Otwórz menu główne

Jerzy Ridan (ur. 28 marca 1943 w Bydgoszczy, zm. 2 października 2016[1]) – polski reżyser, scenarzysta, pedagog, publicysta.

Jerzy Ridan za kamerą
Jerzy Ridan - portret
Ridan z kamerą

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Ukończył Wydział Reżyserii PWSFTViT w Łodzi. Jest autorem prawie 60 filmów dokumentalnych, nagrodzonych m.in. na festiwalach w Mediolanie, Dijon, Berkeley, Glasgow, Valden, Niepokalanowie, Trentianskich Teplicach, Lipsku, Mińsku, Łodzi, Krakowie oraz Zamościu. Na przełomie lat 60. i 70. realizował filmy w Amatorskim Klubie Filmowym „Nowa Huta”. W latach 80. pracował w charakterze asystenta i drugiego reżysera przy filmach fabularnych. W 1987 reżyserował pełnometrażowy film fabularny Sonata Marymoncka według prozy Marka Hłaski.

W latach 80. prowadził również „Dziecięcy Teatr ABC” w Ośrodku Kultury im. Norwida w Nowej Hucie, a w 90. w Młodzieżowym Domu Kultury im. Andrzeja Bursy Młodzieżową Grupę Teatralną „W drodze”. Oba zespoły zebrały wiele nagród na przeglądach i festiwalach teatralnych.

Był dyrektorem programowym Nowohuckich Maratonów Filmowych i Międzynarodowego Nowohuckiego Festiwalu Filmowego (2009), a także jednym z pomysłodawców Nowohuckiej Kroniki Filmowej[2]. Ponadto jest autorem książki „Krzyż Nowohucki – Dzieje Walk o Wolność”[3], publikacji do „Słownika biograficznego – Opozycja w PRL” oraz Kwartalnika Historycznego. W 2008 otrzymał tytuł Nowohucianina Roku, a w 2009 w plebiscycie Gazety Wyborczej Nagrodę Przodownika Nowej Huty[4]. W 2010 na Festiwalu Mediów „Człowiek w zagrożeniu” zdobył nagrodę im. prof. Kazimierza Karabasza „Cierpliwe oko” za film „Orkiestra dęta” (zrealizowany wspólnie z reż. Jerzym Kowynią)[5]. W latach 2008–2012 był przewodniczącym Krakowskiego Oddziału Stowarzyszenia Filmowców Polskich[6]. Wyróżniony Nagrodą Ministra Kultury II stopnia za całokształt prac.

Prowadził warsztaty scenariuszowe na Studiach Literacko-Artystycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim[7] i w Krakowskiej Szkole Filmowej. Był korespondentem TV w Toronto. Mieszkał w Krakowie.

FilmografiaEdytuj

  • Zielone słońce (1973)
  • Aby być (1974)
  • Tworzywo (1976)
  • Wieczór wigilijny (1976)
  • Wieczerza (1977)
  • Jutro (1980)
  • Dane do życiorysu (1981)
  • Pod światem (1983)
  • Sonata Marymoncka (1987)
  • I któż nas zaprowadzi (z Adamem Janią) (1991)
  • Józef Rychlik-kompozytor (1992)
  • Łowca dźwięków (1993)
  • Powąchać amoniak i zatańczyć (1993)
  • Bez Granic (1994)
  • Raj (1994)
  • To Ja! Czowiek 6 M.A.! (1994)
  • Zło truchleje (1995)
  • Jestem polskim Żydem (1995)
  • Dziewczynki z Toyamy (1995)
  • Mały teatr wielkiego świata (1995)
  • Orkiestra profesora Martiniego (1995)
  • Mały, wielki teatr (1996)
  • Powrót do natury (1997)
  • Herman (1997)
  • Kunicki (1997)
  • Lenin z Krakowa (z Jerzym Kowynią) (1997)
  • Róg Marksa i obrońców krzyża (1997)
  • Bartoszewski (z Jerzym Kowynią) (1998)
  • Derby (1998)
  • Cinema-Theatre (z Adolfem Weltschkiem) (1998)
  • Ignacy Łukasiewicz (1998)
  • Lot kuli (1999)
  • Imię moje Kinga (1999)
  • Leśna rodzina (1999)
  • Rysie (z Jerzym Kowynią) (1999)
  • Natan Gross. Tango (2001)
  • Pielgrzymi (2001)
  • Święta wojna czyli i tak kocham cię (z Jerzym Kowynią) (2001)
  • Wisła gola! (z Jerzym Kowynią) (2002)
  • Róża (2003)
  • Dziewczyny z Nowej Huty (2004)
  • Otwarte miasto (2007)
  • Orkiestra dęta (z Jerzym Kowynią) (2009)
  • Strajk na zgniataczu (2013)
  • Nowa Huta Karola Wojtyły (z Krzysztofem Ridanem) (2016)
  • Człowiek wielkiego serca (z Krzysztofem Ridanem) (2017)

Dodatkowo:

  • Oskar Schindler(1993) – scenariusz
  • Byłem aktorem szeregowy (1994) – konsultacja artystyczna
  • Stalowy bicz (1998) – współpraca scenariuszowa
  • Polska via Dolorosa (2003) – zdjęcia
  • Z najwyższej sceny świata (2004) – zdjęcia i konsultacja artystyczna
  • Marysina polana (2010) - konsultacja artystyczna
  • Nasza zima zła (2012) - konsultacja artystyczna
  • Gwizdek (2012) - konsultacja artystyczna

NagrodyEdytuj

FilmoweEdytuj

  • Nagroda Srebrny Medal "UNICA" na Festiwalu w Ostendzie za film "Zielone słońce".
  • Nagrodą "Dzwon Olivera" na Festiwalu w Glasgow za film "Zielone słońce".
  • Nagroda Złoty Medal "UNICA" na Festiwalu w Kolonii za film "Aby być".
  • Nagroda Brązowy Medal "UNICA" na Festiwalu w Valden za film "Aby być".
  • Główna Nagroda „Srebrna Gencjana” na Międzynarodowym Festiwalu w Trento – Włochy za film "Pod światem".
  • Wyróżnienie na Festiwalu Mediów „Człowiek w zagrożeniu” w Łodzi za film "I któż nas poprowadzi".
  • Nagroda na Festiwalu w Lipsku za film "Józef Rychlik – kompozytor".
  • Nagroda w Trentianskich Teplicach (Słowacja) za film "Józef Rychlik – kompozytor".
  • Nagroda za scenariusz na Festiwalu Mediów „Człowiek w zagrożeniu” w Łodzi za film "Zło truchleje".
  • Dyplom Honorowy Jury Krakowskiego Festiwalu Filmowego za film "Lenin z Krakowa".
  • Nagroda Canal+ za film "Lenin z Krakowa".
  • Dyplom Honorowy Jury Festiwalu Mediów „Człowiek w zagrożeniu” w Łodzi za film "Lenin z Krakowa".
  • Nagroda Art–Film w Trentianskich Teplicach (Słowacja) za film "Lenin z Krakowa".
  • Pierwsza Nagroda na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Katolickich w Niepokalanowie za film "Róg Marksa i obrońców krzyża".
  • Nagroda Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Katolickich w Niepokalanowie za film "Ignacy Łukasiewicz".
  • Nagroda publiczności na Festiwalu Berkeley za film "Cinema-Theatre".
  • Druga Nagroda Festiwalu Art-Dijon (Francja) za film "Lot kuli".
  • Pierwsza Nagroda Festiwalu Ecce Homo – Mediolan (Włochy) za film "Lot kuli".
  • Druga Nagroda Festiwalu Polskiego Czynu Niepodległościowego „Skrzydła” (Zamość) za film "Lot kuli".
  • Wyróżnienie Prix Circom (Liverpool – Anglia) za najbardziej oryginalny dokument za film "Dziewczyny z Nowej Huty".
  • Nagroda na Festiwalu w Dortmundzie za film "Otwarte miasto".
  • Wyróżnienie na Festiwalu w Mińsku za film "Otwarte miasto".
  • Nagroda im. prof. Kazimierza Karabasza „Cierpliwe oko” na Festiwalu Mediów „Człowiek w zagrożeniu” za film "Orkiestra dęta".
  • Nagroda Grand Prix na Festiwalu Filmów "Czerwiec '76" w Radomiu za film "Strajk na Zgniataczu".
  • Wyróżnienie na Festiwalu Filmów Historycznych i Wojskowych w Warszawie za film "Nowa Huta Karola Wojtyły".

InneEdytuj

  • Odznaka Budowniczy Nowej Huty 1972.
  • Nowohucianin Roku 2008.
  • Odznaka Honoris Gratia od Prezydenta Miasta Krakowa 2008.
  • Przodownik Nowej Huty 2009.
  • Nagroda Ministra Kultury drugiego stopnia za całokształt prac.

KsiążkiEdytuj

  • Kto, kiedy, dlaczego? Wydawnictwo Iskry, 1972
  • Świadectwa metryk – Piotr Wasilewski, 1990
  • "Krzyż Nowohucki – Dzieje Walk o Wolność", Dom Wydawniczy Ostoja, 2006, ​ISBN 83-60048-46-0

PublikacjeEdytuj

  • Filmowy Serwis Prasowy nr 22/1987
  • Kwartalnik Historyczny Karta nr 21/1997 – "Walka o krzyż w Nowej Hucie"
  • Reżyser nr 4/1998 – "Kreowanie marzeń – Magdalena Lebecka"
  • Kino nr 6/2002 – "Poeta i filmowiec na gościńcu historii – Tadeusz Szyma"

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj