Jarzębiński Przełom

Jarzębiński Przełom lub Jarzębiński Wąwóz (słow. Jarabinský prielom) – wąwóz utworzony przez potok Mały Lipnik (Malý Lipnik) w miejscowości Jarzębina (Jarabina) na Słowacji[1]. Dolina Małego Lipnika znajduje się w regionie geograficznym zwanym Pogórzem Lubowelskim lub Górami Lubowelskimi (Ľubovnianska vrchovina). Budujące ją wapienie są charakterystyczne dla sąsiednich Pienin, ale występują też na zachodnim, przylegającym do Pienin końcu Pogórza Lubowelskiego; jest to ten sam Pieniński Pas Skałkowy[2].

Jarabinsky prielom 3 GL1.jpg

Jarzębiński Przełom jest utworzonym w 1967 pomnikiem przyrody o powierzchni 5,5 ha. Jest to krótki i wąski wąwóz wyżłobiony w wapieniach serii czorsztyńskiej. Jego szerokość w niektórych miejscach wynosi tylko kilka metrów. Na potoku znajduje się tutaj kilka kaskad. Spadająca z nich woda wybiła pod nimi kotły eworsyjne o średnicy do 5 m i głębokości do 3 m. W niektórych miejscach potok podciął zbocza, tak, że tworzą one pionowe, wysokie ściany[2].

Przez Jarzębiński Przełom prowadzi znakowany szlak turystyczny. Zaczyna się on w miejscowości Jarabina i prowadzi około 1 km szosą, w górę potoku Mały Lipnik, później dnem potoku. W niektórych miejscach trzeba brodzić w wodzie. Najbardziej atrakcyjny dolny odcinek wąwozu kończy się pod dużym kamieniołomem. Później szlak prowadzi dnem potoku, w górnej części wyprowadzając na wielkie łąki, z których roztacza się szeroka panorama widokowa[3].

Ściany Jarzębińskiego Przełomu

Na stokach potoku Mały Lipnik znajdują się łąki, pastwiska i liczne wapienne skały i wychodnie. Porastają je rośliny wapieniolubne i murawy naskalne, wśród których występują m.in: perłówka siedmiogrodzka, szałwia okręgowa, lebiodka pospolita i in[2]. Nad górną częścią wąwozu wznosi się duża Čertova skala[1] zwana też Dudkową Skałą[2].

Szlak turystycznyEdytuj

  Jarabina – Jarzębiński Przełom – Čertova skala – Čierťaž – Vabec. Czas przejścia: 2h

PrzypisyEdytuj

  1. a b Turystyczna i satelitarna mapa Słowacji. [dostęp 2012-01-10].
  2. a b c d Stefan Michalik: Pieniny - park dwu narodów : przewodnik przyrodniczy. Krościenko n/D: Pieniński Park Narodowy, 2005. ISBN 83-913898-1-2.
  3. Daniel Kollár, Jan Lacika: Pieniny. Spisz północny i Szarysz. Bratislava: Dajama, 2007. ISBN 978-80-89226-19-1.