Otwórz menu główne

Juliusz Heinzel baron von Hohenfels (ur. 2 grudnia 1834 roku w Łodzi, zm. 8 sierpnia 1895 roku w Coburgu w Turyngii[1][2]) – łódzki fabrykant pochodzenia niemieckiego.

Juliusz Heinzel
Data i miejsce urodzenia 2 grudnia 1834
Łódź, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 8 sierpnia 1895
Coburg, Saksonia-Coburg-Gotha
Zawód, zajęcie fabrykant
Małżeństwo Paulina Volkmann
Dzieci Juliusz Teodor,
Karol Gustaw,
Paulina Rozalia,
Ludwik Henryk,
Emilia
Odznaczenia
Order św. Stanisława – II klasy Order Świętej Anny II klasy (Imperium Rosyjskie)
Pałac Heinzla przy ul. Piotrkowskiej 104 – obecnie Urząd Miasta Łodzi (maj 2005)
Kaplica Heinzlów na Starym Cmentarzu w Łodzi – miejsce spoczynku Juliusza Heinzla (wrzesień 2011)

ŻyciorysEdytuj

Pochodzenia i wczesne życieEdytuj

Rodzina Heinzlów przybyła do Łodzi prawdopodobnie z Czech lub Dolnego Śląska w latach 30. XIX wieku[1]. Rodzicami Juliusza byli Jan Heinzel i Franciszka z domu Hanke, należący do katolickich Niemców. Ich syn otrzymał solidne choć domowe wykształcenie średnie. Po studiach technicznych wstąpił do zgromadzenia łódzkich majstrów. Praktykę zdobywał w tkalni Scheiblera[3].

KarieraEdytuj

Uczestniczył w łódzkich buntach robotniczych 1861 roku. W 1864 roku, przy ulicy Piotrkowskiej 104, założył własną mechaniczną tkalnię towarów wełnianych. W przeciągu kilku lat (około 1874 roku) wyrósł na króla wełny posiadając największy na terenie Królestwa Polskiego kompleks produkcyjny wytwarzający wyroby wełniane i półwełniane.

W 1879 roku Juliusz Heinzel wszedł w spółkę z Juliuszem Kunitzerem, z którym stworzył kompleks przemysłowy (m.in. przędzalnię cienkoprzędną, tkalnię, bielnik, apreturę, farbiarnię, drukarnię, szkołę oraz osiedle robotnicze), na Widzewie – „Widzewską Manufakturę”. 14 lipca 1889 roku uzyskał pozwolenie na założenie Manufakturowego Towarzystwa Akcyjnego Juliusza Heinzla[4].

W październiku 1884 roku został odznaczony orderem Świętego Stanisława II klasy za gorliwość okazaną przy dziele budowy cerkwi św. Aleksandra Newskiego w Łodzi przy ul. Widzewskiej (ob. ul. Kilińskiego 56)[5]. W marcu 1888 r. otrzymał Order Świętej Anny II klasy[6].

W 1891 r. nabył dobra ziemskie i zamek Hohenfels w księstwie Sachsen-Coburg-Gotha wraz z przywiązanym do nich tytułem barona[1]. Był to jedyny tego typu przypadek w Łodzi. W 1893 r. został oskarżony o nielegalne używanie tytułu barona von Hohenfels. Rozprawa odbyła się 29 marca w sądzie okręgowym w Piotrkowie Trybunalskim. Oskarżycielem był podprokurator A. Heincyg, obrońcą – Andrejewski z Petersburga, jako świadkowie zeznawali naczelnik powiatu łódzkiego Kwarenberg i inżynier architekt Ignacy Markiewicz. Sąd wydał wyrok uniewinniający[7].

Śmierć i spuściznaEdytuj

Juliusz Heinzel zmarł 8 sierpnia 1895 roku w Coburgu. Jego pogrzeb odbył się w Łodzi ze wspaniałym przepychem 14 sierpnia (w przeddzień i w dniu pogrzebu wstrzymały pracę obie jego fabryki)[8]. Pozostawił trzy pałace: przy ulicy Piotrkowskiej 104, Okólnej 166 w Łagiewnikach (ze stadniną koni) oraz pałac w parku nazwanym od jego imienia Julianowem. Ostatni pałac, w którym znajdowała się siedziba Armii „Łódź”, został zniszczony podczas bombardowania w 1939 roku[1].

Po śmierci Heinzla, jego majątek przejął Juliusz Teodor Heinzel, a rodzina wystawiła na Starym Cmentarzu przy ulicy Ogrodowej ogromny grobowiec rodzinny (był to ostatni pałac Heinzlów – jest miejscem spoczynku Juliusza Heinzla, jego żony Pauliny z Volkmanów[1] oraz ich potomków). Dziś pełni funkcję kaplicy cmentarnej i podobnie jak pozostałe istniejące pałace Heinzla służy społeczeństwu Łodzi.

Wnuk Juliusza Juliusz Roman był odznaczony orderem Virtuti Militari, został zamordowany w 1940 roku przez Rosjan w Charkowie[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Leszek Skrzydło: Rody fabrykanckie. Łódź: Oficyna Bibliofilów, 1999, s. 17–18, 73–77, 80. ISBN 83-87522-23-6.
  2. Z miasta i Okolic. Juliusz Heinzel.... „Tydzień”. Rok XXIII (nr 32), s. 4, 1895-08-11. Mirosław Dobrzański (red.). Petroków (Piotrków Trybunalski): Mirosław Dobrzański. [dostęp 2016-10-01]. 
  3. Poczet Łódzkich Fabrykantów, 10 września 2017 [dostęp 2017-09-10] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-10].
  4. Wiadomości bieżące. Nowe towarzystwo akcyjne. „Dziennik Łódzki”. Rok VI (nr 207), s. 2, 1889-09-15. Bolesław Knichowiecki (red.). Łódź: Stefan Kossuth. ISSN 1898-3111. [dostęp 2016-03-28]. 
  5. Kronika Łódzka. Jego Cesarska Mość.... „Dziennik Łódzki”. Rok I (nr 232), s. 2, 1884-10-16. Zdzisław Kułakowski (red.). Łódź: Zdzisław Kułakowski. ISSN 1898-3111. [dostęp 2015-10-24]. 
  6. Kronika Łódzka. Order. „Dziennik Łódzki”. Rok V (nr 60), s. 2, 1888-03-16. Antoni Chomętowski (red.). Łódź: Stefan Kossuth. ISSN 1898-3111. [dostęp 2016-03-05]. 
  7. Z miasta i Okolic. Z sądu. „Tydzień”. Rok XXI (nr 14), s. 4, 1893-04-02. Mirosław Dobrzański (red.). Petroków (Piotrków Trybunalski): Mirosław Dobrzański. [dostęp 2016-08-19]. 
  8. Z miasta i Okolic. Pogrzeb ś. p. Heintzla.... „Tydzień”. Rok XXIII (nr 34), s. 3, 1895-08-25. Mirosław Dobrzański (red.). Petroków (Piotrków Trybunalski): Mirosław Dobrzański. [dostęp 2016-10-01]. 

BibliografiaEdytuj