Otwórz menu główne

Jarząbkowice (województwo śląskie)

wieś w województwie śląskim
Ten artykuł dotyczy wsi w gminie Pawłowice. Zobacz też: inne miejsca o tej nazwie.

Jarząbkowice (niem. Jarzombkowitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Pawłowice. Powierzchnia sołectwa wynosi 6,77 km²[3], a liczba ludności 646, co daje gęstość zaludnienia równą 93,6 os./km².

Jarząbkowice
Herb
Herb Jarząbkowic
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat pszczyński
Gmina Pawłowice
Liczba ludności (2015) 649[1]
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 43-252[2]
Tablice rejestracyjne SPS
SIMC 0218555
Położenie na mapie gminy Pawłowice
Mapa lokalizacyjna gminy Pawłowice
Jarząbkowice
Jarząbkowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jarząbkowice
Jarząbkowice
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Jarząbkowice
Jarząbkowice
Położenie na mapie powiatu pszczyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu pszczyńskiego
Jarząbkowice
Jarząbkowice
Ziemia49°54′14″N 18°42′36″E/49,903889 18,710000

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Jarząbkowice[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0218561 Bliźniaczek część wsi
0218578 Podbór część wsi
0218584 Podlesie część wsi

HistoriaEdytuj

Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana została w łacińskim dokumencie Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego), spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna ok. 1305 w szeregu wsi zobowiązanych do płacenia dziesięciny biskupstwu we Wrocławiu, w postaci item Geranczcovitz[6][7]. Zapis ten (brak określenia liczby łanów, z których będzie płacony podatek) wskazuje, że wieś była w początkowej fazie powstawania (na tzw. surowym korzeniu), co wiąże się z przeprowadzaną pod koniec XIII wieku na terytorium późniejszego Górnego Śląska wielką akcją osadniczą (tzw. łanowo-czynszową). Wieś politycznie znajdowała się wówczas w granicach piastowskiego (polskiego) księstwa raciborskiego, będącego od 1327 lennem Królestwa Czech.

W XV wieku Jarząbkowice i Golasowice należały do rycerskiego rodu Judaszów. W XVII-wiecznych dokumentach sporządzonych w języku czeskim wieś widnieje jako Jarzombkowicz. Po I wojnie śląskiej miejscowość znalazła się w granicach Królestwa Prus.

W czasie plebiscytu śląskiego w 1921 roku 131 mieszkańców Jarząbkowic oddało swój głos za Polską (52,8%), a 117 za Niemcami, po wojnie w granicach II Rzeczypospolitej. W czasie okupacji hitlerowskiej wieś istniała pod nazwą Jarzombkowitz. Od zakończenia działań wojennych do grudnia 1945 Jarząbkowice tworzyły tzw. gminę jednostkową, a następnie weszły jako sołectwo w skład gminy zbiorczej z siedzibą w Golasowicach. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego. W grudniu 1972 r. Jarząbkowice weszły w skład utworzonej gminy Pawłowice

ZabytkiEdytuj

Według Narodowego Instytutu Dziedzictwa, w miejscowości znajdują się następujące obiekty zabytkowe[8]:

  • park i dwór z XVIII wieku (nr rej.: 522/65 z 20.01.1966)
  • spichrz z XIX wieku (nr rej.: 523/65 z 20.01.1966)

ReligiaEdytuj

TurystykaEdytuj

Przez miejscowość przebiegają następujące trasy rowerowe:

  •   czerwona trasa rowerowa nr 190, istniejąca pod nazwą Trakt Reitzensteinów
  •   niebieska trasa rowerowa nr 279 – Jastrzębie-ZdrójStrumień
  • Przez miejscowość przebiega międzynarodowa trasa rowerowa EuroVelo 4 (Szlak Europy Centralnej) – w Polsce wyznakowana jako R-4  , obecnie od granicy polsko-czeskiej do Krakowa.

PrzypisyEdytuj

  1. Gmina Pawłowice: gmina Pawłowice w liczbach. W: www.pawlowice.pl [on-line]. 2015, 2015. [dostęp 2016-10-13].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  3. Gmina Pawłowice: statut sołectwa Jarząbkowice. W: pawlowice.biuletyn.net [on-line]. 2011, 2011. [dostęp 2011-04-08].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  5. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  6. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (online). W: www.dokumentyslaska.pl [on-line]. [dostęp 2013-07-22].
  7. H. Markgraf, J.W. Schulte: Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis. Breslau: Josef Max & Comp., 1889.
  8. http://www.nid.pl/pl/Informacje_ogolne/Zabytki_w_Polsce/rejestr-zabytkow/zestawienia-zabytkow-nieruchomych/SLS-rej.pdf.