Joanna Belejowska

polska pisarka i tłumaczka literatury francuskiej, angielskiej i niemieckiej, szczególnie dla młodzieży

Joanna Małgorzata Belejowska z Pomianowskich (ur. 12 lipca 1820 w Żbikowie, zm. 5 października 1904 w Wilczyskach) – polska pisarka i tłumaczka z języków: francuskiego, angielskiego i niemieckiego. Przekładała utwory przeznaczone szczególnie dla młodzieży[1]. Pierwsza polska tłumaczka utworów Juliusza Verne’a.

Joanna Belejowska
Joanna Małgorzata Pomianowska
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

12 lipca 1820
Żbików

Data i miejsce śmierci

5 października 1904
Wilczyska (województwo lubelskie)

Zawód, zajęcie

pisarka, tłumaczka

Faksymile
Strona internetowa

ŻyciorysEdytuj

Była córką Kazimierza Ignacego Wincentego Pomianowskiego oraz Teodory Józefy z Plichtów. Ze strony ojca dziadkami byli Jan Pomianowski i Joanna z Rokosowskich, a ze strony matki dziadkowie to Ignacy Plichta i Anna ze Świętosławskich[2].

Nie wiadomo, gdzie uczyła się, wiadomo natomiast, że nauka pomogła jej w wykształceniu różnorodnych zainteresowań.

Jej mąż, Konstanty Kajetan Belejowski, urzędnik, zmarł w wieku 39 lat w 1858. Nie mieli dzieci[2].

Belejowska była faktyczną redaktorką naczelną ilustrowanego czasopisma dla kobiet Tygodnika Mód i Powieści, a prowadził je i firmował własnym nazwiskiem jego właściciel Jan Kanty Gregorowicz[3].

 
Fragment listu Joanny Belejowskiej do Józefa Ignacego Kraszewskiego

Korespondowała po polsku i francusku z Józefem Ignacym Kraszewskim[2].

Rówieśniczka Juliusza Verne’a jako pierwsza przetłumaczyła na język polski kilka jego powieści i opowiadań. Jej tłumaczenia (zgodnie z tendencjami ówcześnie panującymi) są skrótami i adaptacjami[4].

Została pochowana na cmentarzu w Wilczyskach w powiecie łukowskim[5].

 
Nagrobek Joanny Belejowskiej po przeprowadzonej w maju 2021 roku renowacji.

W grudniu 2020 roku została przeprowadzona publiczna zbiórka zainicjowana przez Pana Krzysztofa Czubaszka, na renowację pomnika Joanny Belejowskiej, zaś w maju 2021 roku doszło do całkowitej renowacji nagrobku - zrealizowanej przy pomocy lokalnego stowarzyszenia o nazwie "Nasze Wilczyska".

Twórczość własnaEdytuj

  • Abd el-Kader (1857) (biografia)
  • Panie wysłuchaj modlitwę moją!: wybór modlitw z książek do nabożeństwa przez władzę duchowną szczególniej poleconych: pomnożony nowemi modlitwami i hymnami oraz wielu modlitwami, do których Ojcowie Swięci różne przywiązywali odpusty / zebr. i ułożyła Joanna Belejowska (1870)
  • Magja naturalna, czyli Sposób dokonywania za pomocą optyki różnych doświadczeń sztuk, dziwów, a nawet ukazywania duchów opisany popularnie naukowo / przez Joannę Belejowską (1870)
  • Grafologia: nauka poznawania charakteru człowieka z jego pisma / oprac. według dzieł najznakomitszych grafologów przez Joannę Belejowską (1892)

TłumaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dane z internetowego katalogu Biblioteki Narodowej w Warszawie, dostęp 22 sierpnia 2008 r.
  2. a b c d Magdalena Bilska, Ocalić od zapomnienia – Joanna Belejowska – tłumaczka Verne’a [dostęp 2020-11-04].
  3. Kobiety i mężczyźni (z) kolorowych pism – redakcja: Alina Łysak i Edyta Zierkiewicz. Oficyna Wydawnicza ATUT, Wrocław 2010, s. 20–21 ISBN 978-83-7432-697-1.
  4. Krzysztof Czubaszek, Podwójne życie Tajemniczej wyspy, Polskie Towarzystwo Juliusza Verne’a [dostęp 2020-11-06].
  5. Wola Mysłowska: zachować pamięć, Regionalny Portal Informacyjny PODLASIE24.PL [dostęp 2020-11-06] (pol.).
  6. Szkice historyczne, katalogi.bn.org.pl [dostęp 2020-11-05].
  7. Andrzej Zydorczak, Czarne Indie [dostęp 2020-11-09].
  8. Andrzej Zydorczak, Tarapaty Chińczyka w Chinach [dostęp 2020-11-09].
  9. Andrzej Zydorczak, Dramat w Meksyku. Pierwsze okręty marynarki meksykańskiej [dostęp 2020-11-09].
  10. Andrzej Zydorczak, Jangada [dostęp 2020-11-09].
  11. Andrzej Zydorczak, Uparty Keraban [dostęp 2020-11-09].

Linki zewnętrzneEdytuj