Jerzy Gruza

polski reżyser, scenarzysta

Jerzy Gruza, ps. „Paweł Binke”[1] (ur. 4 kwietnia 1932 w Warszawie, zm. 16 lutego 2020 w Pruszkowie) – polski reżyser i scenarzysta, okazjonalnie aktor filmowy. Twórca wielu programów i widowisk telewizyjnych.

Jerzy Gruza
Ilustracja
Jerzy Gruza (2007)
Data i miejsce urodzenia 4 kwietnia 1932
Warszawa
Data i miejsce śmierci 16 lutego 2020
Pruszków
Zawód reżyser, scenarzysta, aktor
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

ŻyciorysEdytuj

Absolwent Wydziału Reżyserii PWSF w Łodzi (1956). Na początku swojej kariery współpracował w TVP z Bogumiłem Kobielą i Jackiem Fedorowiczem (programy Poznajmy się, Małżeństwo doskonałe, Kariera, Runda). Wyreżyserował wiele przedstawień Teatru Telewizji, m.in. „Grona gniewuJohna Steinbecka (1957), „Szkołę wdów” Jeana Cocteau, monodram „Sammy” ze Zbigniewem Cybulskim (1962), „Mieszczanin szlachcicem” Moliera (w 1969 roku ostatnią rolę zagrał tu Bogumił Kobiela).

Był reżyserem popularnych seriali: Wojna domowa (1965–1966), Czterdziestolatek (1974–1977), Pierścień i róża (1986), Czterdziestolatek. 20 lat później (1993), oraz filmów fabularnych: Dzięcioł (1970), Przeprowadzka (1972), Motylem jestem, czyli romans 40-latka (1976).

W 1983 został dyrektorem Teatru Muzycznego w Gdyni. Wyreżyserował na tej scenie wielkie musicalowe przeboje: Skrzypka na dachu (premiera w 1984), Jesus Christ Superstar (1987), Les Misérables (1989), Człowieka z La Manchy (1991), Żołnierza królowej Madagaskaru (1991). Jest autorem książek: 40 lat minęło jak jeden dzień (1998), Człowiek z wieszakiem życie zawodowe i towarzyskie (2003). Był jurorem w programie Zostań Gwiazdą Filmową.

22 lipca 1964 roku z okazji 20-lecia Polski Ludowej otrzymał zespołową nagrodę państwową I stopnia za twórczość artystyczną w Teatrze Telewizji[2]. Był również laureatem nagrody Super Wiktor, przyznanej w 1993 roku za twórczość telewizyjną. Podczas gali 42. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni (2017) otrzymał „Platynowe Lwy” za całokształt twórczości[3].

Pośmiertnie odznaczony przez prezydenta Andrzeja Dudę Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[4].

Życie prywatneEdytuj

Był trzykrotnie żonaty. Pierwszą żoną była Jadwiga, z którą miał syna. Drugą żoną była anglistka Natalia. Trzecią żoną była Grażyna Lisiewska, znana z roli laborantki Marioli w serialu Czterdziestolatek. Mieli[5] syna Pawła Gruzę, prawnika[6][7].

Zmarł 16 lutego 2020 w domu seniora w Pruszkowie w wieku 87 lat[8][9]. Pogrzeb reżysera odbył się 21 lutego o godz. 11 w Kościele Środowisk Twórczych na Placu Teatralnym w Warszawie. Został pochowany na Powązkach Wojskowych w Warszawie[10].

FilmografiaEdytuj

 
Jerzy Gruza

Scenarzysta i reżyser seriali:

Scenarzysta i reżyser filmów:

Reżyser Teatru Telewizji (ważniejsze pozycje):

Obsada aktorska:

PrzypisyEdytuj

  1. Jerzy Gruza w bazie filmpolski.pl
  2. Dziennik Polski, rok XX, nr 171 (6363), s. 3.
  3. dk: Platynowe Lwy dla reżysera i scenarzysty Jerzego Gruzy. polsatnews.pl, 2017-06-13. [dostęp 2017-09-21].
  4. Jerzy Gruza pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. pap.pl, 2020-02-21. [dostęp 2020-02-21].
  5. Jerzy Gruza: Playboy, co żadnej pracy się nie boi. film.interia.pl, 29 kwietnia 2016. [dostęp 29 lipca 2019].
  6. Paweł Gruza. filmpolski.pl.
  7. Grażyna Lisiewska. Wyzwolona seksualnie laborantka z „Czterdziestolatka”. Co się z nią stało?. fakt.pl, 12 czerwca 2015. [dostęp 29 lipca 2019].
  8. Karolina Stankiewicz: Jerzy Gruza spędził ostatnie dni w domu opieki (pol.). film.wp.pl. [dostęp 2020-02-18].
  9. INTERIA.PL/PAP: Zmarł reżyser Jerzy Gruza (pol.). fakty.interia.pl. [dostęp 2020-02-16].
  10. Jerzy Gruza nie żyje. Ustalono datę pogrzebu, film.interia.pl [dostęp 2020-02-19] (pol.).

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj