak i pozostali jego kompani zostali skazani prawomocnymi wyrokami. Krakowiak w trakcie procesu początkowo symulował chorobę psychiczną: wyglądał niechlujnie, był boso, mamrotał pod nosem, płakał, śpiewał, wykrzykiwał serie przekleństw. Po specjalistycznych badaniach okazało się, że tylko udawał zaburzenia[1]. W 2008 roku wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach został skazany na 25 lat więzienia[9]. W kwietniu 2009 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach skazał Krakowiaka na 12 lat więzienia w procesie dotyczącym kradzieży i rozbojów[10]. Po zaskarżeniu wyroku i ponownym zbadaniu, w kwietniu 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach skazał przestępcę na 15 lat więzienia za zlecenie napadu rabunkowego oraz podżeganie do zabójstwa policjanta i prokuratora[11]. Karę odbywał w zakładzie karnym w Katowicach[12]. W październiku 2016 r. został nieprawomocnie skazany na 25 lat pozbawienia wolności przez Sąd Okręgowy w Katowicach, m.in. za kierowanie w latach 90 XX w. związkiem przestępczym o charakterze zbrojnym, zlecanie zabójstw i rozbojów z bronią oraz produkcję i handel narkotykami[13]. 25 kwietnia 2019 r. został prawomocnie skazany na 15 lat więzienia w głównym procesie jego gangu, a rozprawa odwoławcza w Sądzie Apelacyjnym w Katowicach dotyczyła orzeczenia z października 2016 roku. Jednocześnie sąd uchylił tymczasowe aresztowanie, trwające od stycznia 1999 r.[14]. W czerwcu 2019 opuścił zakład penitencjarny[7].

12 maja 2023 roku J.Trela został uniewinniony przez Sąd Okręgowy w Katowicach w sprawie zabójstwa Białorusina Wiktora F., kierującego grupą przestępczą. Prokuratura planuje odwołać się od wyroku[15].

Przypisy edytuj

  1. a b c d e Serial dokumentalny TVN Alfabet mafii, 2004 r., odc. 9. „Krakowiak”
  2. Krakowiak kontra Simon - WPROST.pl, www.wprost.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  3. Przestępcy szukają ciszy i spokoju. Gangi lokują w Polsce powiatowej. dziennikzachodni.pl, 25 maja 2012. [dostęp 2012-05-25].
  4. Kazimierz Turaliński - ekspert ds. bezpieczeństwa i przestępczości, objawy-mafii.turalinski.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  5. a b "Krakowiak" usłyszał wyrok 15 lat więzienia. W areszcie siedzi od 20 lat. tvn24.pl, 25 kwietnia 2019. [dostęp 2019-04-25].
  6. Mordercy do wynajęcia. newsweek.pl, 01-08-2004. [dostęp 2004-08-01].
  7. a b "Krakowiak" na wolności. Policjant-przykrywkowiec z obniżoną emeryturą zastanawia się, czy było warto. wiadomosci.dziennik.pl, 13 czerwca 2019. [dostęp 2019-06-14].
  8. Proces śląskiej mafii jednak w Katowicach. "Płatny zabójca będzie musiał poczekać". wyborcza.pl, 5 lutego 2019. [dostęp 2019-04-29].
  9. ''Krakowiak'' i ''Oczko'' skazani na 25 lat więzienia, wiadomosci.gazeta.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  10. "Krakowiak" skazany. Posiedzi 12 lat, www.tvn24.pl [dostęp 2017-11-24] [zarchiwizowane z adresu 2009-05-02].
  11. "Krakowiak" ponownie skazany na 15 lat. tvn24.pl, 4 kwietnia 2013. [dostęp 2013-04-04].
  12. Jerzy Jachowicz "Krakowiak", czyli polska mafia sycylijska. fakty.interia.pl, 27 maja 2013. [dostęp 2013-05-27].
  13. "Krakowiak" dostał 25 lat. Zlecał on i "Oczko", a zabijał "Zdzicho". Sąd: nie ma wątpliwości. tvn24.pl, 12 października 2016. [dostęp 2016-10-12].
  14. Gang "Krakowiaka" przed sądem. Jest prawomocny wyrok. wiadomosci.dziennik.pl, 25 kwietnia 2019. [dostęp 2019-04-25].
  15. https://www.o2.pl/informacje/plakal-gdy-sluchal-wyroku-final-procesu-krakowiaka-6898531870804736a

Linki zewnętrzne edytuj