Otwórz menu główne

Jaraczewo

wieś w województwie wielkopolskim
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Jaraczewo (daw. Jaraczew) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jaraczewo.

Jaraczewo
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Dwór w Jaraczewie
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat jarociński
Gmina Jaraczewo
Prawa miejskie 1519–1934 i od 2016
Burmistrz Dariusz Strugała
Powierzchnia 10,07 km²
Populacja (2016[1])
• liczba ludności

1486
Strefa numeracyjna (+48) 62
Kod pocztowy 63-233
Tablice rejestracyjne PJA
Położenie na mapie gminy Jaraczewo
Mapa lokalizacyjna gminy Jaraczewo
Jaraczewo
Jaraczewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jaraczewo
Jaraczewo
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Jaraczewo
Jaraczewo
Położenie na mapie powiatu jarocińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu jarocińskiego
Jaraczewo
Jaraczewo
Ziemia51°58′13,0″N 17°17′46,2″E/51,970278 17,296167
TERC (TERYT) 3006012
SIMC 0199088
Urząd miejski
ul. Jarocińska 1
63-233 Jaraczewo
Strona internetowa
BIP

PołożenieEdytuj

Miasto położone jest przy drodze krajowej nr 12 Łęknica-Leszno-Jaraczewo-Kalisz-Dorohusk, ok. 10 km na zachód od Jarocina, ok. 45 km na północny zachód od Ostrowa i ok. 70 km na południowy wschód od Poznania.

NazwaEdytuj

Miejscowość ma metrykę średniowieczną. Nazwa notowana od XIV wieku i miała prawie cały czas tą samą formę: 1394 Benek de Jaraczewo, 1401 de Iaraczewo, 1415 Jeraczewo, 1498 de Iaraczewo, 1510 Jaraczewo villa, Jaraczew oppidium, 1620 Jaraczewo Villa, 1674 Iaraczew oppidium, Jaraczewo, 1789 Miasteczko Jaraczew, 1882 Jaraczew lub Jaraczewo. Nazwa pochodzi od nazwy nazwy osobowej Jaracz[2].

HistoriaEdytuj

W latach 1519–1934 Jaraczewo posiadało prawa miejskie. Miejscowość była gniazdem rodowym wielkopolskiej rodziny szlacheckiej Jaraczewskich herbu Zaremba, do których należała przez cztery wieki. W XV wieku przedstawiciele rodu ufundowali w miejscowości kościół, w którym znajdowały się portrety fundatorów oraz ich groby rodowe m.in. Adama Jaraczewskiego zm. w 1657 roku uczestnika bitwy pod Chocimiem oraz potopu szwedzkiego[3][4].

Po rozbiorach Polski miejscowość znalazła się w zaborze pruskim. Jako miasto opisał ją XIX wieczny Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. W 1811 znajdowało się w nim 34 domy z 560 mieszkańcami, a w 1837 ich liczba wzrosła do 817. W 1871 roku w miejscowości było 92 domy, w których zamieszkiwało 1105 mieszkańców w tym 832 katolików, 147 żydów i 126 ewangelików. W 1875 roku liczba mieszkańców spadła do 1068. W mieście mieszkało wówczas 298 analfabetów[3].

Pod koniec XIX wieku Jaraczewscy utracili majątki w mieście. W 1882 roku znajdował się w nim kościół katolicki, synagoga, kilkuklasowa szkoła elementarna, urząd poborowy (podatkowy) oraz pocztowy, a także kasa pożyczkowa, kółko włościańskie, trzy gorzelnie oraz fabryka serów. W mieście w XIX wieku odbywały się cztery jarmarki rocznie[3].

Słownik odnotowuje również odkrycie archeologiczne jakie miało miejsce w okolicy miejscowości. W XIX wieku wykopano brązowe pierścienie i ostrze żelazne oszczepu[3].

Pod koniec II wojny światowej 9 lutego 1945 roku na okolicznym polu rozbił się amerykański bombowiec. W katastrofie zginęło 5 żołnierzy. Miejsce to zostało upamiętnione krzyżem i tablicą.

1 stycznia 2016 roku Jaraczewo odzyskało prawa miejskie[5].

ZabytkiEdytuj

  • rynek miejski z ośmioma wylotami ulic i zabudową głównie z XIX wieku;
  • kościół klasycystyczny św. Marii Magdaleny z XIX wieku;
  • dwór z pierwszej połowy XIX wieku.

Wspólnoty wyznanioweEdytuj

W mieście znajduje się jedna parafia rzymskokatolicka:

Osoby związane z miejscowościąEdytuj

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. GUS. POWIERZCHNIA I LUDNOŚĆ W PRZEKROJU TERYTORIALNYM W 2016 R.
  2. Rymut 1997 ↓, s. 90.
  3. a b c d Jaraczew lub Jaraczewo w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. III: Haag – Kępy. Warszawa 1882.
  4. a b Adam Boniecki 1905 ↓.
  5. Dz.U. z 2015 r. poz. 1083
  6. Marek Tarczyński 1980 ↓.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj