Jerzy (Pańkowski)

polski biskup prawosławny, teolog i kapelan wojskowy

Jerzy (pełny tytuł: Jego Ekscelencja Najprzewielebniejszy Jerzy, Prawosławny Arcybiskup Wrocławski i Szczeciński), imię świeckie Mariusz Pańkowski (ur. 4 sierpnia 1974 w Białymstoku) – polski arcybiskup prawosławny, ordynariusz diecezji wrocławsko-szczecińskiej, Prawosławny Ordynariusz Wojska Polskiego, podporucznik. Profesor nauk teologicznych, rektor Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie w kadencji 2020–2024, wcześniej prorektor tej uczelni.

Jerzy
Mariusz Pańkowski
Arcybiskup Wrocławski i Szczeciński, Prawosławny Ordynariusz Wojskowy
Ilustracja
Kraj działania

Polska

Data i miejsce urodzenia

4 sierpnia 1974
Białystok

Arcybiskup wrocławski i szczeciński
Okres sprawowania

od 16 maja 2017

Prawosławny ordynariusz Wojska Polskiego
Okres sprawowania

od 2010

Wyznanie

prawosławne

Kościół

Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny

Inkardynacja

Diecezja wrocławsko-szczecińska

Śluby zakonne

17 grudnia 1993

Diakonat

1 stycznia 1995

Prezbiterat

15 października 1998

Chirotonia biskupia

28 stycznia 2007

Sukcesja apostolska
Data konsekracji

28 stycznia 2007

Miejscowość

Warszawa

Miejsce

Sobór św. Marii Magdaleny

Konsekrator

Sawa (Hrycuniak)

Współkonsekratorzy

Pantelejmon (Kalpakidis), Szymon (Romańczuk), Jeremiasz (Anchimiuk), Abel (Popławski), Symeon (Szostacki), Efrem (Kycaj), Miron (Chodakowski), Jakub (Kostiuczuk), Grzegorz (Charkiewicz), Krzysztof (Rakintzakis), Mitrofan (Jurczuk), Damaskin (Karpathakis), Melecjusz (Jehorenko)

Jerzy Pańkowski
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia

4 sierpnia 1974
Białystok

Przebieg służby
Lata służby

od 2010

Stanowiska

prawosławny biskup polowy Wojska Polskiego

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej Złoty Medal „Zasłużony dla Nauki Polskiej Sapientia et Veritas” Medal 30-lecia restytucji Prawosławnego Ordynariatu Wojska Polskiego
Biskup Jerzy podczas obchodów 70. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego pod pomnikiem Polegli Niepokonani w Warszawie (2014)
W czasie wizyty patriarchy Jerozolimy Teofila III w Senacie RP w 2010 (biskup Jerzy pierwszy z prawej)

Młodość i wczesna działalność

edytuj

W wieku 12 lat zaczął przysługiwać w soborze św. Mikołaja w Białymstoku. W tym okresie po raz pierwszy spotkał się z biskupem Sawą (Hrycuniakiem), co przesądziło o jego późniejszej decyzji o wstąpieniu do monasteru. Według własnych wspomnień biskupa Jerzego, decyzję tę podjął w wieku trzynastu lat, zaś jako piętnastolatek, 31 maja 1989, złożył u biskupa Sawy podanie o zgodę na złożenie wieczystych ślubów mniszych. Duchowny skierował go do monasteru w Supraślu jako posłusznika, pod opiekę jego przełożonego Mirona (Chodakowskiego)[1].

Równocześnie ze wstąpieniem do monasteru Mariusz Pańkowski rozpoczął naukę w Prawosławnym Seminarium Duchownym w Warszawie, które ukończył z wyróżnieniem w 1993, zdając równocześnie egzamin dojrzałości[2]. 17 grudnia 1993 przyjął postrzyżyny zakonne w riasofor[3]. Pracował jako nauczyciel religii prawosławnej w przedszkolu w Supraślu[1].

W 1993 rozpoczął w trybie zaocznym studia teologiczne w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej[1]. Następnie został skierowany do kontynuowania nauki na Wydziale Teologii Narodowego Uniwersytetu Ateńskiego. Przed podjęciem studiów przebywał rok w monasterze Paraklet w pobliżu Aten[1].

W trakcie studiów zdał egzamin państwowy z języka greckiego, nauczył się również koine[3]. 1 stycznia 1995 otrzymał święcenia diakońskie z rąk arcybiskupa białostockiego i gdańskiego Sawy[3]. 10 września 1998 złożył w monasterze w Supraślu wieczyste śluby mnisze, przyjmując imię zakonne Jerzy na cześć świętego mnicha Jerzego Chozewity[2].

15 października 1998 otrzymał święcenia kapłańskie z rąk patriarchy ekumenicznego Bartłomieja w cerkwi Hagia Sophia w Białymstoku[4]. 30 kwietnia 1999 otrzymał godność ihumena, zaś 4 maja tego samego roku został namiestnikiem stauropigialnego monasteru św. Onufrego w Jabłecznej[2] Od 3 kwietnia 2000 archimandryta[3].

Biskup

edytuj

28 listopada 2006 Święty Sobór Biskupów Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego zdecydował o powołaniu archimandryty Jerzego na biskupa-wikariusza diecezji warszawsko-bielskiej z tytułem biskupa siemiatyckiego[3].

28 stycznia 2007[3] odbyła się chirotonia biskupia archimandryty Jerzego w soborze św. Marii Magdaleny w Warszawie. Pierwsza Święta Liturgia celebrowana przez bpa Jerzego w Siemiatyczach odbyła się 15 lutego tegoż roku[5].

16 maja 2017 na nadzwyczajnym posiedzeniu Świętego Soboru Biskupów PAKP podniesiony do rangi arcybiskupa i mianowany – w związku ze śmiercią abpa Jeremiaszaordynariuszem prawosławnej diecezji wrocławsko-szczecińskiej[6][7]. Uroczysty ingres miał miejsce 18 czerwca 2017 w soborze Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy we Wrocławiu[8][9].

Prawosławny Ordynariusz Wojska Polskiego

edytuj

9 czerwca 2010 w Warszawie na nadzwyczajnym posiedzeniu Świętego Soboru Biskupów Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego zgłoszona została jego kandydatura do godności Prawosławnego Ordynariusza Wojska Polskiego, po tragicznie zmarłym Mironie (Chodakowskim)[10]. Na wakującą katedrę został wybrany jednogłośnie[11].

23 czerwca 2010 Czesław Piątas, w imieniu Ministra Obrony Narodowej, Bogdana Klicha wręczył mu nominację na stanowisko Prawosławnego Ordynariusza Wojskowego w Prawosławnym Ordynariacie Wojska Polskiego[12]. 12 października 2010 miał miejsce jego ingres na katedrę Prawosławnego Ordynariusza Wojska Polskiego oraz oficjalne powitanie z wojskiem[13]. 3 listopada złożył przysięgę wojskową w Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie[14]. 9 maja 2011 został mianowany na I stopień oficerski[15][16].

15 lipca 2012 brał udział w poświęceniu cerkwi Zmartwychwstania Pańskiego w Katyniu[17].

Działalność na forum prawosławia światowego

edytuj

Wielokrotnie znajdował się w składzie delegacji Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego przebywających z oficjalnymi wizytami w innych lokalnych Kościołach Prawosławnych[1]. Był również delegatem PAKP na posiedzenia komisji przygotowującej sobór panprawosławny[2].

W 2016 został członkiem delegacji Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego na Święty i Wielki Sobór Kościoła Prawosławnego[18].

Praca naukowo-dydaktyczna

edytuj

W 1999 obronił pod kierunkiem metropolity Warszawy i całej Polski Sawy pracę magisterską nt. Nauka św. Grzegorza Palamasa o niestworzonym świetle[3]. Studia teologiczne w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej ukończył z wyróżnieniem. W 2003 obronił rozprawę doktorską Mistyka światła w tradycji Kościoła Wschodniego również napisaną pod kierunkiem metropolity Sawy[2]. W tym samym roku został zatrudniony w ChAT jako wykładowca teologii zasadniczej, homiletyki oraz języka cerkiewnosłowiańskiego[3]. Homiletykę wykładał również w Prawosławnym Seminarium Duchownym[3].

W 2006 został kierownikiem Katedry Prawosławnej Teologii Praktycznej ChAT. W 2008 uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk teologicznych na podstawie rozprawy poświęconej postaci św. Ignacego (Brianczaninowa)[3][19]. W tym samym roku objął funkcję kierownika Sekcji Teologii Prawosławnej ChAT[2]. W 2012 został prorektorem ChAT (w 2016 został wybrany na kolejną kadencję[20]).

5 czerwca 2014 uzyskał tytuł profesora nauk teologicznych[21][22]. W 2015 został powołany na stanowisko profesora zwyczajnego ChAT[23].

W 2019 został członkiem Rady Naukowej czasopisma „Studia i Dokumenty Ekumeniczne[24].

7 maja 2020 r. został wybrany rektorem ChAT na kadencję 2020–2024[25].

Publikacje książkowe

edytuj

Jest autorem książek[26]:

  • W poszukiwaniu Zbawienia. Bogactwo i piękno życia duchowego w ascetyczno-teologicznej myśli św. Ignacego Branczaninowa, Wydawnictwo Naukowe ChAT, Warszawa 2006
  • Teologia kerygmatu, Wydawnictwo Naukowe ChAT, Warszawa 2012
  • Na początku był Chrystus. Z bp. Marcinem Hintzem, bp. Jerzym Pańkowskim i bp. Grzegorzem Rysiem rozmawiali Jakub Drath i Janusz Poniewierski, Wydawnictwo Znak, Kraków 2016
  • Nie zaniedbuj w sobie daru łaski... Rozważania o kapłaństwie, Wydawnictwo Naukowe ChAT, Warszawa 2016 ISBN 978-83-60273-35-7
  • Śmierć, pogrzeb i modlitwa za zmarłych w Kościele prawosławnym, Wydawnictwo Naukowe ChAT, Warszawa 2018 ISBN 978-83-60273-48-7

Odznaczenia

edytuj

Przypisy

edytuj
  1. a b c d e Modlitwa nas łączy. Z biskupem siemiatyckim, prawosławnym ordynariuszem Wojska Polskiego rozmawia Anna Radziukiewicz, „Przegląd Prawosławny”, nr 11 (305), ISSN 1230-1078, ss.4–7
  2. a b c d e f J. Charkiewicz, Biskup Siemiatycki Jerzy (Pańkowski) nowym Biskupem Wojskowym Prawosławnego Ordynariatu Wojska Polskiego, „Wiadomości Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego”, nr 7–8 (248–249), ISSN 0239-4499, s.3
  3. a b c d e f g h i j ks. M. Bendza, Jego Ekscelencja Biskup dr hab. prof. ChAT Jerzy (Pańkowski) Prawosławny Ordynariusz Wojskowy, „Polski Żołnierz Prawosławny”, nr 3 (65), lipiec-sierpień-wrzesień 2010, ISSN 1233-7587, s.5
  4. W służbie Bogu i ludziom, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2008, ISBN 978-83-60311-14-1, s.72
  5. Chirotonia biskupa Jerzego
  6. Czytaj więcej: http://www.wspolczesna.pl/wiadomosci/siemiatycze/a/biskup-siemiatycki-jerzy-pankowski-ordynariuszem-prawoslawnej-diecezji-wroclawskoszczecinskiej,12081766/
  7. Biskup siemiatycki Jerzy Pańkowski nowym ordynariuszem prawosławnej diecezji wrocławsko-szczecińskiej [online], www.radio.bialystok.pl [dostęp 2017-11-24] (ang.).
  8. Polska Agencja Prasowa – Arcybiskup Jerzy objął prawosławną diecezję wrocławsko-szczecińską [dostęp: 18.06.2017.]
  9. Oficjalna strona Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Ingres władyki Jerzego do katedry wrocławskiej [dostęp: 20.06.2017.]
  10. meg: Wybrano nowego zwierzchnika prawosławnego ordynariatu. [w:] Polska Agencja Prasowa [on-line]. Wirtualna Polska. [dostęp 2010-06-09].
  11. A. Radziukiewicz, Biskup Jerzy ordynariuszem wojskowym, „Przegląd Prawosławny”, nr 11 (305), listopad 2010, ISSN 1230-1078, ss.2–4
  12. meg: Nowy Prawosławny Ordynariusz Wojskowy. Ministerstwo Obrony Narodowej. [dostęp 2010-06-23].
  13. Ingres prawosławnego biskupa Jerzego
  14. M. Kalina, Przysięga bp. Jerzego
  15. Patent oficerski – zdjęcie. wp.mil.pl. [dostęp 2011-06-30].
  16. Bp. Jerzy mianowany na stopień podporucznika. wp.mil.pl, 2011-06-29. [dostęp 2011-06-30].
  17. Предстоятель Русской Церкви совершил освящение храма-памятника Воскресения Христова в Катыни и Божественную литургию в новоосвященном храме
  18. Metropolita Sawa przybył na Kretę. wiadomosci.cerkiew.pl. [dostęp 2016-06-23]. (pol.).
  19. Ks. bp prof. dr hab. Jerzy Mariusz Pańkowski, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2017-05-18].
  20. Komunikat Uczelnianej Komisji Wyborczej Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. chat.edu.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-13)].
  21. Serwis Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Biskup Jerzy profesorem belwederskim [dostęp: 18.06.2014.]
  22. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 czerwca 2014 r. nr 115-10-14 w sprawie nadania tytułu profesora (M.P. z 2014 r. poz. 546).
  23. Jerzy Pańkowski. www.chat.edu.pl. [dostęp 2015-06-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-03)]. (pol.).
  24. Studia i Dokumenty Ekumeniczne. chat.edu.pl. [dostęp 2019-04-02].
  25. Abp prof. dr hab. Jerzy Pańkowski – nowym Rektorem ChAT. cerkiew.pl. [dostęp 2020-05-07].
  26. Jerzy Pańkowski. [dostęp 2014-01-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-13)].
  27. M.P. z 2014 r. poz. 979 – pkt 1.
  28. Dz.Urz.MON 2012 poz. 65
  29. Dz.Urz.MON 2023 poz. 130
  30. SYMPOZJUM HISTORYCZNO-NAUKOWE CBW I OPWP [online], powp.wp.mil.pl [dostęp 2024-02-25].
  31. Abp Jerzy odznaczony złotym medalem „Zasłużony dla Nauki Polskiej Sapientia et Veritas” [online], www.diecezjawroclawsko-szczecinska.pl [dostęp 2023-12-05].