Joe Mantegna

aktor amerykański

Joseph Anthony Mantegna Jr.[1][2] (ur. 13 listopada 1947 w Chicago) – amerykański aktor, reżyser i producent. Szerokiej publiczności znany głównie z ról drugoplanowych. Swoje największe sukcesy osiągnął we współpracy z Davidem Mametem.

Joe Mantegna
Ilustracja
Imię i nazwisko Joseph Anthony Mantegna Jr.
Data i miejsce urodzenia 13 listopada 1947
Chicago, Illinois, USA
Zawód aktor, reżyser, producent
Współmałżonek Arlene Vrhel
(od 1975)
Lata aktywności od 1969
Strona internetowa
Joe Mantegna w 2008 roku

ŻyciorysEdytuj

Wczesne lataEdytuj

Urodził się i wychował w Chicago w stanie Illinois w rodzinie rzymskokatolickiej jako syn Mary Ann (z domu Novelli), urzędniczka wysyłkowa z Acquaviva delle Fonti, i Josepha Anthony’ego Mantegny[3], sprzedawca ubezpieczeń z Calascibetta na Sycylii. W 1965 ukończył J. Sterling Morton High School East w Cicero w Illinois[4]. W latach 1964–1969 śpiewał i grał na basie w zespole rockowym Apochryphals w Chicago[5]. W latach 1967–1969 studiował aktorstwo w The Theatre School na Uniwersytecie DePaul i w Chicago Drama Academy Goodman School of Drama w Chicago[4][6].

KarieraEdytuj

Po ukończeniu studiów dołączył do lokalnego teatru Organic Theatre Company w Chicago. W 1969 zadebiutował w roli Bergera w scenicznej produkcji Hair[5]. W latach 1972-1973 grał postać Judasza w musicalu Stephena Schwartza Godspell[3].

W 1978 wystąpił po raz pierwszy na Broadwayu jako Emilio Hernandez i Dave McCormick w spektaklu Working. W 1984 otrzymał Tony Award i Drama Desk Award dla najlepszego aktora jako Richard Roma w sztuce Davida Mameta Glengarry Glen Ross z Robertem Prosky, J.T. Walshem, Williamem Petersenem, Lane Smithem i Jamesem Tolkanem. W 1988 był nominowany do Drama Desk Award za rolę Bobby’ego Goulda w przedstawieniu Speed-the-Plow u boku Madonny i Rona Silvera.

Debiutował na ekranie w familijnym dramacie krótkometrażowym Medusa Challenger (1977). Zagrał kobiecego dentystę Bruce’a Flecksteina w komediodramacie Kompromisowe pozycje (Compromising Positions, 1985) z Susan Sarandon, menadżera i przyjaciela Elvisa Presleya (w tej roli Kurt Russell) - Josepha Carmine Esposito w filmie biograficznym Johna Carpentera Elvis (1979), muzę w komedii muzycznej fantasy Xanadu (1980) z Olivią Newton-John i Gene’em Kelly, Arta Shirka w komedii Richarda Benjamina Skarbonka (The Money Pit, 1986) z Tomem Hanksem i Shelley Long oraz Harry’ego Fluglemana w komedii Johna Landisa Trzej Amigos (1986)[7], gdzie w rolach głównych wystąpili: Steve Martin, Chevy Chase i Martin Short. W dreszczowcu kryminalnym Davida Mameta Dom gry (House of Games, 1987) z Lindsay Crouse wcielił się w postać gangstera, który grozi śmiercią załamanemu psychicznie nałogowemu hazardziście w pokera, jeśli nie spłaci swego długu.

W 1999 został uhonorowany Commitment to Chicago Award za zasługi dla swojego miasta Chicago.

Życie prywatneEdytuj

3 grudnia 1975 ożenił się z Arlene Vrhel. Mają dwie córki: Mię (ur. 5 czerwca 1987) i Gię (ur. 17 kwietnia 1990).

FilmografiaEdytuj

AktorEdytuj

ReżyserEdytuj

ProducentEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Joe Mantegna (ang.). Listal. [dostęp 2019-12-25].
  2. Personalidade: Joe Mantegna (EUA) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2019-12-25].
  3. a b Joe Mantegna Biography (1947-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2019-12-25].
  4. a b Joe Mantegna Pictures (ang.). FanPix.Net. [dostęp 2019-12-25].
  5. a b Joe Mantegna Actor (ang.). „TV Guide”. [dostęp 2019-12-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-25)].
  6. Joe Mantegna (cz.). ČSFD.cz. [dostęp 2019-12-25].
  7. Joe Mantegna (13 de Novembro de 1947) (port.). Filmow. [dostęp 2019-12-25].

Linki zewnętrzneEdytuj