Otwórz menu główne

Jerzmanice-Zdrój (stacja kolejowa)

Jerzmanice-Zdrójstacja kolejowa[3] położona w Jerzmanicach-Zdroju, w Polsce. Została otwarta w 1895 i stanowi ważny węzeł kolejowy dla lokalnych linii, eksploatowanych przez pociągi towarowe[2][4].

Jerzmanice-Zdrój
Obiekt zabytkowy nr rej. A-5857/1-2 z 5 luty 2013
Budynek dworca na stacji
Budynek dworca na stacji
Państwo  Polska
Miejscowość Jerzmanice-Zdrój
Data otwarcia 16 wrzesień 1895
Poprzednie nazwy Hermsdorf Bad
- (1895-1945)[1]
Dane techniczne
Liczba peronów 2
Liczba krawędzi
peronowych
3[2]
Kasy N
Linie kolejowe
Położenie na mapie gminy wiejskiej Złotoryja
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Złotoryja
Jerzmanice-Zdrój
Jerzmanice-Zdrój
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jerzmanice-Zdrój
Jerzmanice-Zdrój
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Jerzmanice-Zdrój
Jerzmanice-Zdrój
Położenie na mapie powiatu złotoryjskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu złotoryjskiego
Jerzmanice-Zdrój
Jerzmanice-Zdrój
Ziemia51°06′46,3″N 15°53′24,7″E/51,112861 15,890194
Portal Portal Transport szynowy

PołożenieEdytuj

Stacja jest położona we wschodniej części Jerzmanic-Zdroju, w dolinie rzeki Kaczawa, niedaleko drogi wojewódzkiej nr 364. Administracyjnie stacja położona jest w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Złotoryja[5].

Stacja położona jest na wysokości 202 m n.p.m.[4]

HistoriaEdytuj

 
Stacja w latach międzywojennych
 
Stacja kolejowa Jerzmanice-Zdrój – widok od strony Kruczych Skał

Do 1945Edytuj

Powstanie stacji ma związek z budową linii ze Złotoryi. Linię tą otwarto 16 września 1895, tj. po dziesięciu latach od doprowadzenia jej do Złotoryi. Linię dalej poprowadzono do Świerzawy (obecnie linia kolejowa nr 312). W dniu 15 maja 1896 omawiana stacja stała się węzłem kolejowym, gdyż oddano do użytku odcinek z Nowej Wsi Grodziskiej. Po dwóch latach budowy 18 maja 1951 uruchomiono linię Jerzmanice-Zdrój – Wilków Złotoryjski (linia kolejowa nr 342), na której w latach 1952-1957 prowadzono przewozy pasażerskie. Linia do Wilkowa wybudowana została dla transportu rudy miedzi z kopalni Lena, uruchomionej w 1939.

Po 1945Edytuj

Ruch pasażerski przez stację po 1945 stopniowo ograniczano. W latach 50. zlikwidowano połączenia do Wilkowa Złotoryjskiego, 10 października 1991 zawieszono przewozy osobowe do Lwówka Śląskiego, w 1995 do Marciszowa. W międzyczasie, w 1988 dokonano elektryfikacji odcinka Legnica - Jerzmanice-Zdrój - Nowy Kościół[6]. Po zakończeniu elektryfikacji nie prowadzono bezpośrednich pociągów na całej linii Legnica - Marciszów, tylko w Jerzmanicach pasażerowie przesiadali się z elektrycznych zespołów trakcyjnych do pociągów z trakcją spalinową i na odwrót.

W latach 2008-2009 na krótko wznowiono przewozy pasażerskie na odcinku Legnica – Jerzmanice-Zdrój, ale z powodu znikomej frekwencji dokonano ich likwidacji. Obecnie na odcinku do Krzeniowa jest prowadzony intensywny ruch towarowy na potrzeby kamieniołomów w PGP Bazalt S.A.

Linie kolejoweEdytuj

 
Lokomotywa klasy 66 na stacji Jerzmanice-Zdrój

Stacja Jerzmanice-Zdrój mia charakter stacji węzłowej. Z niej rozpoczynają się, przebiegają lub kończą się następujące linie[7][3][2]:

  • 284 Legnica – Jerzmanice-Zdrój (d. Legnica – granica państwa; ruch towarowy do stacji Jerzmanice-Zdrój; 24,276 km),
  • 312 Krzeniów II – Jerzmanice-Zdrój (d. Marciszów – Jerzmanice-Zdrój; ruch towarowy; 36,669 km).
  • 342 Jerzmanice-Zdrój – Wilków Złotoryjski (d. Jerzmanice-Zdrój – Leszczyna; ruch towarowy; 0,000 km)

Układ torowy stacji to 2 tory główne zasadnicze, 2 tory główne dodatkowe i 9 torów bocznych[4].

InfrastrukturaEdytuj

 
Nastawnia wykonawcza stacji kolejowej

Na stacji znajduje się[4][8]:

  • dworzec kolejowy z magazynem i nastawnią (obecnie pełni funkcję placówki PKP Cargo oraz mieszkalną),
  • nastawnia wykonawcza,
  • wc,
  • zabudowania gospodarcze,
  • plac ładunkowy,
  • 3 perony.

CiekawostkiEdytuj

  • Linia do Wilkowa posiada największe nachylenie wzniesienia wśród czynnych linii w Polsce (40,9 promila). W przeszłości zdarzały się na niej wypadki. Przykładem jest zdarzenie z udziałem parowozu Tr5-65, stacjonującego w MD Legnica, który wykoleił się 30 sierpnia 1955, gdyż najechał na kozioł oporowy w Jerzmanicach-Zdroju w wyniku braku wymaganego ciężaru hamującego w pociągu zjeżdżającym z Wilkowa[8];
  • Przedwojenny kilometraż niemieckich linii kolejowych był liczony od Berlina - na linii do Marciszowa Jerzmanice były na 319,60 kilometrze[8].

PrzypisyEdytuj

  1. Indeks stacji, przystanków osobowych i posterunków kolejowych z nazwami aktualnymi i wcześniejszymi. W: Ryszard Stankiewicz, Marcin Stiasny: Atlas linii kolejowych Polski 2010. Rybnik: Wydawnictwo Eurosprinter, 2010. ISBN 978-83-926946-8-7.
  2. a b c Jarosław Woźny, Marek Potocki (red.): Jerzmanice Zdrój (pol.). W: Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. bazakolejowa.pl. [dostęp 2014-01-11].
  3. a b Załącznik 2.4. Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , s. 74, 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  4. a b c d Linia Legnica - Pobiedna (pol.). W: Strona MK z Jeleniej Góry [on-line]. www.jelenia.rail.pl. [dostęp 2014-01-11].
  5. Geoportal krajowy (pol.). geoportal.gov.pl. [dostęp 2014-01-09].
  6. Jarosław Woźny, Marek Potocki (red.): Linia Marciszów - Jerzmanice Zdrój (pol.). W: Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. bazakolejowa.pl. [dostęp 2014-01-11].
  7. Załącznik 1. Wykaz linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  8. a b c Adam Pacześniak (red.): Jerzmanice Zdrój (pol.). W: Kolej na Dolnym Śląsku [on-line]. www.kolej.o-to.pl. [dostęp 2013-12-11].

BibliografiaEdytuj

  • Adam Pacześniak (red.): Jerzmanice Zdrój (pol.). W: Kolej na Dolnym Śląsku [on-line]. www.kolej.o-to.pl. [dostęp 2013-12-11].

Linki zewnętrzneEdytuj