Otwórz menu główne

Jaz Szczytniki (Jaz Szczytnicki, Jaz Zwierzyniecki) – jaz z zamknięciem powłokowym, położony we Wrocławiu, wybudowany w ramach Stopnia Wodnego Szczytniki. Jaz piętrzy wody odnogi rzeki Odry – w 0,1 km Starej Odry. Pierwszy jaz został wybudowany w tym rejonie w 1555 roku, a następnie został przebudowany w 1793 roku. Jaz współczesny został wybudowany podczas realizacji inwestycji z zakresu hydrotechniki prowadzonej we Wrocławiu, polegającej na przebudowie drogi wodnej na Odrze prowadzącej do i przez miasto, ale z pominięciem centrum miasta, tj. Śródmiejskiego Węzła Wodnego. Inwestycja ta była przeprowadzona w latach 1892-1897 i polegała na budowie nowego szlaku żeglugowego, głównie pod kątem możliwości przewozu drogą wodną materiałów masowych[1][2][3], w szczególności węgla z Górnego Śląska. W tym celu, częściowo istniejącym wcześniej korytem, służącym do odprowadzenia wód wezbraniowych i powodziowych[a], a częściowo nowym Kanałem Miejskim przeprowadzono nową drogę wodną, tzw. Drogę Wielkiej Żeglugi, Wrocławski Szlak Miejski[1][4][5].

Jaz Szczytniki
Jaz Szczytnicki
Jaz Zwierzyniecki
Ilustracja
Rzeka Odra
Kanał Stara Odra
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Lokalizacja Herb wroclaw.svg Wrocław
na 0,1 km Starej Odry
Stopień wodny Stopień Wodny Szczytniki
Budowa
Data budowy 1555 (1793, 1897, 2002)
Dane techniczne
Spad 2,05 m
Długość 45 m
Liczba przęseł 1
Światło przęsła 45
Rodzaj powłokowy
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Jaz Szczytniki
Jaz Szczytniki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jaz Szczytniki
Jaz Szczytniki
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Jaz Szczytniki
Jaz Szczytniki
Ziemia51°06′18″N 17°04′03″E/51,105000 17,067500

Spis treści

FunkcjeEdytuj

Jaz reguluje stany wody[3]:

Na rzece:

Jaz przegradza koryto:

Stara Odra:

Historia i charakterystykaEdytuj

Jaz został zniszczony podczas powodzi w lipcu 1997 roku. Następnie został odbudowany i równocześnie zmodernizowany. Koniec robót nastąpił w 2002 roku[6]. Korona jazu ma 45 metrów szerokości. Jaz ma jedno przęsło. Na niej znajduje się powłoka, którą napełniając wodą, można regulować piętrzenie na jazie. Ponur stanowi płyta grubości 1 metra. Podczas modernizacji wybudowano przepławkę dla ryb[6]. Spad wynosi 2,05 m[4].

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. poprzez przekopy wykonane w XVI wieku
  2. która podobnie jak Jaz Szczytniki, wchodzi w skład Stopnia Wodnego Szczytniki
  3. wchodzącej w skład Piaskowego Stopnia Wodnego, Śródmiejskiego Węzła Górnego, obecnie ze względu na wysoki poziom piętrzenia na Stopniu Mieszczańskim, Śluza Piaskowa praktycznie pełni rolę kanału wodnego, żeglugowego, a Jaz Szczytniki reguluje stan wody górnej Śluzy Mieszczańskiej
  4. która wchodzi w skład Stopnia Wodnego Opatowice, śluza ta położona jest na Kanale Opatowickim
  5. obszar tzw. Wielkiej Wyspy; położony na wschód od jazu
  6. położona na zachód od jazu

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj