Japońskie jednostki miary

Japońskie jednostki miary (jap. 尺貫法 Shakkan-hō) – tradycyjny system jednostek miary. Nazwę wzięto od dwóch jednostek miary długości shaku i masy kan.

System japoński został oparty na chińskim systemie miar. Chiński system został przejęty w roku 701 i niewiele zmieniony. Wiele tajwańskich jednostek miar jest opartych na systemie Shakkan.

W 1924 roku system Shakkan został zastąpiony systemem metrycznym, a oficjalne używanie starych jednostek miar zostało zakazane 31 marca 1966 roku. Jednakże stare jednostki są dalej używane w takich dziedzinach jak ciesielstwo i rolnictwo. Również grunty i powierzchnie łazienek i pokoi w stylu japońskim podaje się w dawnej jednostce tsubo. Istniało wiele odmian systemu shakkan. Poniżej zaprezentowano najczęściej stosowane jednostki z ich odniesieniem do systemu metrycznego.

XII–XVI wiekEdytuj

Miary długościEdytuj

Nazwa Odniesienie Zastosowanie Zachodni odpowiednik
rin - ogólna 0,303 mm
bu 10 rin ogólna ok. 3,03 mm
sun 10 bu ogólna ok. 3,03 cm
shaku 10 sun ogólna ok. 30,303 cm
koma-jaku ok. 1.1736 shaku dla tkanin (obecnie nie stosowana) ok. 35,6 cm
gofuku-jaku 1 shaku i 2 sun dla tkanin ok. 36,363 cm
kujira-jaku ok. 1,25 shaku dla tkanin ok. 37,88 cm
ken 6 shaku ogólna ok. 1,8 m (w zależności od regionu)
chō 60 ken dla obszarów ziemi od 105,42 m do 109,09 m (w zależności od regionu)
ri 36 chō dla obszarów ziemi od 3,9 km do 4,3 km (w zależności od regionu)

Miary powierzchniEdytuj

Nazwa Odniesienie Zachodni odpowiednik
tsubo / bu 1 ken kwadratowy ok. 3,305
se 30 tsubo ok. 1 a
tan 10 se ok. 10 a
chō (60x50 ken) 10 tan 9917 m2
ri kwadratowe - ok. 16 km²

Miary pojemnościEdytuj

Nazwa Odniesienie Zachodni odpowiednik
shaku - 1,80 cl
10 shaku 1,80 dl
shō 10 gō 1,80 l
to 10 shō 18 l
koku 10 to 180 l
hyō 4 koku 720 l (szczególnie dla ryżu)

Miary ciężaruEdytuj

Nazwa Odniesienie Zachodni odpowiednik
momme - 3,75 g
kin od 100 do 180 momme (w zależności od regionu) -
kan 1000 momme 3,75 kg

Era Meiji (1868–1912)Edytuj

Miary długościEdytuj

Nazwa Odniesienie Zachodni odpowiednik
bu 10 rin ok. 3,03 mm
sun 10 bu ok. 3,03 cm
shaku 10 sun ok. 30,303 cm
ken 6 shaku ok. 1,8182 m
10 shaku ok. 3,03 m
chō 60 ken ok. 109,9 m
ri 36 chou ok. 3,927 km

Miary powierzchniEdytuj

Nazwa Odniesienie Zachodni odpowiednik
tatami - ok. 1,8 x 0,9 m
tsubo 2 tatami ok. 3,35 (tylko powierzchnia gruntu)
tan - 1000 (ok. 10 a)
chō 10 tan ok. 1 ha (10 000 )
ri kwadratowe - ok. 16 km²

Miary pojemnościEdytuj

Nazwa Odniesienie Zachodni odpowiednik
shō - 1,80 l
to 10 shō 18 l
koku 10 to 180 l
hyō 4 koku 720 l (tylko dla ryżu)

Miary ciężaruEdytuj

Nazwa Odniesienie Zachodni odpowiednik
fun - 0,375 g
momme / monme 10 fun 3,75 g
kin - ok. 600 g
kan 1000 momme 3,75 kg

BibliografiaEdytuj

  • L.Frédéric, Życie codzienne w Japonii u progu nowoczesności, PIW, Warszawa 1988, ​ISBN 83-06-01689-0
  • L.Frédéric, Życie codzienne w Japonii w epoce samurajów, PIW, Warszawa 1971