Otwórz menu główne
Uczestnik juwenaliów krakowskich (2013)

Juwenalia – coroczne juwenalia odbywające się w maju w Krakowie.

W wielu miastach akademickich w te dni ma miejsce symboliczne przekazanie studentom przez prezydentów kluczy do bram miasta. Zabawa trwa zwykle przez cały tydzień, w czasie którego odbywają się liczne koncerty i inne wydarzenia o charakterze kulturalnym oraz sportowym. Kulminacyjnym elementem studenckiego święta jest pochód juwenaliowy.

Spis treści

NazwaEdytuj

Autorem nazwy studenckiego święta jest prof. Florian Nieuważny. Powstała ona w 1954 roku, jako alternatywa do proponowanej nazwy: „Saturnalia” (rzymskie święto z tradycją kilkudniowej uczty, w której uczestniczyli również niewolnicy). Nazwie „Saturnalia” brakowało jednak elementu młodości, stąd propozycja prof. Floriana Nieuważnego, aby studenckie święto nazywało się „Juwenalia” (od łac. iuvenis – młodzieniec).[potrzebny przypis]

Pierwsze obchodyEdytuj

 
Uczestnik Juwenaliów krakowskich w trakcie przemarszu na rynek

Pierwsze w Polsce Juwenalia odbyły się 12 maja 1964 roku w Krakowie, z okazji 600-lecia Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wtedy narodziła się koncepcja pochodu juwenaliowego. Liczący 12 tysięcy studentów pochód przeszedł z Wawelu na Rynek Główny, z hasłem naczelnym: “Od Kazimierza Wielkiego do Kazimierza Lepszego” (prof. Lepszy był wtedy rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego). Wcześniej, bo już w latach 50., również w Krakowie, miały miejsce w maju różnego rodzaju obchody studenckie, np. otrzęsiny organizowane w Collegium Maius, nawiązujące do dawnych tradycji żaków.

Tradycje związane z juwenaliamiEdytuj

Co roku prezydenci przekazują studentom klucze do bram miast, symbolicznie oddając im władzę. Juwenalia nie mogą się odbyć bez wyborów najmilszej studentki i najmilszego studenta. Warto zauważyć, że w dawnych (jeszcze XV-wiecznych) tradycjach, żacy wybierali spośród siebie króla.

Breve regnumEdytuj

Tekst pieśni Breve regnum z XV wieku śpiewanej podczas wyboru Króla Żaków:

„Krótkie króla władanie,
wspaniałego zniżenie,
zniżonego wzniesienie,
gdy odmieni się pora.

Zyskał młodzian zaszczyty,
iż nie w ciemię był bity.
Dowcip jego obfity,
Takoż pilność wyborna.

To Krakowa syn dzielny,
Niby lilia on cudny.
Żaden nie jest mu równy,
Między wszytki rycerze.

Dni ośmioro królem był,
Królowania dostąpił,
Potem zasię chłostan był
Na własnym swym dworze.

Boć przez króla wybranie,
Nauk jest opuszczenie,
Wszytki tydzień niechanie,
Żakowskich powinności”.

Inne wydarzeniaEdytuj

W roku 1981 Juwenalia nie odbyły się – zostały odwołane ze względu na zamach na Jana Pawła II. W roku 1968 po marcowych wystąpieniach młodzieży akademickiej, tradycyjne Juvenalia zastąpione różnymi imprezami kulturalnymi (koncerty itp.). Podobnie było w okresie stanu wojennego (1982-1983). Juwenalia 1977 przebiegały w atmosferze napięcia po tragicznej śmierci studenta Uniwersytetu Jagiellońskiego, Stanisława Pyjasa[potrzebny przypis].

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj