Otwórz menu główne

Jerzy Klimkowski

polski oficer

Jerzy Klimkowski (ur. 2 września 1909 w Kijowie, zm. 7 czerwca 1991 w Warszawie[1]) – rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego, oficer Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR, pisarz, publicysta i autor książek wspomnieniowych.

Jerzy Klimkowski
Ilustracja
rotmistrz kawalerii rotmistrz kawalerii
Data i miejsce urodzenia 2 września 1909
Kijów, gubernia kijowska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 7 czerwca 1991
Warszawa, Polska
Przebieg służby
Lata służby 1932–1943
Siły zbrojne Wojsko Polskie, Związek Walki Zbrojnej, Polskie Siły Zbrojne w ZSRR (1941-1942)
Jednostki Nowogródzka Brygada Kawalerii
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Późniejsza praca pisarz, publicysta

ŻyciorysEdytuj

Prymus IX Promocji Szkoły Podchorążych Kawalerii przy Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu[2]. W 1932 rozpoczął służbę w 12 Pułku Ułanów Podolskich[2]. Po agresji III Rzeszy na Polskę we wrześniu 1939 walczył jako oficer w szeregach Nowogródzkiej Brygady Kawalerii pod dowództwem gen. bryg. Władysława Andersa[3]. Następnie jako członek Związku Walki Zbrojnej działał w konspiracji jako kurier. 6 września 1940 został aresztowany we Lwowie przez NKWD i był więziony na Łubiance. Przebywał tam do podpisania układu Sikorski-Majski[4][5]. Został adiutantem gen. Władysława Andersa, dowódcy Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Po przemianowaniu szwadronu przybocznego gen. Władysława Andersa (pierwotnie 20 września 1941 generał Anders wydał rozkaz utworzenia w Buzułuku Kompanii Przybocznej Dowódcy PSZ w ZSRR, zaś w październiku zmieniono nazwę na szwadron przyboczny) w dywizjon rozpoznawczy Armii 5 sierpnia 1942 został jego dowódcą (zastępcą był rtm. Czesław Florkowski[6])[7]. W październiku 1942 pułk zmienił nazwę na 12 Pułk Kawalerii Pancernej. W maju 1943 został przekształcony w 12 Pułk Ułanów Podolskich. Klimkowski podjął próbę zbuntowania Armii Polskiej na Wschodzie przeciw generałowi Władysławowi Sikorskiemu, który jak twierdził sprzedaje Polskę Rosji i Anglosasom przez swoją bierność i powolność[8]. Rozeszła się pogłoska, że rtm. Klimkowski przygotowuje zamach na Naczelnego Wodza czy też pucz polityczny. 21 sierpnia 1943 Anders zwolnił rtm. Klimkowskiego ze służby w pułku i oddał pod sąd polowy[9].

Po wojnie powrócił do kraju[5][10]. Napisał książkę Byłem adiutantem gen. Andersa, która przed oficjalnym wydaniem w 1959 publikowana była we fragmentach w tygodniku „Dookoła Świata”. Józef Czapski, również były oficer PSZ w ZSRR, na łamach paryskiej „Kultury[11], uznał wspomnienia Klimkowskiego za tekst pozbawiony wartości poznawczej i paszkwil wymierzony w generała Andersa i jego żołnierzy. Stanowisko to podzielała również znaczna część londyńskiej emigracji.

Publikował na łamach „Nowej Kultury”. Był jednym z konsultantów filmu Katastrofa w Gibraltarze (1983) w reż. Bohdana Poręby[12][13].

PublikacjeEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Alfabetyczny spis zmarłych. nekrologi-baza.pl. [dostęp 25 lipca 2019].
  2. a b Juliusz S. Tym, Dowódcy Pułków Pancernych i Kawalerii Pancernej II Korpusu. Zarys Portretu Zbiorowego, s. 9
  3. Norman Davies, Trail of Hope: The Anders Army, An Odyssey Across Three Continents, Oxford, England, ISBN 978-1-4728-1603-0, OCLC 930775456 [dostęp 2019-07-25].
  4. Kacper Śledziński, Wyklęta armia: odyseja żołnierzy Andersa, wyd. Wydanie I, Kraków, ISBN 978-83-240-4185-5, OCLC 993793924 [dostęp 2019-07-24].
  5. a b Jacek Tebinka, Śmierć generała Władysława Sikorskiego w świetle nowych dokumentów brytyjskich, s. 179 [wersja elektroniczna]
  6. Lubelszczyzna - 1939 r. Czesław Florkowski. stankiewicze.com. [dostęp 23 maja 2019].
  7. 12 pułk ułanów Podolskich. szn.pl. [dostęp 26 lipca 2019].
  8. Czesław Szafran, Katastrofa w Gibraltarze w świetle najnowszych badań historycznych, Przegląd Historyczno-Wojskowy 14 (65)/3 (245), 195-201, 2013 (wersja PDF)
  9. Stanisław Rajkowski, Przeciw komunistycznemu zniewoleniu, Siedlce: „Ulmak”, 2001, ISBN 83-87226-40-8, OCLC 749382533.
  10. Alfabet Czapskiego. polskieradio24.pl. [dostęp 29 lipca 2019].
  11. Józef Czapski, O paszkwilu, "Kultura" (1959), nr 6/140 wersja elektroniczna
  12. KATASTROFA W GIBRALTARZE. filmpolski.pl. [dostęp 25 lipca 2019].
  13. KATASTROFA W GIBRALTARZE. home.pl. [dostęp 26 lipca 2019].
  14. Byłem Adiutantem Gen. Andersa. lubimyczytac.pl. [dostęp 25 lipca 2019].
  15. Katastrofa w Gibraltarze. Kulisy śmierci generała Sikorskiego. lubimyczytac.pl. [dostęp 25 lipca 2019].
  16. Klimkowski Jerzy. Katastrofa w Gibraltarze. Warszawa, 1961. inwentarz.ipn.gov.pl. [dostęp 25 lipca 2019].

BibliografiaEdytuj