Otwórz menu główne

Kłodne

wieś w województwie małopolskim

Kłodnewieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Limanowa.

Kłodne
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat limanowski
Gmina Limanowa
Wysokość 793 m n.p.m.
Liczba ludności (2013) 1034[1]
Strefa numeracyjna 18
Kod pocztowy 34-654[2]
Tablice rejestracyjne KLI
SIMC 0438498
Położenie na mapie gminy wiejskiej Limanowa
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Limanowa
Kłodne
Kłodne
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kłodne
Kłodne
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kłodne
Kłodne
Położenie na mapie powiatu limanowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu limanowskiego
Kłodne
Kłodne
Ziemia49°41′06″N 20°33′58″E/49,685000 20,566111
Integralne części wsi Kłodne[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0438506 Babia Góra część wsi
0438512 Ceglówka część wsi
0438529 Dołki część wsi
0438535 Głębocko część wsi
0438541 Kamionka część wsi
0438558 Klenie część wsi
0438564 Klękówka część wsi
0438570 Łysa Górka część wsi
0438587 Moczary część wsi
0438593 Półrolek część wsi
0438601 Wygonki część wsi

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Spis treści

PołożenieEdytuj

Kłodne leży w Kotlinie Sądeckiej u podnóży części wschodniej Pasma Łososińskiego w Beskidzie Wyspowym u podnóży góry Chełm (793 m n.p.m.) oraz Babiej Góry (727 m n.p.m.), w środkowym biegu potoku Smolnik (dopływu Dunajca), który stanowi południową granicę wsi. Przez miejscowość przebiega droga powiatowa Limanowa-Chełmiec, oraz linia kolejowa nr 104 relacji Nowy Sącz-Chabówka. Kłodne graniczy z miejscowościami: od wschodu: Zawadką, Chomranicami, od zachodu: Męciną, od północy: Skrzętlą-Rojówką oraz Stańkową, od południa: Krasnem Potockiem.

Szlaki turystyki pieszejEdytuj

  – szlak koloru żółtego prowadzący z Męciny przez Kłodne na Babią Górę i Jaworz.

Droga na Chełm nie jest wytyczona szlakiem turystycznym, jednak można dotrzeć na szczyt drogą asfaltową lub ścieżkami leśnymi.

NazwaEdytuj

Miejscowość nosiła w historii różne nazwy. Po raz pierwszy wymieniona w kodeksie dyplomatycznym Małopolski: w 1367 jako Glodna , 1408 Gloddna, 1429 Glodno, 1439 Glodnye, 1529 Clodna, 1581 Slodna, 1680 Głodna, 1779-1782 Kłodno, 1883 Kłodne[5].

Pierwotnie nazwa wsi pochodzi od stanu niedostatku głodu z dodanym sufiksem -na co językoznawcy uznają za aluzję do ubóstwa na nieurodzajnych terenach górskich pasma Jaworzyny gdzie leży miejscowość. Z czasem w wyniku procesu adideacji nazwa zmieniła się na Kłodne nawiązując do wyrazu kłoda oznaczającej surowiec budowlany powstały w wyniku ścięcia drzewa[5].

HistoriaEdytuj

ŚredniowieczeEdytuj

Wieś Kłodne w dokumentach parafii Męcina była wymieniona już w 1320 roku, a w 1367 roku występuje w Kodeksie dyplomatycznym MałopolskimKazimierz z łaski Bożej Król Polski... etc. potwierdza, że rycerz Krystyn pan na Mikluszowicach, chorąży Krakowski przekazuje swoim synom Stanisławowi i Andrzejowi Wiczdze... swoje włości... w tym pół Męciny z wolą zwaną Głodne Kilkadziesiąt lat później bo w 1439 roku dochodzi do sprzedaży Kłodnego: „Stachna, żona Mikołaja z Gniewęcina, część wsi Wydżyce, Mikluszowice, Męcina i Głodnia sprzedała Piotrowi z Ciczkowic za 60 grzywien[potrzebny przypis]

Jak wynika z akt wizytacji kościelnych Kłodne wymieniano w 1581 roku w obszarze parafii Chomranice. Jest to akurat okres pobytu arian (braci polskich) w Męcinie i Chomranicach[6].

Jeden z Krzeszów – Sebastian przeszedł na arianizm, co spowodowało zatarg z proboszczem Męciny. Bracia Krzeszowie podzielili się majątkiem ojcowskim. Mogło właśnie wtedy dojść do oddzielenia Kłodnego od Męciny. Był to prawdopodobnie rok 1545. Przez długi czas jednak ludność Kłodnego chrzciła dzieci w Męcinie, tam także zawierano związki małżeńskie[7].

W wyniku I rozbioru Polski Kłodne znalazło się w granicach Cesarstwa Austro-Węgierskiego.

I wojna światowaEdytuj

Jak podaje kronika szkoły podstawowej w Kłodnem 12 listopada 1914 roku wojska zaborcze rozpoczęły interwencję zbrojną we wsi, dla mieszkańców Kłodnego rozpoczęła się I wojna światowa. Podczas działań wojennych w okolicy (bitwa pod Limanową), "potyczek w wiosce nie było". [potrzebny przypis]

Powracające wojsko witano w wiosce z wielkim entuzjazmem i ochoczo goszczono w domostwach. W kilku domach ukrywano legionistów, w czasie kiedy wrogie siły nieprzyjaciela wzmocniły patrol wojskowy w okolicy. Kronika szkoły podaje: "Na Kleniu przeprowadzili nasi chłopcy zagubionych żołnierzy do swoich pułków - wśród wszystkich niebezpieczeństw, powyżej rozstawionych patroli rosyjskich - za co otrzymali po 10 koron nagrody".[potrzebny przypis]

II wojna światowaEdytuj

Wojska niemieckie wkroczyły do Kłodnego 5 września 1939 roku, a tym samym rozpoczął się okres okupacji niemieckiej. Od początku naznaczonej różnego rodzaju represjami wobec mieszkańców.

Trzech mieszkańców wioski brało udział w wojnie jako żołnierze Wojska Polskiego m.in. Piotr Dudzik w stopniu strzelca, który walczył w 1 Pułku Strzelców Podhalańskich. Jan Leśnik również w stopniu strzelca, został wzięty do niewoli, następnie zwolniony do prac cywilnych. W kampanii wrześniowej 1939 roku wziął udział Jan Świerczek w stopniu kaprala, który został wzięty do niewoli w październiku 1939 roku, następnie zwolniony w lipcu 1940 roku.

W czasie okupacji hitlerowcy w sposób okrutny obchodzili się również miejscową ludnością, wiele osób aresztowano i deportowano na roboty przymusowe jak również do obozów koncentracyjnych m.in. do Auschwitz-Birkenau oraz Buchenwaldu.

Stosowano także inne formy represji wobec mieszkańców wioski. Zabroniono m.in. uboju trzody chlewnej, która często stanowiła jedno z niewielu źródeł pożywienia dla ludności zamieszkującej obszary wiejskie. Okupant również surowo zakazał mielenia zboża w żarnach, często były one plombowane. Wszystkie te restrykcje i im podobne obowiązywały często pod karą śmierci, a każde postanowienia władz okupacyjnych były skrupulatnie egzekwowane. Ponadto z polecenia władz niemieckich ludność musiała oddawać zarówno zboże, bydło, jak i ziemniaki oraz mleko i inne produkty rolne na kontyngenty.

12 stycznia 1944 hitlerowcy zamordowali 28 zakładników w odwecie za wysadzenie pociągu na trasie linii kolejowej Nowy SączChabówka. Część zakładników została rozstrzelana, a część powieszona na słupach telegraficznych znajdujących przy torach. W miejscu zbrodni stoi pomnik upamiętniający ofiary tamtego wydarzenia.

Okupacja niemiecka zakończyła się 19 stycznia 1945 roku, kiedy miejsce cofających się wojsk hitlerowskich zajęła Armia Czerwona.

PrzypisyEdytuj

  1. GUS - Bank Danych Lokalnych (pol.). [dostęp 05.10.2015].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014–03–09].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  5. a b Rymut 2001 ↓, s. 523.
  6. Historia miejscowości Chomranice
  7. Odkryj Beskid Wyspowy; Męcina

BibliografiaEdytuj