Ten artykuł dotyczy polityka zmarłego w 2014. Zobacz też: Janusz Zabłocki – dyplomata zmarły w 2003.

Janusz Zbigniew Zabłocki (ur. 18 lutego 1926 w Grodzisku Mazowieckim, zm. 13 marca 2014 w Warszawie[1]) – polski publicysta, polityk, działacz katolicki, prawnik. W latach 1981–1984 prezes Polskiego Związku Katolicko-Społecznego. Poseł na Sejm PRL IV, V, VI, VII i VIII kadencji.

Janusz Zabłocki
Data i miejsce urodzenia 18 lutego 1926
Grodzisk Mazowiecki
Data i miejsce śmierci 13 marca 2014
Warszawa
Zawód, zajęcie dziennikarz, publicysta, polityk
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Stanowisko poseł na Sejm PRL IV, V, VI, VII i VIII kadencji (1965–1985), prezes Polskiego Związku Katolicko-Społecznego (1981–1984)
Partia Chrześcijańsko-Demokratyczne Stronnictwo Pracy
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Partyzancki Krzyż Armii Krajowej Medal 30-lecia Polski Ludowej Krzyż Niezłomnych Odznaka Pamiątkowa „Akcji Burza”
Grób Janusza Zabłockiego na cmentarzu powązkowskim

ŻyciorysEdytuj

Syn Leona i Wandy z Kuplińskich. Podczas okupacji niemieckiej uczęszczał na tajne komplety. Konspiracyjną maturę uzyskał w maju 1944 w Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie[2]. W styczniu 1941 przystąpił do Szarych Szeregów, gdzie przyjął pseudonim „Pionier”[3]. 15 sierpnia 1943 mianowany na stopień podharcmistrza. Zajmował się najpierw wywiadem, potem (w grudniu 1943) został komendantem Grup Szturmowych w rejonie Grodziska i Milanówka. We wrześniu 1943 został przyjęty do Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty Agricola[4]. Po jej ukończeniu, jako kapral podchorąży dowodził plutonem Armii Krajowej w ramach akcji „Burza”. Następnie zaangażował się na krótki okres czasu w działalność podziemia antykomunistycznego (używał pseudonimu „Krzysztof”).

Jesienią 1945 zamieszkał w Krakowie i pod zmienionym nazwiskiem (Jan Grabowski) rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego[2]. W tym samym roku zapisał się do Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici”. Równocześnie w latach 1946–1948 odbywał studia w Szkole Nauk Politycznych przy Wydziale Prawa UJ, jednak ich nie ukończył[4]. Ujawnił się 7 marca 1947 w WUBP w Warszawie podczas ogłoszonej amnestii[5][4]. Studia prawnicze na UJ ukończył w 1949. Następnie rozpoczął współpracę z dziennikiem „Słowo Powszechne” oraz czasopismami „Dziś i Jutro” i „Tygodnik Powszechny[2]. Od 1952 członek Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. Po poznaniu w 1950 Bolesława Piaseckiego związał się blisko ze środowiskiem Stowarzyszenia PAX. W wyborach do rad narodowych w 1954 został wybrany (z rekomendacji Pax-u) do Miejskiej Rady Narodowej Grodziska Mazowieckiego[4]. W 1955 popadł jednak w konflikt z Piaseckim i wspólnie z Tadeuszem Mazowieckim opuścił PAX. Przez następny rok nie mógł nigdzie znaleźć pracy.

Po przełomie politycznym w 1956 zaczął współtworzyć nowe środowiska społeczno-polityczne: Znaku, Klubu Inteligencji Katolickiej (był członkiem zarządu warszawskiego KIK) oraz czasopisma „Więź” (którego był współzałożycielem i wieloletnim redaktorem naczelnym). Dla finansowania inicjatyw wydawniczych i społecznych środowisk katolickich powołał Centralę Wytwórczo-Usługową „Libella”, która prowadziła własną działalność gospodarczą. W 1966 został członkiem kombatanckiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. W latach 1965–1985 sprawował nieprzerwanie mandat poselski na Sejm PRL. W 1967 został twórcą i głównym moderatorem Ośrodka Dokumentacji i Studiów Społecznych[6]. Od lat 60. współpracował z emigracyjnym Stronnictwem Pracy (m.in. Karolem Popielem i Konradem Sieniewiczem). Jako poseł koła Znaku był jednym z pięciu parlamentarzystów, którzy 11 marca 1968 złożyli w Sejmie interpelację sprzeciwiającą się brutalnej akcji milicji i ORMO[2][7]. W latach 1977–1983 członek prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu.

W 1981 był jednym ze współtwórców Polskiego Związku Katolicko-Społecznego, którego został następnie pierwszym prezesem (funkcję tą pełnił do 1984). W 1982 wszedł w skład prezydium Tymczasowej Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego[8]. Od 1986 członek Stowarzyszenia Autorów ZAiKS. Od 1986 do 1989 wchodził w skład Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa Wojciechu Jaruzelskim[4].

W lutym 1989 wraz z Władysławem Siłą-Nowickim i środowiskiem chadeckiej emigracji reaktywował Stronnictwo Pracy (pod nazwą Chrześcijańsko-Demokratyczne Stronnictwo Pracy), którego został wiceprzewodniczącym. W wyborach parlamentarnych w 1989 wystartował bez powodzenia do Sejmu jako kandydat niezależny Klubu Chrześcijańsko-Demokratycznego. W kwietniu 1990 na III Kongresie ChDSP nie wszedł do nowych władz partii[3].

W 1990 został członkiem Stowarzyszenia Szarych Szeregów oraz Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. W 1992 przyjęty do Katolickiego Stowarzyszenia Dziennikarzy[4].

Pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Nad jego grobem przemawiali m.in. prof. Jan Żaryn, prof. Ryszard Bender oraz Ryszard Gajewski[9].

Życie prywatneEdytuj

Od 1948 był żonaty z Krystyną Agnieszką Skarżyńską, z którą miał czworo dzieci: Krzysztofa (1949–1999), Jadwigę (1951–1970), Wandę (ur. 1952) i Macieja (ur. 1959).

Odznaczenia i wyróżnieniaEdytuj

Książki wydaneEdytuj

Prace własneEdytuj

  • Kościół i świat współczesny (Wyd. „Znak”, Kraków 1967, II wydanie ODiSS 1986),
  • Na polskim skrzyżowaniu dróg (ODiSS 1972),
  • Tożsamość i siły narodu (Odnowa Londyn 1978),
  • Kawałki pociętego sztandaru (Fundacja Szarych Szeregów – ODiSS 1992),
  • Chrześcijańska demokracja w kraju i na emigracji 1947–1970 (OSPiS Lublin 1999),
  • Odwagę łączyć z rozwagą – Polski Związek Katolicko-Społeczny w latach 1980–1983 (OSPiS Lublin 2001),
  • Prymas Stefan Wyszyński – Opór i zwycięstwo 1948–1956 (Bertelsmann 2002),
  • Dzienniki 1956–1965 t. 1, 1951–1965 (Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2008),
  • Dzienniki 1966–1975 t. 2, 1966–1975 (Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2011),
  • Dzienniki 1976–1986, t. 3, cz. 1: 1976–1981 (Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2013),
  • Dzienniki 1976–1986, t. 3, cz. 2: 1982–1986 (Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2013).

Współautor w pracach zbiorowychEdytuj

  • Polnisches Mosaik (Verlag Klaus Hesse Bonn 1974),
  • Sługa Boży Stefan kardynał Wyszyński (1901–1981) (Adam Warszawa 2000),
  • Kardynał Stefan Wyszyński Prymas Tysiąclecia Mąż Stanu 1901–1981–2001 (Wyd. Sejmowe 2001),
  • Sowieckiemu zniewoleniu nie – Harcerska druga konspiracja 1944–1956 (Wyd. Ład 2005).

Napisał też kilkaset artykułów w pismach krajowych i zagranicznych.

PrzypisyEdytuj

  1. Janusz Zabłocki (1926–2014), mysl-polska.pl [dostęp 2019-09-25].
  2. a b c d Nie żyje Janusz Zabłocki, Stowarzyszenie Autorów ZAiKS [dostęp 2019-10-31].
  3. a b Pogrzeb Janusza Zabłockiego, znanego działacza katolickiego, ekai.pl, 24 marca 2014 [dostęp 2019-10-31].
  4. a b c d e f Nota biograficzna na stronie prywatnej. [dostęp 2019-12-19].
  5. Zaświadczenie nr 12331 – WUBP w Warszawie. [dostęp 2019-12-19].
  6. Jan Żaryn, Zmarł Janusz Zabłocki. Dokonywał trudnych wyborów, zawsze w stanie miłości do Ojczyzny, wpolityce.pl, 13 marca 2014 [dostęp 2019-10-31].
  7. 10 kwietnia 1968 r. „Mącą i deprawują” – premier Cyrankiewicz odpowiada kołu „Znak”, interia.pl, 10 kwietnia 2014 [dostęp 2019-10-31].
  8. Dziennik Polski”, r. XXXVIII, nr 223 (11 807), 20 grudnia 1982, s. 2.
  9. Informacje na stronie prywatnej. [dostęp 2019-12-19].
  10. Krzyż Komandorski OOP dla Janusza Zabłockiego, prezydent.pl, 24 marca 2014 [dostęp 2019-09-25].