Jerzy Rayski

polski fizyk

Jerzy Rayski (ur. 6 kwietnia 1917 w Warszawie, zm. 14 października 1993[a] w Krakowie) – polski fizyk teoretyk.

ŻyciorysEdytuj

Studiował Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, gdzie był członkiem korporacji akademickiej K! Corolla . W czasie okupacji uczestniczył w tajnych kompletach: był studentem Jana Weyssenhoffa, a magisterium zrobił u Arkadiusza Piekary. Po wojnie doktoryzował się na Uniwersytecie Warszawskim. Profesor UMK w Toruniu (od 1947) i UJ w Krakowie (od 1958). Na początku lat 50. wykładał też w WSI w Bydgoszczy.

Współpracował z Wolfgangiem Paulim i Feliksem Villarsem przy opracowaniu metody regularyzacji pól kwantowych na Politechnice Federalnej w Zurychu. Autor pierwszych w Polsce prac teoretycznych z fizyki cząstek i wysokich energii, sformułował nową interpretację mechaniki kwantowej, uogólnił unifikacyjną teorię Kaluzy na więcej niż 5 wymiarów czasoprzestrzeni i na siły jądrowe (1960-65), opracował metodę kwantowania pól nielokalnych. Zajmował się głównie kwantową teorią pola i teorią cząstek elementarnych. Od 1978 r. pracował nad kanoniczną teorią grawitacji. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[1].

Pochowany na Cmentarzu Rakowickim[2].

PublikacjeEdytuj

  • Über die Renormierungstechnik in der Quantenelektrodynamik (1953)
  • Symfonia atomowa (1959)
  • Czas, przestrzeń, kwanty (1964)
  • Kwarki: hipotetyczne, najprostsze składniki materii (tom 204 serii wydawniczej Omega, 1971)
  • Foundations of modern theoretical physics (1983)
  • Essays on Physical Ideas (1995)
  • Evolution of physical ideas towards unification

UwagiEdytuj

  1. Nieco inne daty życia podaje Encyklopedia PWN[3]. Rok 1994 jako datę śmierci podają też: Archiwum Korporacyjne[4], www.fizycznie.pl[5], Kalendarz historyczny[6]. Jako datę śmierci podaje się jednak częściej rok 1993: encyklopedia WIEM[7]; wyniki GoogleBooks[8]

PrzypisyEdytuj

  1. Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, str. 1086
  2. Lista Pamięci UJ
  3. Rayski Jerzy, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2011-01-11].
  4. Archiwum Korporacyjne - Archiwum i Muzeum Polskich Korporacji Akademickich, www.archiwumkorporacyjne.pl [dostęp 2020-03-01].
  5. http://www.fizycznie.pl.tl/Rayski-Jerzy-.htm
  6. 13 października 2020, kalendarz, www.chronologia.pl [dostęp 2020-03-01] (pol.).
  7. Rayski Jerzy
  8. Jerzy Rayski 1993 - Szukaj w Google, www.google.pl [dostęp 2020-03-21] (pol.).