Jaxa (państwo)

Państwo na terenie dzisiejszej Rosji

Jaxa – państwo ze stolicą w dzisiejszym Ałbazinie, w guberni amurskiej stworzone w XVII wieku.

Jaxa
1665–1685
Stolica

Ałbazin

Ostatni władca

Nicefor Czernichowski

Utworzenie państwa przez polskich uchodźców

Carstwo Rosyjskie
1665

Zajęcie przez Cesarstwo Chińskie

Nicefor Czernichowski
1685

Chińskie wojska szturmujące Ałbazin w 1685 roku
XVIII-wieczna francuska mapa Chin sporządzona przez D’Anvillea, gdzie Ałbazin oznaczony jest jako Jaxa

NazwaEdytuj

Nazwa państwa wywodziła się od nazwy drewnianej twierdzy Jaxa zbudowanej przez Nicefora Jaxa-Czernichowskiego na miejscu zniszczonego przez Chińczyków Ałbazina[1]. Według źródeł chińskich, jeszcze przed powstaniem Ałbazina miejsce nosiło nazwę zanotowaną w piśmie chińskim jako 雅克萨 (yakesa), od mandżurskiego wyrazu oznaczającego „półkolistą zatokę na podmytym brzegu rzeki”[2].

HistoriaEdytuj

Założycielem i jedynym władcą był Nicefor Czernichowski, polski zesłaniec rodem z Wołynia. W roku 1665, w odwecie za zgwałcenie córki, Czernichowski wraz z kozakami syberyjskimi zamordował Ławrientija Obuchowa, wojewodę ilimskiego. Zabójcy schronili się nad Amurem, na pograniczu ziem Tunguzów i Daurów, gdzie odbudowali opuszczoną warownię Ałbazino. Stworzono państwo, utrzymujące kontakty dyplomatyczne z Chinami. W 1685 Jaxa stała się częścią Chin.

Historię Jaxy opisał unicki mnich, opat Hermogenes. Do dziś w Ałbazinie znajduje się obraz Matki Boskiej Ałbazińskiej, przywiezionej tam przez Hermogenesa. Potomków Nicefora po kądzieli spotkał na Syberii autor biografii Traugutta, Marian Dubiecki.

PrzypisyEdytuj

  1. Wojciech Sulewski, Konterfekty dziwnych Polaków, Iskry, Warszawa 1973
  2. 郭晔旻,雅克萨大捷:为1840年屈辱埋下伏笔,《文史参考》,10月下,2011/05/15; 雅克萨大捷比失败更糟糕:为1840年屈辱埋下伏笔, dostęp 22.10.2011

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj

Literatura dodatkowaEdytuj

  • Marian Dubiecki, Obrazy i studia historyczne, Kraków 1884
  • Wojciech Sulewski, Konterfekty dziwnych Polaków, Iskry, Warszawa 1973