Otwórz menu główne

Jurcawa (błr. Юрцава; ros. Юрцево; hist. Jurcewo) – wieś na Białorusi, w rejonie orszańskim obwodu witebskiego, około 11 km na północ od Orszy.

Jurcawa
Юрцава
Ilustracja
Zamek Lubomirskich od strony rzeki,
Napoleon Orda, 1877, akwarela
Państwo  Białoruś
Obwód witebski
Rejon orszański
Sielsowiet Mieżawa
Populacja 
• liczba ludności

616 (2010)
Nr kierunkowy +375 216
Kod pocztowy 211018
Tablice rejestracyjne 2
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Jurcawa
Jurcawa
Ziemia54°36′14,8″N 30°22′18,2″E/54,604111 30,371722
Portal Portal Białoruś

Zaścianek szlachecki położony był w końcu XVIII wieku w powiecie orszańskim województwa witebskiego[1].

Spis treści

HistoriaEdytuj

Po I rozbiorze Polski w 1772 roku Jurcewo, wcześniej należące do województwa witebskiego Rzeczypospolitej, znalazło się na terenie powiatu orszańskiego guberni witebskiej Imperium Rosyjskiego. Majątek ten należał do ogromnego klucza Borystenów, będącego własnością rodu Lubomirskich[2]. Na początku XIX wieku Jurcewo było częścią majątku Konstantego Lubomirskiego (1786–1870), rosyjskiego generała, wnuka polskiego magnata Stanisława Lubomirskiego. Po śmierci Konstantego na mocy testamentu podzielono majątek i Jurcewo otrzymała jego córka Jadwiga (1828–1908), żona Adama Grabowskiego. Ostatnią właścicielką Jurcewa była zapewne ich córka, Maria (1861–1946), żona Hieronima Druckiego-Lubeckiego[3].

Po ustabilizowaniu się granicy polsko-radzieckiej w 1921 roku Jurcawa znalazła się na terenie ZSRR. Od 1991 roku znajduje się na terenie Republiki Białorusi[4].

Pałac – zamekEdytuj

Konstanty Lubomirski wybudował tu w I połowie XIX wieku na wysokim brzegu rzeki eklektyczno-neogotycki pałac, zwany „zamkiem”. Pałac ten przez wiele lat był niewykończony, do co najmniej około 1880 roku[2][3][4]. Był to zwarty, dwupiętrowy budynek z dwiema basztami. Pałac ten przetrwał wojny i rewolucję. W czasach współczesnych przez wiele lat mieścił się tu szpital[5]

Pałac był otoczony przez park[5]. W pobliżu pałacu było kilka innych budynków, widocznych np. na obrazie Napoleona Ordy, w tym m.in. oficyny, z których w 2014 roku pozostały jedynie resztki[5].

Majątek w Jurcewie jest opisany w 1. tomie Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej Romana Aftanazego[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 84.
  2. a b Borystenów, do którego klucza należało Jurcewo w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
  3. a b c Roman Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 1: Województwa mińskie, mścisławskie, połockie, witebskie, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 297, ISBN 83-04-03713-0, ​ISBN 83-04-03701-7​ (całość).
  4. a b Jurcewo na stronie Radzima.org. [dostęp 2015-05-15].
  5. a b c Jurcewo na stronie Atlas Białorusi. [dostęp 2015-05-15].

Zobacz teżEdytuj