Otwórz menu główne

Jurand ze Spychowa

postać literacka z powieści Krzyżacy Henryka Sienkiewicza

Jurand ze Spychowa – fikcyjna postać z powieści Krzyżacy Henryka Sienkiewicza (1887–1900); polski rycerz, który po śmierci swej żony stał się pogromcą odpowiedzialnych za jej zgon Krzyżaków; ojciec Danusi.

Jurand ze Spychowa
Postać z Krzyżaków
Twórca Henryk Sienkiewicz
Wystąpienia Krzyżacy (powieść),
Krzyżacy (film)
Grany przez Andrzej Szalawski
Dane biograficzne
Data urodzenia XIV wiek

ŻyciorysEdytuj

Jego żona umarła ze strachu, podczas napadu Krzyżaków na Złotoryję. Od tamtej pory poświęcił się zemście i stał się postrachem rycerzy zakonu.

Był ojcem Danusi, ukochanej (i pierwszej) żony Zbyszka z Bogdańca. Krzyżacy (Zygfryd de Löwe) za zabicie kilku rycerzy zakonnych, w tym Godfryda, wypalili mu jedyne oko (drugie stracił już wcześniej podczas jednej z bitew), obcięli język, prawą dłoń i przetrzymywali w lochach. Zygfryd, aby wyrządzić mu jeszcze większą krzywdę, wypuścił go[1]. Jurand idąc przez las, spotkał Maćka z Bogdańca i Jagienkę. Rozpoznał go Czech Hlawa, giermek Zbyszka z Bogdańca[2]. Opiekowała się nim przez dłuższy czas w Spychowie Jagienka, podczas gdy Maćko wraz ze Zbyszkiem szukali porwanej Danuśki. Rycerze wzięli wówczas Zygfryda do niewoli i posłali Jurandowi, aby go osądził, bowiem to on upokorzył Juranda. Tymczasem Jurand postanowił darować mu życie[3].

Zmarł wkrótce po śmierci Danuśki, a Spychowem zajął się Hlawa wraz ze swoją żoną Anulą Sieciechówną[4].

CharakterystykaEdytuj

Jurand ze Spychowa „[...] był to człowiek mający nie tylko ciało, lecz i duszę z żelaza. Umiał łamać innych, umiał i siebie”[5].W wyniku walk z Krzyżakami stracił jedno oko, w miejscu którego nosił przepaskę.

W adaptacjach filmowejEdytuj

W ekranizacji Krzyżaków z 1960 roku (reż. Aleksander Ford) rolę Juranda zagrał Andrzej Szalawski[6].

UpamiętnieniaEdytuj

Jedna z ulic na warszawskiej Białołęce nosi imię i nazwisko bohatera[7]. Ulica Juranda ze Spychowa mieści się także w Olsztynie[8] i Starogardzie Gdańskim[9].

PrzypisyEdytuj

  1. Sienkiewicz 2004 ↓, Tom II. Rozdział 7.
  2. Sienkiewicz 2004 ↓, Tom II. Rozdział 19.
  3. Sienkiewicz 2004 ↓, Tom II. Rozdział 25.
  4. Sienkiewicz 2004 ↓, s. 391-393.
  5. Sienkiewicz 2004 ↓, Rozdział 32.
  6. Krzyzacy (1960) (ang.). Internet Movie Database (imdb.com). [dostęp 2017-11-06].
  7. Juranda ze Spychowa (ul). mapa.targeo.pl. [dostęp 2017-11-13].
  8. Juranda ze Spychowa (ul). mapa.targeo.pl. [dostęp 2017-11-13].
  9. Juranda ze Spychowa (ul). mapa.targeo.pl. [dostęp 2017-11-13].

BibliografiaEdytuj