Otwórz menu główne

Jerzy Rapf (lekarz)

Jerzy Rapf, właściwie Jan Jerzy Rapf; niem. Johann Georg Rapf[1] (ur. ok. 1797 we Lwowie, zm. 20 lub 21 września 1874 w Sanoku) – lekarz chirurg, urzędnik i samorządowiec w Sanoku.

Jerzy Rapf
Ilustracja
Data urodzenia ok. 1797
Data i miejsce śmierci 20 lub 21 września 1874
Sanok
Naczelnik gminy Sanok
Okres od 1865
do 1867
Poprzednik Jan Zarewicz
Następca Erazm Łobaczewski
Nagrobek Jerzego i Józefy Rapfów

ŻyciorysEdytuj

Urodził się ok. 1797[2]. Pochodził z okolic Maissau koło Wiednia. Ukończył medycynę we wszechnicy wiedeńskiej. Był chirurgiem[3][2]. W 1832 z polecenia cesarza Franciszka I został wraz z żoną (nauczycielką) przesiedlony wspólnie z 10 innymi rodzinami niemieckim do Sanoka w celu germanizacji, która trwała do 1848. Małżeństwo otrzymało dom przy sanockim rynku.

W Sanoku wszedł w skład zarządu Szpitala Powszechnego w Sanoku jako lekarz ordynujący, pełnił funkcję w tzw. personelu sanitarnym[4], pracował na stanowiskach lekarza (felczera) gminy Sanok (niem. Stadtwundarzt; Magistrate des Sanoker Kreises)[5][6][7][8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19], od około 1856 do ok. 1861 był jednocześnie naczelnikiem gminy w Sanoku (Gemeindevorsteher) w urzędzie obwodowym w Sanoku w ramach cyrkułu sanockiego[20][21][22][23][24], po czym nadal pracował wyłącznie jako lekarz (felczer) gminy Sanok[25][26][27][28][29], a od około 1862 był głównym lekarzem w szpitalu w Sanoku[30][31][32][33][34], po reformie administracyjnej z 1867 pełnił stanowisko felczera gminy Sanok (Wundarzt; Stadtgemeinde in Sanok)[35], następnie od około 1868 stanowisko lekarza gminy[36][37][38][39][40][41][42], sprawował też stanowisko dyrektora szpitala (późniejszej placówki przy obecnej ulicy Stanisława Konarskiego).

Pełnił urząd burmistrza gminy miasta Sanoka[43][44] w latach od 1865 do 1867. W 1867 został wybrany radnym Sanoka[45].

W 1861 figurował jako właściciel posiadłości tabularnej w Łukowem[46]. Krótkotrwale był właścicielem majątku Liszna (został w wyniku zapisu testamentowego, dokonanym przez dwie właścicielki ziemskie, które wcześniej leczył), który następnie odsprzedał. Do końca życia zamieszkiwał w Posadzie Sanockiej pod numerem domu 42[2]. Zmarł 20[2] lub 21[47] września 1874 w wieku 77,5 lat[2]. Pogrzeb odbył się 22 września 1874[2]. Został pochowany na cmentarzu w Sanoku[2][48].

RodzinaEdytuj

Jego żoną od ok. 1836 była Józefa (określana jako Josephine, potem Josepha, także Josefa) z domu Loegler[2] (1809-1891[49]), która została nauczycielką, początkowo jako pomocnica w szkole dla dziewcząt w Sanoku[50], następnie pierwsza nauczycielka w tej placówce[51] (uczyła języka niemieckiego i robótek ręcznych) i dyrektorką trzyklasowej Szkoły Panieńskiej wzgl. Szkoły Trywialnej dla Dziewcząt w Sanoku (Mädchen-Schule, Schola Puellarum)[52][53][54][55][56][57][58][59][60]; była także właścicielką Lisznej[61]. Do Sanoka przesiedliły się także jej siostry Hanna i Mitzi Loegler. Dziećmi Jerzego i Józefy Rapfów byli: Karol (1840-1866, oficer armii austriackiej, poległ w bitwie pod Sadową), Jerzy wzgl. Georg (1846-1904, inżynier, ojciec Tadeusza i Jana), Józefa (żona Kostiantyna Tomaszczuka), Julia Anna Marianna (1845-1919, żona Joachima, działacza polskiej konspiracji niepodległościowej, burmistrza Jarosławia i matka Wołodymyra Starosolskiego, ukraińskiego działacza społecznego i politycznego[62] oraz Jadwigi, która została żoną Witolda Litwiniszyna), Kornel (zm. 14 grudnia 1857 w wieku 6 lat)[63], Leontyna (żona urzędnika skarbowego Jana Konratowicza, matka c. k. nadporucznika Alfreda Konratowicza[64] i Karoliny, żony Włodzimierza Bańkowskiego) i Edmund (mąż sopranistki Wilhelminy Veith, ojciec Wilhelma, Stefana - porucznika inżyniera geodety, mierniczego przysięgłego 1885-1973[65][66][67] i Janiny - żony Józefa Tomasika[68]). Potomstwo Rapfów spędzało czas w majątku Wełdyczów w Bełchówce. Na przełomie lat 60./70. XIX wieku w Sanoku działał także lekarz Grzegorz Rapf[69][70][71]. Prawnuczką Jerzego Rapfa (wnuczką Edmunda i córką Stefana, c.k. geometry ewidencyjnego[72]) była artystka-malarka Izabela Rapf-Sławikowska[73][74].

PrzypisyEdytuj

  1. W wydaniach Szematyzmów był początkowo przedstawiany jako „Georg Rapf”. W wydaniu z 1869 wymieniony jako „Johann Georg Rapf”. W wydaniu, już polskojęzycznym, z 1870 figurował jako „Jan Jerzy Rapf”.
  2. a b c d e f g h Księga zmarłych 1855–1878 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 328 (poz. 106).
  3. Monarchya Austryacka. Rzecz urzędowa. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 106 z 8 września 1848. 
  4. Tomasz Opas, Zagadnienia ustrojowe, W czasach zaborów i niewoli, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 338.
  5. Schematismus der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1839. Lwów: 1839, s. 224.
  6. Schematismus der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1841. Lwów: 1841, s. 229.
  7. Schematismus der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1843. Lwów: 1843, s. 243.
  8. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1844. Lwów: 1844, s. 239.
  9. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1845. Lwów: 1845, s. 255.
  10. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1846. Lwów: 1846, s. 258.
  11. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1847. Lwów: 1847, s. 265.
  12. Schematismus der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1848. Lwów: 1848, s. 322.
  13. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1849. Lwów: 1849, s. 274.
  14. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1850. Lwów: 1850, s. 298.
  15. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1851. Lwów: 1851, s. 338.
  16. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1852. Lwów: 1852, s. 321.
  17. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1853. Lwów: 1853, s. 326.
  18. Provinzial Handbuch der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1854. Lwów: 1854, s. 334.
  19. Handbuch des Lemberger Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1855. Lwów: 1855, s. 254.
  20. Handbuch des Lemberger Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1857. Lwów: 1857, s. 37.
  21. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lwów: 1858, s. 25.
  22. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1859. Lwów: 1859, s. 31, 257.
  23. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1860. Lwów: 1860, s. 30.
  24. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1861. Lwów: 1861, s. 22.
  25. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1862. Lwów: 1862, s. 34.
  26. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1863. Lwów: 1863, s. 34.
  27. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1864. Lwów: 1864, s. 36.
  28. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1865. Lwów: 1865, s. 37.
  29. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1866. Lwów: 1866, s. 37.
  30. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1863. Lwów: 1863, s. 458.
  31. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1864. Lwów: 1864, s. 468.
  32. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1865. Lwów: 1865, s. 483.
  33. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1866. Lwów: 1866, s. 498.
  34. Galizisches Provinzial-Handbuch für das Jahr 1868. Lwów: 1868, s. 858.
  35. Galizisches Provinzial-Handbuch für das Jahr 1868. Lwów: 1868, s. 68.
  36. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1869. Lwów: 1869, s. 61.
  37. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1870. Lwów: 1870, s. 65.
  38. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1871. Lwów: 1871, s. 55.
  39. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1872. Lwów: 1872, s. 53.
  40. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1873. Lwów: 1873, s. 436.
  41. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1874. Lwów: 1874, s. 56, 469.
  42. Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 372.
  43. Handbuch des Statthalterei-gebietes in Galizien für das Jahr 1859. Lwów: 1859, s. 31.
  44. Tomasz Opas, Zagadnienia ustrojowe, W czasach zaborów i niewoli, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 335, 341.
  45. Marta Szramowiat. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka okresu galicyjskiego. Główne zadania i działalność Rady Miejskiej w Sanoku. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 19, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X. 
  46. Wykaz do wyboru posłów w ciele wyborczym posiadaczy większych majętności. „Dziennik Urzędowy do Gazety Lwowskiej”, s. 295, Nr 56 z 8 marca 1861. 
  47. Data śmierci 21 września 1874 została wskazana na inskrypcji nagrobnej.
  48. Wydawnictwa / publikacje. starecmentarze.sanok.pl. [dostęp 4 września 2014].
  49. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 189 (poz. 106).
  50. Schematismus der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1835. Lwów: 1835, s. 396.
  51. Schematismus der Königreiche Galizien und Lodomerien für das Jahr 1837. Lwów: 1837, s. 406.
  52. Handbuch des Statthalterei-gebietes in Galizien für das Jahr 1859. Lwów: 1859, s. 293.
  53. Handbuch des Statthalterei-gebietes in Galizien für das Jahr 1862. Lwów: 1862, s. 293.
  54. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1864. Lwów: 1864, s. 300.
  55. Galizisches Provinzial-Handbuch für das Jahr 1868. Lwów: 1868, s. 635.
  56. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1870. Lwów: 1870, s. 462.
  57. Rozmaitości. „Gwiazda. Czasopismo dla płci niewieściej”, s. 75, Nr 10 z 15 maja 1870. 
  58. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1871. Lwów: 1871, s. 421.
  59. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1872. Lwów: 1872, s. 407.
  60. Tomasz Opas, Stosunki demograficzne i społeczne, W czasach zaborów i niewoli, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 335, 341.
  61. Handbuch des Lemberger Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1856. Lwów: 1856, s. 308.
  62. Osoby o nazwisku „Kulczycki” w Genealogii Potomków Sejmu Wielkiego. sejm-wielki.pl. [dostęp 2015-06-06].
  63. Księga zmarłych 1855–1878 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 25 (poz. 57).
  64. Księga aktów zejść rzym.-kat. Sanok 1878–1904. T. H. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 262 (poz. 73).
  65. Z Ministerstwa Robót Publicznych. Wykaz mierniczych przysięgłych i geometrów cywilnych, upoważnionych do wykonywania zawodu mierniczego. „Przegląd Mierniczy”. Nr 1, s. 14, Sierpień 1924. 
  66. Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1934, s. 241.
  67. Jerzy Rapf. tarnow.artlookgallery.com. [dostęp 2017-12-07].
  68. Księga małżeństw 1905–1912 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 28 (poz. 18).
  69. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1870. Lwów: 1870, s. 501.
  70. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1871. Lwów: 1871, s. 442.
  71. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1872. Lwów: 1872, s. 429.
  72. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 43.
  73. Sztuka współczesna. muzeum.sanok.pl. [dostęp 2017-01-11].
  74. Andrzej Romaniak. Odeszła Izabela Rapf-Sławikowska. „Tygodnik Sanocki”, s. 6, Nr 9 (955) z 5 marca 2010. [dostęp 2017-01-11]. 

BibliografiaEdytuj