Jarosław Gowin

polski publicysta, polityk, poseł na Sejm, minister sprawiedliwości w rządzie Donalda Tuska, Wiceprezes Rady Ministrów oraz minister nauki i szkolnictwa wyższego w rządach Beaty Szydło i Mateusza Morawieckiego

Jarosław Adam Gowin (ur. 4 grudnia 1961 w Krakowie) – polski polityk i publicysta.

Jarosław Gowin
Ilustracja
Pełne imię i nazwisko Jarosław Adam Gowin
Data i miejsce urodzenia 4 grudnia 1961
Kraków
Wiceprezes Rady Ministrów
Okres od 16 listopada 2015
do 8 kwietnia 2020
Przynależność polityczna Polska Razem / Porozumienie
Minister nauki i szkolnictwa wyższego
Okres od 16 listopada 2015
do 8 kwietnia 2020
Przynależność polityczna Polska Razem / Porozumienie
Poprzednik Lena Kolarska-Bobińska
Następca Wojciech Murdzek
Minister sprawiedliwości
Okres od 18 listopada 2011
do 6 maja 2013
Przynależność polityczna Platforma Obywatelska
Poprzednik Krzysztof Kwiatkowski
Następca Marek Biernacki
Prezes Porozumienia
Okres od 4 listopada 2017
Przynależność polityczna Porozumienie
Prezes Polski Razem
Okres od 7 grudnia 2013
do 4 listopada 2017
Przynależność polityczna Polska Razem
Przewodniczący Klubu Parlamentarnego Zjednoczona Prawica
Okres od 11 lipca 2014[1]
do 11 listopada 2015
Przynależność polityczna Polska Razem
podpis

W latach 2005–2007 senator VI kadencji, od 2007 poseł na Sejm VI, VII, VIII i IX kadencji; założyciel i prezes Polski Razem, a następnie Porozumienia; w latach 2011–2013 minister sprawiedliwości, w latach 2014–2015 przewodniczący klubu parlamentarnego Zjednoczona Prawica, w latach 2015–2020 wiceprezes Rady Ministrów oraz minister nauki i szkolnictwa wyższego.

ŻyciorysEdytuj

Wykształcenie i działalność zawodowaEdytuj

Jest synem Ludwika i Aliny[2]. Jego rodzice po wojnie działali w Zrzeszeniu „Wolność i Niezawisłość”[3].

Uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Jaśle. Przez dziewięć lat był bramkarzem drużyny juniorów piłkarskiego klubu Czarni 1910 Jasło[4]. Studiował historię filozofii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Na uczelni był członkiem „Solidarności” i Niezależnego Zrzeszenia Studentów[3]. Podczas studiów brał udział w wykładach w Dominikańskim Duszpasterstwie Akademickim „Beczka”. Tam poznał Jana A. Kłoczowskiego i Macieja Ziębę, jak również osoby z kręgu Jerzego Turowicza[3]. W 1985 uzyskał tytuł zawodowy magistra.

W latach 80. przebywał w ramach stypendium na Uniwersytecie Cambridge. Pracę zawodową rozpoczął w Instytucie Nauk Społecznych Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie. Następnie był zatrudniony w Społecznym Instytucie Wydawniczym „Znak”. W latach 1994–2005 pełnił funkcję redaktora naczelnego wydawanego przez Instytut miesięcznika „Znak”. Zasiadał też w zarządzie wydawnictwa[3]. 21 lipca 2017 został usunięty z redakcji miesięcznika „Znak”, co uzasadniono wspieraniem „działań obozu rządzącego (...) zmierzających do pozbawienia niezależności władzy sądowniczej”[5].

W 2001 w Instytucie Studiów Politycznych PAN uzyskał stopień naukowy doktora rozprawą zatytułowaną Kościół w czasach wolności 1989–1999. Promotorem pracy był Wojciech Roszkowski[6].

Jest autorem książek, m.in. analizy sporów ks. Józefa Tischnera o Kościół katolicki pt. Religia i ludzkie biedy. Razem z Manfredem Spiekerem jest autorem publikacji pt. Zaangażowanie czy defensywa – katolicy w życiu Polski i Niemiec. Razem z Dorotą Zańko współtworzył wywiady rzeki z arcybiskupem Józefem Życińskim (Niewidzialne światło) oraz z ks. Józefem Tischnerem (Przekonać Pana Boga). Napisał kilkaset artykułów filozoficznych, politologicznych, recenzji i wspomnień. W latach 90. zajmował się problemami Kościoła katolickiego w Polsce oraz pontyfikatem Jana Pawła II. Należy do pomysłodawców „Dni Tischnerowskich” i Uniwersytetu Latającego Znak-u. Zorganizował mający służyć studentom fundusz stypendialny „Józek Szkolny”. Był współtwórcą i od 2003 do 2011 rektorem Wyższej Szkoły Europejskiej im. ks. Józefa Tischnera[7]. Został członkiem rady patronackiej Krakowskiego Hospicjum dla Dzieci imienia księdza Józefa Tischnera. Należy do grona członków założycieli Stowarzyszenia Siemacha[8].

Działalność politycznaEdytuj

W 1990 związał się z założonym przez Aleksandra Halla Forum Prawicy Demokratycznej, później był przez kilka lat związany ze środowiskiem Unii Demokratycznej i Unii Wolności[3].

W 2005 z ramienia Platformy Obywatelskiej w okręgu krakowskim został wybrany do Senatu[9]. Po rezygnacji Jana Rokity ze startu w wyborach parlamentarnych w 2007 został umieszczony na pierwszym miejscu listy PO do Sejmu, po czym wstąpił do partii. Uzyskał mandat poselski, otrzymując 160 465 głosów[10]. Wkrótce po wyborach wszedł w skład zarządu krajowego Platformy Obywatelskiej (zasiadał w nim do października 2010). W wyborach w 2011 z powodzeniem ubiegał się o reelekcję, dostał 62 570 głosów[11].

18 listopada 2011 prezydent Bronisław Komorowski powołał go na urząd ministra sprawiedliwości w drugim rządzie Donalda Tuska[12]. 29 kwietnia 2013 prezes Rady Ministrów zapowiedział odwołanie Jarosława Gowina ze stanowiska ministra sprawiedliwości[13]. Do odwołania przez prezydenta doszło tydzień później.

W tym samym roku Jarosław Gowin wystartował jako jedyny kontrkandydat Donalda Tuska w bezpośrednich wyborach na stanowisko przewodniczącego PO. W głosowaniu przegrał z dotychczasowym liderem, otrzymując 4114 głosów ważnych (20,42%)[14]. 9 września 2013 poinformował o opuszczeniu Platformy Obywatelskiej, zostając posłem niezrzeszonym. Rozpoczął następnie organizowanie konwencji regionalnych, uruchamiając akcję społeczną „Godzina dla Polski”, z której wyłonił się ruch społeczny[15]. W projekt zaangażowali się m.in. dwaj inni posłowie niezrzeszeni, którzy opuścili PO. Jarosław Gowin podjął także współpracę programową z gronem ekspertów[16] oraz z partią Polska Jest Najważniejsza[17] i ze Stowarzyszeniem „Republikanie” (założonym przez posła Przemysława Wiplera)[18].

7 grudnia 2013 ogłosił powstanie na bazie ruchu społecznego „Godzina dla Polski” nowej partii Polska Razem (pełna nazwa przyjęta przez ugrupowanie do 6 marca 2015 brzmiała „Polska Razem Jarosława Gowina”, następnie „Polska Razem – Zjednoczona Prawica”)[19]. Objął funkcję jej prezesa.

W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014 otwierał listę swojej partii w okręgu małopolsko-świętokrzyskim, jego ugrupowanie nie osiągnęło progu wyborczego. W lipcu tego samego roku został przewodniczącym nowo powołanego klubu parlamentarnego Sprawiedliwa Polska, skupiającego posłów oraz senatora z Polski Razem i Solidarnej Polski (w marcu 2015 klub przyjął nazwę „Zjednoczona Prawica”). W tym samym miesiącu obie te partie nawiązały ponadto współpracę z Prawem i Sprawiedliwością[20]. 9 września 2014 prezydent Bronisław Komorowski powołał go w skład Rady Bezpieczeństwa Narodowego[21].

W wyborach parlamentarnych w 2015 kandydował do Sejmu z ostatniej pozycji listy Prawa i Sprawiedliwości w okręgu krakowskim. Uzyskał mandat posła VIII kadencji, otrzymując 43 539 głosów[22] (zgodnie z wcześniejszą umową, wraz z innymi parlamentarzystami Polski Razem zasiadł w klubie PiS). 16 listopada 2015 objął urzędy wicepremiera oraz ministra nauki i szkolnictwa wyższego w rządzie Beaty Szydło[23].

4 listopada 2017 ogłosił utworzenie na bazie głównie Polski Razem nowego ugrupowania pod nazwą Porozumienie[24]. 11 grudnia 2017 został ponownie powołany na urzędy wicepremiera oraz ministra nauki i szkolnictwa wyższego w nowo utworzonym rządzie Mateusza Morawieckiego[25]. W 2018 z jego inicjatywy przeprowadzono reformę szkolnictwa wyższego i nauki poprzez uchwalenie nowej ustawy – prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, określanego też jako „Ustawa 2.0” i „Konstytucja dla Nauki”[26]. Reforma zebrała zróżnicowane opinie. Podnoszono w znaczniej mierze trafną diagnozę problemów, z drugiej strony wskazując na nieprzemyślane i tworzone w pośpiechu sposoby ich rozwiązania. Zwracano też uwagę, że – dysponując pozycją polityczną wicepremiera – Jarosław Gowin mógł w znacząco większym stopniu przyczynić się do rozwoju nauki w Polsce[27].

W wyborach w 2019 z powodzeniem ubiegał się o poselską reelekcję, otrzymując 15 802 głosy[28]. 15 listopada 2019 objął ponownie dotychczasowe stanowiska rządowe, wchodząc w skład drugiego gabinetu dotychczasowego premiera[29].

Na początku kwietnia 2020, w okresie sporów co do możliwości i sposobu przeprowadzenia wyborów prezydenckich w obliczu pandemii COVID-19, podał się do dymisji z zajmowanych stanowisk w rządzie[30]. Postanowieniem z 8 kwietnia prezydent Andrzej Duda na wniosek premiera odwołał Jarosława Gowina z dniem 9 kwietnia z urzędów wicepremiera oraz ministra[31].

Życie prywatneEdytuj

Jest żonaty z Anną. Ma troje dzieci: Zbigniewa, Weronikę i Ziemowita[32].

WyróżnieniaEdytuj

W 2010 otrzymał medal z okazji 100-lecia istnienia klubu Czarni 1910 Jasło[33]. W 2013 otrzymał honorowe obywatelstwo Stowarzyszenia Ludzi Aktywnych „Horyzonty”[34].

Wyniki wyborczeEdytuj

Wybory Komitet wyborczy Organ Okręg Wynik
2005 Platforma Obywatelska RP Senat VI kadencji nr 12 157 083 (25,47%) T[9]
2007 Platforma Obywatelska RP Sejm VI kadencji nr 13 160 465 (28,58%) T[10]
2011 Platforma Obywatelska RP Sejm VII kadencji nr 13 62 570 (12,35%) T[11]
2014 Polska Razem Jarosława Gowina Parlament Europejski VIII kadencji nr 10 40 699 (4,45%) N[35]
2015 Prawo i Sprawiedliwość Sejm VIII kadencji nr 13 43 539 (8,02%) T[22]
2019 Prawo i Sprawiedliwość Sejm IX kadencji nr 13 15 802 (2,43%) T[28]

PrzypisyEdytuj

  1. Do 6 marca 2015 pod nazwą Sprawiedliwa Polska.
  2. Dane osoby pełniącej funkcje publiczne, katalog.bip.ipn.gov.pl [dostęp 2020-05-28].
  3. a b c d e Krzysztof Losz, Kreowany na konserwatystę, naszdziennik.pl, 26 lutego 2013 [dostęp 2013-08-21].
  4. Minister Sprawiedliwości Jarosław Gowin wspiera jasielski klub sportowy, czarnijaslo.pl, 21 lutego 2013 [zarchiwizowane 2017-12-30].
  5. Oświadczenie w sprawie Jarosława Gowina, znak.com.pl, 21 lipca 2017 [dostęp 2017-07-21].
  6. Dr Jarosław Gowin, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2013-08-21].
  7. Jarosław Gowin, wse.krakow.pl [zarchiwizowane 2013-12-30].
  8. Wicepremier Gowin na koncercie kolęd poświęconym pamięci kard. Macharskiego, tvp.pl, 18 grudnia 2016 [dostęp 2018-08-06].
  9. a b Serwis PKW – Wybory 2005, pkw.gov.pl [dostęp 2016-04-19].
  10. a b Serwis PKW – Wybory 2007, pkw.gov.pl [dostęp 2016-04-19].
  11. a b Serwis PKW – Wybory 2011, pkw.gov.pl [dostęp 2016-04-19].
  12. Prezydent powołał rząd Donalda Tuska, prezydent.pl, 18 listopada 2011 [dostęp 2012-09-23].
  13. Premier odwołał Jarosława Gowina. Zastąpi go Marek Biernacki, gazeta.pl, 29 kwietnia 2013 [dostęp 2013-04-29].
  14. PO zdecydowało. Donald Tusk wygrywa wybory na szefa partii, wp.pl, 23 sierpnia 2013 [dostęp 2013-08-23].
  15. Gowin: najpierw akcja społeczna, potem ruch, potem partia, wprost.pl, 28 września 2013 [dostęp 2013-10-04].
  16. Gowin rozpoczął prace nad „programem rządzenia w latach 2015–2019”, gazeta.pl, 23 września 2013 [zarchiwizowane 2016-10-21].
  17. Środowisko Gowina i PJN podpisały porozumienie o współpracy, onet.pl, 4 października 2013 [dostęp 2013-10-04].
  18. Gowin i Wipler podpisali porozumienie o współpracy programowej, interia.pl, 9 października 2013 [dostęp 2013-10-09].
  19. Polska Razem to nazwa nowej partii Jarosława Gowina, gazeta.pl, 7 grudnia 2013 [zarchiwizowane 2013-12-11].
  20. Jarosław Kaczyński podpisał porozumienie ze Zbigniewem Ziobro i Jarosławem Gowinem, wp.pl, 19 lipca 2014 [dostęp 2014-08-23].
  21. Posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego, prezydent.pl, 9 września 2014 [zarchiwizowane 2014-09-09].
  22. a b Serwis PKW – Wybory 2015, pkw.gov.pl [dostęp 2016-04-19].
  23. Prezydent powołał rząd, prezydent.pl, 16 listopada 2015 [zarchiwizowane 2015-11-16].
  24. Porozumienie, czyli nowa partia Jarosława Gowina, rp.pl, 4 listopada 2017 [dostęp 2017-11-04].
  25. Powołanie rządu Morawieckiego, tvn24.pl, 11 grudnia 2017 [dostęp 2017-12-11].
  26. Konstytucja dla Nauki, konstytucjadlanauki.gov.pl [dostęp 2019-03-23].
  27. Dariusz Jemielniak, Nauczka, „Polityka”, 20 (3261), 13 maja 2020, s. 56–57.
  28. a b Serwis PKW – Wybory 2019, pkw.gov.pl [dostęp 2019-10-16].
  29. Prezydent powołał nowy rząd, prezydent.pl, 15 listopada 2019 [zarchiwizowane 2019-11-15].
  30. Dymisja Jarosława Gowina jest już na biurku premiera, dziennik.pl, 7 kwietnia 2020 [dostęp 2020-04-09].
  31. Prezydent powołał Jadwigę Emilewicz na urząd Wiceprezesa Rady Ministrów, prezydent.pl, 9 kwietnia 2020 [dostęp 2020-04-09].
  32. Kamil Dachnij, Ile dzieci ma Jarosław Gowin? Tak prezentuje się rodzina wiceministra, natemat.pl, 5 kwietnia 2018 [dostęp 2020-04-09].
  33. Marek Dybaś, Pierwsza część obchodów 100-lecia Czarnych Jasło za nami, nowiny24.pl, 20 czerwca 2010 [dostęp 2019-04-07].
  34. Krzysztof Ogiolda, Minister Jarosław Gowin wyróżniony przez opolskie Horyzonty, nto.pl, 7 lutego 2013 [dostęp 2019-04-07].
  35. Serwis PKW – Wybory 2014, pkw.gov.pl [dostęp 2016-04-19].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj