Josephine Baker

francuska tancerka, aktorka i piosenkarka pochodzenia amerykańskiego

Josephine Baker, właśc. Freda Josephine McDonald (ur. 3 czerwca 1906 w Saint Louis, zm. 12 kwietnia 1975 w Paryżu) – francuska tancerka, aktorka, piosenkarka i agentka wywiadu pochodzenia afroamerykańskiego. Niektóre źródła podają jej nazwisko rodowe jako Freda Carson[1].

Josephine Baker
Ilustracja
Josephine Baker (1949)
Imię i nazwisko

Freda Josephine McDonald

Data i miejsce urodzenia

3 czerwca 1906
Saint Louis

Data i miejsce śmierci

12 kwietnia 1975
Paryż

Narodowość

amerykańska

Dziedzina sztuki

taniec, piosenka, film

podpis
Odznaczenia
Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wojenny 1939–1945 (Francja) Medal Ruchu Oporu z rozetką (Francja) Medal Pamiątkowy Ochotników Wolnej Francji Medal Pamiątkowy Wojny 1939–1945 (Francja)
Strona internetowa
Josephine Baker
Freda Josephine McDonald
podporucznik podporucznik
Data i miejsce urodzenia

3 czerwca 1906
St. Louis

Data śmierci

12 kwietnia 1975

Przebieg służby
Lata służby

1940–1945

Siły zbrojne

Flag of Free France (1940-1944).svg Siły Wolnej Francji
Flag of Free France (1940-1944).svg Francuska Armia Wyzwolenia

Jednostki

Francuski wywiad wojskowy
Francuskie Siły Powietrzne

Stanowiska

Agent wywiadu
Artystka teatru wojskowego

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa

podpis

ŻyciorysEdytuj

Urodzona w slumsach St. Louis w rozbitej rodzinie biedoty miejskiej, od wczesnych lat dziecięcych występowała na ulicy, tańcząc i śpiewając, śpiąc w przytułkach i zaułkach ulic. Zanim ukończyła piętnasty rok życia, miała już za sobą dwa małżeństwa. W 1937 otrzymała obywatelstwo francuskie.

Otrzymała ponad 1500 propozycji małżeństwa, nie licząc drogich prezentów od wielbicieli. Podczas II wojny światowej pracowała w Czerwonym Krzyżu oraz działała czynnie we francuskim ruchu oporu[2]. Po wojnie zaadoptowała ze swoim czwartym mężem dwanaścioro dzieci różnych ras i religii. W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX w. udawała się do USA, gdzie występowała przeciwko rasizmowi. W 1963 roku przemawiała podczas Marszu na Waszyngton obok Martina Luther Kinga[2].

Dama Orderu Legii Honorowej i innych francuskich odznaczeń[3]. W 1990 wprowadzona do St. Louis Walk of Fame. Była przyjaciółką wielu znanych artystów, jak Pablo Picasso, Christian Dior i F. Scott Fitzgerald. Pod koniec życia Josephine Baker zdana głównie na siebie, z dużą rodziną adoptowanych dzieci (ze względu na wielorasowość jej dzieci nazywano je poetycko „Tęczowym plemieniem”) popadła w poważne kłopoty finansowe zakończone ogłoszeniem bankructwa. Zmusiło ją to w dość już zaawansowanym wieku do powrotu na scenę. Zmarła w dwa dni po ostatnim występie.

 
Josephine Baker w 1927

Kariera scenicznaEdytuj

Z St. Louis przeniosła się do Nowego Jorku, gdzie była popularną tancerką i piosenkarką wodewili i nocnych kabaretów. Ze względu na kolor skóry jej możliwości kariery scenicznej były jednak bardzo ograniczone. W 1925 wraz z amerykańską „Rewią murzyńską” (franc. La Revue Negre) udała się do Francji, gdzie odniosła błyskawiczny sukces. Jej kariera w Paryżu i ówczesna atmosfera tego miasta skłoniły ją do pozostania we Francji. Wkrótce otworzyła tam własny klub Chez Josephine. Określano ją często przydomkami: „Czarny Aksamit”, „Czarna Perła” i „Czarna Wenus” ze względu na jej afrykańsko-indiańskie pochodzenie. Zyskała światową sławę, występując w prawie wszystkich krajach Europy, w tym także w Polsce. Szokowała pełnym erotyki tańcem, kostiumami (słynna spódniczka z bananów) i stylem bycia – przyznawała się do biseksualizmu[4]. Podziwiana i znana ze swego ekscentryzmu, m.in. w domu trzymała całą menażerię zwierząt. Znana była z przechadzek z pięknym i egzotycznym gepardem, którego wielu porównywało do samej Josephiny.

Jej występy nawiązywały do motywów uważanych za rasistowskie, np. „bananowy taniec“ i do stereotypów na temat czarnych kobiet. Niektórzy współcześni krytycy oceniają je negatywnie ze względu na propagowanie rasistowskich uprzedzeń[2].

Kariera filmowaEdytuj

Baker występowała w kilku filmach, poczynając od zrealizowanego w 1927 we Francji La Sirena des Tropiques, następnie Zou Zou i Princess Tam-Tam. W 1991 Brian Gibson zrealizował w USA obraz pt. Historia Josephine Baker z Lynn Whitfield w roli tytułowej[5].

UpamiętnienieEdytuj

W 2021 roku prezydent Emmanuel Macron ogłosił, że Baker zostanie pochowana w Panteonie w Paryżu[2].

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj