Otwórz menu główne

Jerzy Zaruba

polski malarz, karykaturzysta i scenograf

Jerzy Zaruba (ur. 17 lipca 1891 w Radomiu, zm. 12 stycznia 1971 w Warszawie) – polski malarz, karykaturzysta i scenograf.

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Uczył się w Kijowie na kursach architektury[1]. Studiował w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych[1] u Stanisława Lentza, i w paryskiej Académie des beaux-arts.

Był członkiem grupy Formiści i współzałożycielem Koła Artystów Grafików Reklamowych.

Jako karykaturzysta debiutował w 1920 r. w "Marchołcie"[1]. W okresie dwudziestolecia międzywojennego współpracował jako karykaturzysta z wieloma czasopismami satyrycznymi i literackimi, m.in. z Cyrulikiem[1], Wiadomościami Literackimi, Kroniką Polski i Świata i Szpilkami. Przed wojną opublikował m.in. szereg rysunków o silnie antysemickim wydźwięku. Niektóre z nich pod koniec 2013 roku pokazano na wystawie w Żydowskim Instytucie Historycznym[2].

Po II wojnie światowej wspierał swoimi pracami propagandę stalinowską. Zamieszkał w warszawskim Aninie. Jego dom (ul. Stradomska 35) stał się miejscem spotkań warszawskich literatów. Bywali tam często Julian Tuwim i Konstanty Ildefons Gałczyński. Publikował karykatury i rysunki satyryczne w Przekroju i Szpilkach. Projektował kukiełki do noworocznych szopek politycznych.

DziełaEdytuj

Był autorem ilustracji do blisko 80 pozycji książkowych m.in. Stefana „Wiecha” Wiecheckiego lub Janusza Minkiewicza[3].

OdznaczeniaEdytuj

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1954)[4].

UpamiętnienieEdytuj

5 grudnia 1977 w Warszawie jednej z ulic na terenie obecnej dzielnicy Ursynów zostało nadanie imię Jerzego Zaruby[5].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Ludwika Ciechanowiecka, Rozmowa z Zarubą, „Kronika Polski i Świata”, 2 (13), 26 marca 1939, s. 11.
  2. Obcy i niemili. Antysemickie rysunki z prasy polskiej 1919-1939. Wystawa w Żydowskim Instytucie Historycznym. Katalog wystawy, ŻIH, Warszawa 2013, s. 110.
  3. Jerzy Zaruba [wynik wyszukiwania w katalogu Biblioteki Narodowej], bn.org.pl, 15 stycznia 2018.
  4. 16 lipca 1954 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” M.P. z 1954 r. nr 112, poz. 1565
  5. Uchwała nr 32 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 1977 r. w sprawie nadania nazw ulicom, "Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 31 stycznia 1978 r., nr 1, poz. 1, s. 2.

BibliografiaEdytuj