Otwórz menu główne

Jerzy Marcin Lubomirski[1] herbu Szreniawa bez Krzyża (ur. 24 października 1738, zm. 27 czerwca 1811 w Przecławiu) – konfederat barski, generał wojsk koronnych (1773), szef 11. Regimentu Pieszego Grenadierów (1775), starosta barski w 1774 roku[2].

Jerzy Marcin Lubomirski
Ilustracja
Portret Marcina Lubomirskiego ze zbiorów Muzeum w Rzeszowie
Herb
Szreniawa bez Krzyża
Rodzina Lubomirscy
Data urodzenia 24 października 1738
Data i miejsce śmierci 27 czerwca 1811
Przecław
Ojciec Antoni Benedykt Lubomirski
Matka Anna Zofia Ożarowska
Żona

Anna Maria Hadik von Futak

Dzieci

Łucja Franciszka Tyszkiewicz

Odznaczenia
Order św. Huberta (Bawaria)

Pozostawił „Pamiętniki” (1867)[3].

Syn Antoniego Benedykta. Jeden z najgłośniejszych[według kogo?] awanturników swojej epoki. Wysługiwał się Prusom i Rosji, na czele band zbójeckich uprawiał rozbój. Skazany na śmierć – wyrok został zamieniony na więzienie. W czasie konfederacji barskiej stawiał opór wojskom rosyjskim, bardziej jeszcze łupił województwo krakowskie. Za popełnione przestępstwa skazany ostatecznie na dożywotnią twierdzę, wyrok zamieniony na 15 lat twierdzy. Do odsiadki wysłany na Węgry. W zamian za małżeństwo z córką komendanta twierdzy uzyskał od cesarza austriackiego przedterminowe zwolnienie. W 1765 r. wziął ślub z hrabianką Marią Anną Hadik von Futak (rozwód w 1784 r.).

Oddawszy się później na usługi ambasadora rosyjskiego Stackelberga, obłowił się na dobrach państwowych i został członkiem Rady Nieustającej. Brał udział w Sejmie Rozbiorowym w 1773 i podobno sam usuwał z progu Tadeusza Reytana.

Poseł na Sejm 1776 roku z województwa kijowskiego[4].

Po stryju odziedziczył m.in. Dobra Mniszewskie. Natomiast po ojcu olbrzymią fortunę (m.in. Dobra Połonne, Międzyrzec, Lubar, Zamek w Janowcu). Roztrwonił fortunę, ale jeszcze przed bankructwem sprzedał Dobra Mniszewskie siostrze Magdalenie Agnieszce Lubomirskiej, która zapisała mu dożywocie. Jak głosi legenda, Zamek w Janowcu, którego był właścicielem, przegrał w karty na rzecz Mikołaja Piaskowskiego, podkomorzego krzemienieckiego.

PrzypisyEdytuj

  1. w literaturze nazywany często Marcinem Lubomirskim
  2. w tym roku uzyskał dożywocie na starostwo barskie wraz z Anną de Hadik, Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 246.
  3. Lubomirski Jerzy Marcin h. Szreniawa (1738–1811). W: Polski Słownik Biograficzny. T. XVIII/1973 [on-line]. ipsb.nina.gov.pl. [dostęp 2018-06-23].
  4. Series Senatorow y Posłow Na Seym Ordynaryiny Warszawski 1776. Roku : Z wyrazeniem Ich Rezydencyi gdzie ktory stoi / zbiorem Seb. Kaź. Jabłońskiego, 1776, [b.n.s].