Otwórz menu główne

Jarosław Aleksandrowicz Hałan, ukr. Яросла́в Олекса́ндрович Гала́н, ps. „Towarzysz Jaga” (ur. 27 lipca 1902 w Dynowie, zm. 24 października 1949 we Lwowie) – ukraiński pisarz, dramaturg, publicysta, związany z ruchem komunistycznym.

Jarosław Hałan
Ярослав Олександрович Галан
Towarzysz Jaga
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 27 lipca 1902
Dynów, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 24 października 1949
Lwów, USRR, ZSRR
Przyczyna śmierci zabójstwo
Miejsce spoczynku Cmentarz Łyczakowski
Zawód, zajęcie pisarz, dramaturg, publicysta
Narodowość ukraińska
Yaroslav Halan Signature 3.jpg
Grób Hałana na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie

ŻyciorysEdytuj

Ukończył ukraińskie gimnazjum w Przemyślu, następnie studiował w Wyższej Szkole Handlowej w Trieście. W latach 1922–1926 studiował na Uniwersytecie Wiedeńskim, w latach 1926–1928 na Uniwersytecie Jagiellońskim.

W 1924 wstąpił do Komunistycznej Partii Zachodniej Ukrainy. Za swoją działalność polityczną był dwukrotnie skazany na karę więzienia (w 1934 i w 1937).

W 2. połowie lat 20. stworzył we Lwowie grupę ukraińskich pisarzy rewolucyjnych „Horno”. Jego twórczość nacechowana była nienawiścią do kapitalizmu, mieszczaństwa, religii, patriotyzmu. Opisywał życie polskiego, ukraińskiego i żydowskiego proletariatu.

W latach 1939–1941 działał na anektowanych przez sowietów południowo-wschodnich ziemiach II RP, wychwalając w prasie „wyzwoleńczą” władzę radziecką.

W czasie II wojny światowej pracował w redakcjach frontowych gazet Armii Czerwonej i sowieckim radio.

W 1946 był korespondentem gazety „Radianśka Ukrajina” na procesie norymberskim.

W czasie wojny i po wojnie działał bardzo aktywnie, atakując ideę państwowości ukraińskiej, Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), UPA, oraz szczególnie Ukraiński Kościół greckokatolicki. Jego pamflet „Pluju na Papu!” (Pluję na papieża) był odpowiedzią na ekskomunikę dokonaną przez papieża Piusa XII.

Zginął (według oficjalnej wersji) w swoim gabinecie od 11 ciosów siekierą, zabity przez osoby powiązane z Organizacją Ukraińskich Nacjonalistów (siedemnastoletni Mychajło Stachur i osiemnastoletni Ilarij (Hilary) Łukaszewycz – później zostali na mocy wyroku sądowego straceni).

Bibliografia, literaturaEdytuj

  • Галан Ярослав w: Енциклопедія історії України: Т. 2. Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. – Київ 2004, Wyd. «Наукова думка». ​ISBN 966-00-0632-2​.