Kalamus, rotang[3] (Calamus) – rodzaj roślin z rodziny arekowatych. W zależności od ujęcia systematycznego należy do niego od ok. 380[4] do ok. 450[5]–520[6] gatunków. Palmy te występują głównie w tropikalnej Azji i na Archipelagu Malajskim, poza tym w Australii i na wyspach Pacyfiku, jeden gatunek rośnie w tropikalnej Afryce Środkowej i Zachodniej[6][5][7]. Rosną głównie w lasach monsunowych[3]. W większości są to liany[3][6], w tym osiągające nawet do 200 m długości[3], przy średnicy od kilku mm do 15 cm[5]. Nieliczne gatunki są bezłodygowe[5]. Liście pierzaste do 1–2 m długości, często z osią zaopatrzoną w zadziorowate kolce, poza tym wyrastające także w obrębie kwiatostanów[3]. Długie łodygi wielu gatunków wykorzystywane są jako surowiec plecionkarski zwany rotang lub rattan. Niektóre dostarczają jadalnych owoców[6].

Kalamus
Ilustracja
Kalamus rotangowy
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

arekowce

Rodzina

arekowate

Rodzaj

kalamus

Nazwa systematyczna
Calamus L.
Sp. Pl. 325. 1 Mai 1753

SystematykaEdytuj

 
Calamus hookeri
 
Calamus gibbsianus
 
Calamus muelleri
 
Pokrój Calamus pseudotenuis
 
Kwiatostany Calamus pseudotenuis
 
Pęd z owocami Calamus rotang
Synonimy[8]

Cornera Furtado, Palmjuncus Kuntze, Rotang Adans., Rotanga Boehm., Schizospatha Furtado, Zalaccella Becc.

Pozycja systematyczna

Rodzaj należy do rodziny arekowatych (Arecaceae) z rzędu arekowców (Arecales). W obrębie rodziny jest zaliczany do podrodziny Calamoideae, plemienia Calameae i podplemienia Calaminae[8]. W niektórych ujęciach jest jednym z kilku rodzajów w obrębie podplemienia[8], w innych obejmuje wszystkie taksony w jego obrębie (wówczas listę jego synonimów uzupełniają: Ceratolobus, Retispatha, Pogonotium, Daemonorops)[5][6].

Wykaz gatunków[4]

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-15] (ang.).
  3. a b c d e Maria Witkowska: Palmy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1982, s. 28-29. ISBN 83-09-00595-4.
  4. a b Calamus. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2021-02-17].
  5. a b c d e Calamus L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-02-17].
  6. a b c d e David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 146. ISBN 978-1-107-11502-6.
  7. Geoffrey Burnie i inni, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  8. a b c Genus Calamus L.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2021-02-17].