Otwórz menu główne

Joseph Terence Montgomery Needham (ur. 9 grudnia 1900, zm. 24 marca 1995 w Cambridge) – brytyjski biochemik znany przede wszystkim z monumentalnego dzieła Nauka i cywilizacja w Chinach (Science and Civilisation in China). Jako jego redaktor, Needham jest na Zachodzie uznawany za pioniera w badaniach nad osiągnięciami chińskiej nauki. W Państwie Środka jest znany pod chińskim nazwiskiem Li Yuese.

Joseph Needham
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 李约瑟
Pismo tradycyjne 李約瑟
Hanyu pinyin Lǐ Yūesè
Wade-Giles Li Yüeh-sê
Joseph Needham
ilustracja
Imię przy narodzeniu Noel Joseph Terence Montgomery Needham
Data i miejsce urodzenia 6 grudnia 1900
Londyn, Wielka Brytania
Data i miejsce śmierci 24 marca 1995
Cambridge, Wielka Brytania
Zawód, zajęcie Biolog, Historyk
Narodowość Wielka Brytania brytyjska
Tytuł naukowy Profesor zwyczajny
Alma Mater University of Cambridge

Wielkie Pytanie Needhama (ang. Needham's Grand Question) brzmi: dlaczego Chiny, które w średniowieczu były najnowocześniejszym państwem świata, zatrzymały się w rozwoju i zostały wyprzedzone przez kraje Europy Zachodniej?

ŻyciorysEdytuj

Needham pochodził z osiadłej w Londynie szkockiej rodziny. Jego ojciec był lekarzem, matka – kompozytorem i nauczycielką muzyki. Studiował w Gonville and Caius College na Uniwersytecie Cambridge[1], gdzie w 1925 roku uzyskał doktorat. Po studiach zajmował się embriologią i morfogenezą.

W 1936 roku Needham trafił do Chin, gdzie zaczął się uczyć klasycznego języka chińskiego, zainteresował się również chińską nauką. Jako szef Chińsko-Brytyjskiego Biura Współpracy Naukowej w Chongqingu (1942-1946) współpracował z chińskim historykiem Wang Lingiem. W tym czasie poznał wielu chińskich uczonych, odwiedził Dunhuang i Junnan. Zebrał również materiały do swoich przyszłych prac.

Po powrocie z Chin był przez dwa lata dyrektorem Wydziału Nauki w UNESCO w Paryżu. Po powrocie do Anglii w 1948 roku rozpoczął wraz z zespołem w Cambridge wydawanie wielotomowej pracy Science and Civilisation in China, nad którą pracę kontynuował do przejścia na emeryturę w 1990 roku. Do 1966 roku wykładał biochemię. W czasie wojny koreańskiej był inspektorem w latach 1952-1953, poparł wówczas chińskie oskarżenia wobec USA o stosowanie w Korei broni biologicznej.

W 1985 roku otwarto w Cambridge Instytut Needhama (ang. Needham Research Institute), zajmujący się m.in. badaniami nad historią chińskiej nauki.

Polskie wydania pracEdytuj

  • Joseph Needham: Wielkie miareczkowanie: nauka i społeczeństwo w Chinach i na Zachodzie. Irena Kałużyńska (tłum.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1984. ISBN 83-06-00968-1.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj