Otwórz menu główne

Jerzy Axer

polski filolog klasyczny, historyk teatru

Jerzy Axer (ur. 18 kwietnia 1946 r.) – polski filolog klasyczny, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego, członek-korespondent Polskiej Akademii Nauk.

Jerzy Axer
Ilustracja
Prof. Jerzy Axer (2013)
Kraj działania  Polska
Data urodzenia 18 kwietnia 1946
profesor nauk humanistycznych
Specjalność: filologia klasyczna i neolatynistyka, teatrologia, źródłoznawstwo
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Doktorat 1972
Uniwersytet Warszawski
Habilitacja 1976
Uniwersytet Warszawski
Profesura 1986
Polska Akademia Nauk / Umiejętności
Status PAN członek korespondent Wydziału I Nauk Humanistycznych i Społecznych
Status PAU członek czynny Wydziału I Filologicznego
Doktor honoris causa
(Uniwersytet Państwowy im. Iwana Franki we Lwowie – 2003)
Nauczyciel akademicki
Uczelnia Uniwersytet Warszawski
Wydział Wydział „Artes Liberales”
Stanowisko profesor zwyczajny
Uczelnia Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie
Wydział Wydział Reżyserii
Stanowisko profesor zwyczajny
Dziekan
Wydział Wydział „Artes Liberales” UW
Okres spraw. 2012–2016
Następca dr hab. Robert Sucharski
Dyrektor
Kolegium Kolegium Artes Liberales
Okres spraw. od 2016
Poprzednik prof. dr hab. Piotr Wilczek
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Złoty Orderu Feniksa (Grecja)
Strona domowa

ŻyciorysEdytuj

Syn Erwina Axera, znanego polskiego reżysera teatralnego, wychowanego we Lwowie, i Bronisławy z Kreczmarów – przedstawicielki warszawskiej rodziny nauczycielskiej. Żonaty z Anną Axer.

Kariera naukowa i tytułyEdytuj

Członkostwo w towarzystwach naukowychEdytuj

Członek korespondent Polskiej Akademii Nauk (2010)[2]. Członek z wyboru wielu towarzystw naukowych, polskich i zagranicznych, m.in. Polskiej Akademii Umiejętności (PAU), Polskiego Towarzystwa Filologicznego (PTF – prezes 1992–2001), Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (TNW), International Society for the History of Rhetoric (wiceprzewodniczący 1997–1999, przewodniczący 1999–2001, past-president 2001–2003), Academia Europaea (Londyn), Academia Latinitati Fovendae (Rzym). Honorowy członek Collegium Invisibile[3].

Zainteresowania naukoweEdytuj

Początkowo zajmował się krytyką tekstu, przede wszystkim na przykładzie twórczości Cycerona. Od czasów studenckich łączył jednak latynistykę z zainteresowaniami historią nowożytną, w tym – teatrem jezuickim, dziejami dyplomacji, a także edytorstwem źródeł historycznych. Kieruje obecnie międzynarodowym programem edycji źródeł historycznych: Corpus epistularum Ioannis Dantisci, któremu patronuje International Union of Academies.

Przedmiotem jego zainteresowania jest również obecność i funkcja tradycji antycznej w wielkich dziełach literackich – Jana Kochanowskiego, Adama Mickiewicza, Henryka Sienkiewicza.

W jego twórczości naukowej ważną rolę odgrywa problematyka widowisk w świecie antycznym i nowożytnym. Interesują go także przemiany klasycznego kanonu w czasach najnowszych. Od lat dziewięćdziesiątych zajmuje się jednak przede wszystkim recepcją kultury antycznej w kulturach narodowych i regionalnych Europy Środkowowschodniej, kierując międzynarodowymi programami badawczymi, m.in. „Łacina w Polsce. Teksty literackie i dokumenty z Europy Środkowowschodniej” (z udziałem uczonych ukraińskich, białoruskich, litewskich, włoskich, niemieckich i polskich; wyniki programu opublikowane zostały w zeszytach naukowych Łacina w Polsce, t. 1-12, 1995-1998) oraz „Respublica Polonorum a Respublica Litteraria Europaea”, również z udziałem badaczy wschodnioeuropejskich.

Działalność organizatorskaEdytuj

Na fali ruchu pierwszej "Solidarności" został wybrany prodziekanem, a następnie dziekanem Wydziału Polonistyki UW (1980-87). Wkrótce potem (1991) utworzył w Uniwersytecie Warszawskim centrum interdyscyplinarnych badań humanistycznych – Ośrodek Badań nad Tradycją Antyczną w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej na Uniwersytecie Warszawskim (od roku 2008 Instytut Badań Interdyscyplinarnych „Artes Liberales” od roku 2012 Wydział „Artes Liberales”) i powołał organizacyjnie z nim związaną nową formę studiów humanistycznych – Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych (1992) próbując stworzyć środowisko zdolne do łączenia wysokiej klasy badań naukowych z dydaktyką przywracającą między studentem a profesorem relacje mistrz – uczeń. 10 grudnia 2008 na mocy porozumienia z Fundacją „Instytut Artes Liberales” i Uniwersytetem Warszawskim powołał do życia Collegium Artes Liberales, będące jedyną w Europie Wschodniej placówką szkolnictwa wyższego nawiązującą do tradycji edukacji liberalnej, ugruntowanej w amerykańskich college'ach. Stanął na jego czele[4].

PublikacjeEdytuj

Autor około 300 prac naukowych. Wybrana bibliografia:

  • M.T. Cicero, Pro Roscio Comoedo, Bibliotheca Teubneriana, Leipzig 1976;
  • The Style and Composition of Cicero’s Speech „Pro Roscio Comoedo”, Warszawa, 1980
  • J. Joncre, Tragoedia Boleslaus Secundus Furens, Wrocław 1972;
  • Georgii Ticinii ad Martinum Cromerum epistulae, Wrocław 1978;
  • Georgii Ticinii ad principes Radziwiłł epistulae, Wrocław 1980;
  • Polski dyplomata na papieskim dworze, Warszawa 1982;
  • Españoles y polacos en la corte de Carlos V. Cartas del embajador Juan Dantisco (z A. Fontánem), Madrid 1994;
  • J. Kochanowski, Dzieła wszystkie. T. 2: Treny (współautor komentarza), Wrocław 1983;
  • Filolog w teatrze, Warszawa 1991;
  • Z Rzymu do Rzymu (koncepcja i redakcja naukowa z M. Bokszczanin), Warszawa 2002;
  • Rhetoric of Transformation (koncepcja i redakcja naukowa), Warszawa 2003;
  • Łacina jako język elit (koncepcja i redakcja naukowa), Warszawa 2004;
  • Présentation. Une République aux confins de l’Europe, w: Adam Mickiewicz, Les Slaves. Cours du Collège de France 1842, Paris 2005;
  • The Classical Tradition in Central-Eastern Europe, w: Companion to the Classical Tradition, London 2007;
  • Po co Sienkiewicz (koncepcja i redakcja naukowa wraz z T. Bujnickim), Warszawa 2007.

PrzypisyEdytuj