Jezioro Nyskie

zbiornik retencyjny w województwie opolskim

Jezioro Nyskie (Jezioro Głębinowskie, Zbiornik Nysa) – zaporowy zbiornik retencyjny na Nysie Kłodzkiej zbudowany w 1971 roku i oddany do eksploatacji w 1972 roku. Jezioro jest położone w bezpośrednim sąsiedztwie miasta powiatowego Nysa, przy międzynarodowej trasie CzęstochowaKłodzko (droga krajowa nr 46).

Jezioro Nyskie
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Rzeka Nysa Kłodzka
Data budowy 1971
Data uruchomienia 1972
Typ zapory betonowo-ziemna
Pojemność całkowita 122,1 mln m³
Powierzchnia 20 km²
Wysokość zapory 14 m
Długość zapory 5000 m
Głębokość 5-15 m m
Funkcja retencyjna, przeciwpowodziowa, rekreacyjna
Położenie na mapie Sudetów
Mapa lokalizacyjna Sudetów
Jezioro Nyskie
Jezioro Nyskie
Ziemia50°27′27″N 17°16′51″E/50,457500 17,280833

Zapora tworząca jezioro jest betonowo-ziemna, o długości ponad 5 km i wysokości do 14 m. Powierzchnia jeziora to 2075 hektarów, pojemność całkowita zbiornika to 122,1 miliona metrów³, w tym stała rezerwa powodziowa wynosi 55,8 miliona metrów³[1]. Obiekt chroni przed powodzią tereny położone poniżej zbiornika retencyjnego oraz dostarcza wodę na potrzeby żeglugi oraz dla gospodarki komunalnej Wrocławia. Piętrzone w zbiorniku wody wykorzystywane są do celów energetycznych przez elektrownię wodną o mocy 3,0MW i przepływie 40m3/s zasilającą sieć energetyczną kraju. Zbiornik pełni również funkcję turystyczną i rekreacyjną oraz objęty jest formami ochrony przyrody.

Jezioro Nyskie powstało, przez zalanie wodą znacznego obszaru gminy Nysa. Większość tego obszaru stanowił las, wysiedlono ludzi i zburzono wsie: Brzezina Polska notowana w księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 jako Brzesina polonicali[2][3],, Miedniki, Różanka oraz częściowo Głębinów.

Przy odpływie zbiornika znajduje się elektrownia wodna (czteroturbinowa) z pracującymi dwiema turbinami Kaplana o łącznej mocy 4,8 MW, zasilająca sieć energetyczną kraju. Przepływ wynosi 2*30,5 m³/s, przy różnicy poziomów 20 m. Średni przepływ wieloletni u ujścia Nysy Kłodzkiej do Odry wynosi 50m³/s, przepływ nie powodujący strat w infrastrukturze poniżej zapory zależy od wezbrania Odry i waha się w zakresie 150 – 190 m³/s[4], natomiast w lipcu 1997 r. (powódź tysiąclecia) przepływ ten wynosił ponad 950 m³/s. Wówczas zrzut awaryjny z Jeziora Nyskiego zalał między innymi Nysę, Lewin Brzeski, liczne wsie w dorzeczu rzeki, jak i przyczynił się do znacznego podniesienia się wody w Odrze, która zalała Wrocław.

Obecnie Jezioro Nyskie i Otmuchowskie wraz z przyległymi terenami tworzą obszar Otmuchowsko-Nyskiego Obszaru Krajobrazu Chronionego, nad brzegami zbiornika występuje wiele gatunków ptaków (mewa czarnogłowa, mewa srebrzysta, rybitwa rzeczna, czapla biała, łęczak, biegus malutki, biegus zmienny, brodziec piskliwy, cyraneczka, czajka, kulik wielki, kwokacz, siewnica)[5].

Jezioro Nyskie jest bogate w wiele gatunków ryb takich jak sandacz, szczupak, okoń, leszcz[6].

Do zbiornika oprócz Nysy Kłodzkiej uchodzą rzeki: Płocha, Widna, Biała Głuchołaska. W części zachodniej wydobycie żwiru doprowadziło do powstania niedużych wysp, których liczba zależy od aktualnego poziomu wody[5].

Północno-wschodni brzeg jeziora jest piaszczysty, tworząc naturalne piaszczyste plaże. Wzdłuż brzegu znajdują się ośrodki wczasowe z bazą noclegową (sezonowa), oraz porty jachtowe, największy to Nyski Ośrodek Rekreacji.

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. [dostęp 2013-06-20].
  2. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  3. H. Markgraf, J.W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  4. Ryszard Kosierb: Określenie nieszkodliwych dla doliny Nysy Kłodzkiej zrzutów ze Zbiornika Nysa. [dostęp 2009-06-29].
  5. a b Zbiornik Nyski. ESE Natura 2000.
  6. Marta Jakubowska: Jezioro Nyskie (Głębinowskie). wedkuje.pl, 30 stycznia 2008.