Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy nakryć głowy. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kłobuk górali żywieckich
Świąteczny kłobuk w stroju współczesnym górali żywieckich

Kłobuk – nakrycie głowy. W języku staropolskim kłobuk oznaczał kapelusz, obecnie słowo to odnosi się do dwóch różnych nakryć głowy: miękki filcowy kapelusz noszony przez górali oraz nakrycie głowy duchownych prawosławnych i greckokatolickich.

Spis treści

Kłobuk w stroju ludowymEdytuj

Kłobuk – miękki, pilśniowy kapelusz będący często elementem męskiego stroju ludowego, zwykle mianem tym określa się czarne kapelusze górali podhalańskich, ale także nakrycia głowy innych górali karpackich (np. Hucułów i górali żywieckich) oraz mieszkańców innych regionów. Niekiedy także niektóre kobiece nakrycia głowy.

Kapelusze u górali żywieckich nazywano strzechoczami, ze względu na przypominające ,,strzechę" charakterystyczne podwinięcie ronda[1]. Kapelusze produkowali wiejscy rzemieślnicy, tzw. kłobucznicy.

Kapelusze w stroju góralskim odświętnym żywieckim miały szerokie rondo i niewielką okrągłą główkę otoczoną np. czerwonym sznurkiem, wstążką lub ozdobną taśmą. Pan młody i drużbowie dodatkowo ozdabiali kłobuki mirtem, sztucznymi kwiatkami. W stroju codziennym, pasterze potrafili używać (zaimpregnowanych żywicą, tłuszczem lub smołą) kapeluszy jako naczynia na mleko[2].

W okresie międzywojennym kłobuki (kapelusze podhalańskie) były częścią munduru reprezentacyjnego oddziałów polskiej piechoty górskiej. Obecnie noszą go oddziały reprezentacyjne strzelców podhalańskich.

Kłobuk w chrześcijaństwie wschodnimEdytuj

Kłobuk – ozdobne, wysokie, cylindryczne nakrycie głowy (często z welonem), rozszerzone u góry, białe lub fioletowe noszone przez wyższych duchownych prawosławnych i greckokatolickich; przejęte z tureckiego kołpaka. W symbolice prawosławnej zwane hełmem zbawienia[3] – ma chronić głowę przed złymi myślami.

KołpakEdytuj

Określenie kłobuk odnosiło się także do wysokiego nakrycia głowy nazywanego kołpakiem.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. E.T.Filip, B.Rosiek, Strój górali żywieckich, Fundacja Braci Golec, 2009, ss. 68-69, ISBN 978-83-925518-8-1.
  2. E.T.Filip, B. Rosiek, Strój górali żywieckich, Fundacja Braci Golec, 2009, ss. 94-95.
  3. Przyłbicę też zbawienia weźmijcie i miecz Ducha, którym jest słowo Boże!; cytat za Biblią Gdańską (Efez.6,17)