Otwórz menu główne

Jurij Szuchewycz

ukraiński działacz polityczny

Jurij-Bohdan Romanowycz Szuchewycz, ukr. Юрій-Богдан Романович Шухевич (ur. 28 marca 1933 we Ohladowie) – ukraiński polityk, długoletni (1948-1988) więzień polityczny Gułagu, członek Ukraińskiej Grupy Helsińskiej (od 1979), działacz nacjonalistyczny, poseł do Rady Najwyższej Ukrainy VIII kadencji (od 2014).

Jurij Szuchewycz
Юрій-Богдан Романович Шухевич
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 28 marca 1933
Ohladów, Polska
Odznaczenia
Bohater Ukrainy "Orderu Państwa"
Jurij Szuchewycz jako dziecko, z ojcem.

ŻyciorysEdytuj

Syn Romana Szuchewycza, dowódcy Ukraińskiej Powstańczej Armii. W roku 1945 aresztowany przez NKWD wraz z matką, wysłany wraz z siostrą do domu dziecka w Stalino, skąd dwukrotnie zbiegał. W latach 1948–1958 i 1958–1968 więziony formalnie z art. 62 kodeksu karnego USRR - propaganda i agitacja antysowiecka, faktycznie jako członek rodziny wroga ludu. W latach 1948-58 przebywał w więzieniu we Włodzimierzu nad Klaźmą[1], następnie w łagrach. Zwolniony w sierpniu 1968 z zakazem powrotu na Ukrainę, osiedlił się w Nalczyku w Kabardyno-Bałkarskiej ASRR, pracował jako elektromonter. 26 marca 1972 powtórnie uwięziony, 9 września 1972 skazany na 10 lat obozu specjalnego reżimu i 5 lat zesłania. Karę odbywał w więzieniu włodzimierskim, później w więzieniu w Czystopolu w Tatarskiej ASRR. Od 1979 członek Ukraińskiej Grupy Helsińskiej[2]. W 1982 w więzieniu stracił wzrok. Zwolniony po odbyciu kary w 1983, zesłany[3]. Ostatecznie uwolniony z zesłania po upływie terminu ostatniego wyroku w 1988, w 1990 zezwolono mu na powrót na Ukrainę.

W latach 1991–1994 przywódca nacjonalistycznej organizacji UNA-UNSO, później wycofał się z czynnego życia politycznego.

W 2002 Jurij Szuchewycz oraz Mykoła Kołessa, Karol Miklosz, Vołodymyr Patyk, Jarosław Daszkewycz i Oleg Romaniw (honorowi obywatele Lwowa) skierowali list do władz polskich i ukraińskich, w którym domagali się przeniesienia Cmentarza Obrońców Lwowa do Polski.[potrzebny przypis]

19 sierpnia 2006 został przez prezydenta Ukrainy Wiktora Juszczenkę uhonorowany tytułem Bohatera Ukrainy[4].

W 2011 na wiecu we Lwowie wraz z Rostysławem Nowożencem wzywał do przyłączenia do Ukrainy zamieszkiwanych przez Ukraińców ziem znajdujących się m.in. w Polsce: "Łemkowszczyzny", Nadsania, Chełmszczyzny i Podlasia[5].

W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2014 kandydował z piątego miejsca listy krajowej Partii Radykalnej Ołeha Laszki, uzyskując mandat deputowanego VIII kadencji[6].

Żona Walentyna z d. Trocenko, syn Roman (ur. 1970), córka Iryna (ur. 1971)[7].

PrzypisyEdytuj

  1. W kwietniu 1956 na krótko uwolniony z mocy amnestii dla więźniów politycznych okresu stalinowskiego, postanowienie amnestyjne na skutek skargi prokuratora generalnego ZSRR Romana Rudienki uchylono.
  2. Українська Гельсінкська Група 1978-1982. Документи і матеріяли. Торонто-Балтимор 1983, wyd. Українське Видавництво "Смолоскип" ім. В. Симоненка, ​ISBN 0-914834-50-9​ s.959-960. wersja elektroniczna
  3. Шухевич Юрій w: Encyklopedia ukrainoznawstwa, Lwów 2000, ​ISBN 5-7707-4048-5​, t. 10, s. 3909-3910.
  4. Указ Президента України № 703/2006 Про присвоєння Ю.Шухевичу звання Герой України (ukr.). president.gov.ua, 19 sierpnia 2014. [dostęp 2014-11-11].
  5. Wiec we Lwowie: odłączyć ukraińskie ziemie od Polski
  6. Serwis CVK – Wybory 2014 (ukr.). [dostęp 2014-11-04].
  7. Українська Гельсінкська Група 1978-1982. Документи і матеріяли. Торонто-Балтимор 1983, wyd. Українське Видавництво "Смолоскип" ім. В. Симоненка, ​ISBN 0-914834-50-9​ s.959. wersja elektroniczna

Bibliografia, literatura, linkiEdytuj