Jelcz PR100

średniopodłogowy autobus miejski

Jelcz Berliet PR100 – autobus produkcji Jelczańskich Zakładów Samochodowych w Jelczu (obecnie Jelczu-Laskowicach) koło Oławy wytwarzany w latach 1972–1975.

Jelcz Berliet PR 100
ilustracja
Dane ogólne
Producent

ZS Jelcz

Lata produkcji

1972–1975

Miejsce produkcji

Jelcz-Laskowice

Dane techniczne
Typy nadwozia

Średniopodłogowy autobus miejski klasy maxi

Układ drzwi

2-2-0

Liczba drzwi

2

Wysokość podłogi

645 mm (I drzwi)
670 mm (II drzwi)

Silniki

Berliet V800, 8,82 dm³

Moc silników

125 kW (170 KM)

Skrzynia biegów

Wilson 60 ME (półautomatyczna)
Wilson BXSA 108 (manualna)

Liczba przełożeń

4

Długość

11230 mm

Szerokość

2500 mm

Wysokość

2900 mm

Masa własna

8300 kg

Masa całkowita

15400 kg

Rozstaw osi

5800 mm

Wnętrze
Liczba miejsc ogółem

97

Liczba miejsc siedzących

29 + 1

Informacje dodatkowe
ABS

Nie

ASR

Nie

EBS

Nie

ESP

Nie

Klimatyzacja

Nie

Historia modelu edytuj

W latach siedemdziesiątych XX wieku, Jelczańskie Zakłady Samochodowe – czołowy polski dostawca autobusów – zaczęły poszukiwać następcy dla przestarzałego Jelcza 272 MEX, czyli popularnego „Ogórka”. Po trwających ponad 3 lata negocjacjach i uzgodnieniach, 1 sierpnia 1972 podpisano umowę licencyjną z przeżywającym kłopoty finansowe francuskim Berlietem[1]. Jeszcze w tym samym roku zmontowano w Jelczu 20 autobusów w 95% z części zachodnich (w kolejnych latach produkcji udział polskich części stopniowo zwiększano, co odbiło się niekorzystnie na jakości autobusu). Ponieważ PR 100 nie do końca spełniał wymagania strony polskiej (brak trzecich drzwi, mała pojemność), traktowano go jako model przejściowy już w momencie wprowadzania do produkcji.

Opis konstrukcji edytuj

W momencie wprowadzania modelu do produkcji był on jedną z najnowocześniejszych konstrukcji tego typu na świecie. W przeciwieństwie do wcześniejszych autobusów, nie był budowany na podwoziu ciężarówki, ale zaprojektowany od podstaw. Komora silnikowa została umieszczona z tyłu pojazdu (podobnie jak w dzisiejszych konstrukcjach), co pozwoliło na obniżenie podłogi w części przedniej i środkowej, czyli w miejscu drzwi. Nadwozie dwudrzwiowe, drzwi przed przednią osią i przed tylną osią. Autobus posiadał ponadto półautomatyczną skrzynię biegów firmy Wilson, zastąpioną później – ze względu na dużą awaryjność – zwykłą przekładnią manualną tego samego producenta.

Codzienna eksploatacja edytuj

Autobus, chociaż bardzo nowoczesny jak na swoje czasy, nie należał do niezawodnych. Oprócz wspomnianej już półautomatycznej przekładni, posłuszeństwa odmawiały też silniki. Natomiast zły stan dróg w polskich miastach, oraz przeciążenia tych autobusów powodowały częste pękanie delikatnej kratownicy. Największą wadą Jelcza PR 100 okazała się jednak zbyt mała – jak na polskie warunki – pojemność autobusu oraz brak trzecich drzwi za tylną osią, co znacznie utrudniało wymianę pasażerów na przystankach. Dlatego właśnie w 1975 roku zastąpił go nieznacznie wydłużony i ulepszony Jelcz Berliet PR110U.

Wybrane dane techniczne edytuj

Rodzaj Średniopodłogowy
Silnik Berliet V800, o poj. 8,82 l i mocy 170 KM
Skrzynia biegów półautomatyczna Wilson 60 ME / manualna Wilson BXSA 108

Przypisy edytuj

  1. Włodzimierz Winek – wiwo: Marka „Berliet” w Polsce w latach 1914-1973 - Fakty, mity, polemiki. lipiec 2014. s. 20. [dostęp 2022-04-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (12 marca 2022)].

Linki zewnętrzne edytuj